1996
Izvor: Wikipedia
19. stoljeće | 20. stoljeće | 21. stoljeće
1960-1969 | 1970-1979 | 1980-1989 | 1990-1999 | 2000-2009 | 2010-2019 | 2020-2029
1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001
| Gregorijanski | 1996 MCMXCVI |
| Ab urbe condita | 2749 |
| Islamski | 1416 – 1417 |
| Iranski | 1374 – 1375 |
| Hebrejski | 5756 – 5757 |
| Bizantski | 7504 – 7505 |
| Koptski | 1712 – 1713 |
| Hindu kalendari | |
| - Vikram Samvat | 2051 – 2052 |
| - Shaka Samvat | 1918 – 1919 |
| - Kali Yuga | 5097 – 5098 |
| Kineski | |
| - Kontinualno | 4632 – 4633 |
| - 60 godina | Yang Vatra Miš (od kineske N. g.) |
| Holocenski kalendar | 11996 |
| Podrobnije: Kalendarska era | |
Godina 1996 (MCMXCVI) bila je prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru. Od UN je bila označena za Međunarodnu godinu za iskorenjivanje siromaštva.
Događaji [uredi - уреди]
Januar/Siječanj [uredi - уреди]
- 1. 1. - Policija iz zapadnog Mostara ubila muslimanskog mladića.
- 2. 1. - Zagrebačka kriza: Goran Granić (HSLS) izabran za zagrebačkog gradonačelnika, ali predsjednik Tuđman to neće potvrditi.
- 6. 1. - U Mostaru ubijen policajac Hrvat, nakon što su pre dva dana ranjena dva muslimanska policajca, pucnjava u gradu.
- 8. 1. - Teretni avion pao na Kinšasu, procenjeno 300 mrtvih.
- 9. 1. - Poslednji avion UNHCR sleteo na Butmir; skupština FBiH amnestirala Srbe koji su dezertirali iz ARBIH ili se borili u Vojsci RS;
- 10. 1. - Ministar inozemnih poslova Mate Granić prvi je zvaničnik Hrvatske u posjeti Beogradu.
- + Zapaljene neke kuće na Grbavici i Vracama (Srbi se iseljavaju iz delova Sarajeva koji su dodeljeni FBiH, neki prenose i mrtve iz grobova).
- 11. 1. - Ryutaro Hashimoto, vođa LDP, postaje novi japanski premijer (do 1998).
- 13. 1. - Iz centra za ljudska prava UN u Zagrebu ukradeni kompjuteri sa podacima o kršenju ljudskih prava tokom "Oluje".
- + Razmena artiljerijske vatre između Hrvata i Bošnjaka u dolini Usore.
- + Američki predsednik Klinton posetio vojnike u Tuzli i Hrvatsku.
|
- 14. 1. - Jorge Sampaio izabran za predsednika Portugala (do 2006).
- 15. 1. - Rezolucija SB UN 1037: ustanovljen UNTAES u istočnoj Slavoniji.
- 15. 1. - Rezolucija SB UN 1038: ovlašćeni osmatrači za nadzor demilitarizacije Prevlake.
- 17. 1. - Predsednik SRJ Zoran Lilić pomilovao generala Vladimira Trifunovića i još četvoricu oficira.
- 19. 1. - Snage VRS i ARBiH dovršile povlačenje sa linija fronta, još uvek nisu razmenjeni svi zarobljenici.
- 20. 1. - Jaser Arafat izabran za predsednika Palestinske samouprave.
- 21. 1. - Haris Silajdžić daje ostavku na mjesto premijera BiH.
- 22. 1. - Kostas Simitis je novi grčki premijer (do 2004), nakon što je Andreas Papandreu dao ostavku iz zdravstvenih razloga.
- 24. 1. - Dvojica portugalskih i jedan italijanski vojnik poginuli u Sarajevu od neeksplodiranog sredstva.
- + Jozo Radoš iz HSLS izabran za gradonačelnika Zagreba, ali Tuđman ni njega ne potvrđuje.
- 25. 1. - Borislav Škegro navodno prijetio pištoljem novinarki Editi Vlahović (oslobođen pred sudom).
- 28. 1. - Trojica britanskih vojnika poginula od mine kod Mrkonjić-grada.
- 29. 1. - Žene iz Srebrenice demolirale prostorije Crvenog krsta u Tuzli.
- + Izgorelo venecijansko pozorište La Fenice.
- 26 - 30. 1. - Grci i Turci postavljaju i skidaju zastave na ostrvcu Imia/Kardak, dolazi do napete situacije.
- 30. 1. - Izabrana prva posleratna vlada BiH: premijer Hasan Muratović, Jadranko Prlić inostrani poslovi.
- 31. 1. - Specijalni izaslanik generalnog sekretara UN za ljudska prava Elizabet Ren saopštila je da u Bosni ima oko 200 do 300 masovnih grobnica i da su za zločine tokom Bosanskog rata, pored Srba odgovorni i bosanski Hrvati i Muslimani.
- + Zatvoren ured mirovnih snaga u Zagrebu - 213 poginulih i 1485 ranjenih plavih šljemova za četiri godine.
- + Tamilski tigrovi doterali kamion-bombu pred Centralnu banku Sri Lanke - najmanje 86 mrtvih.
- januar - U Süddeutsche Zeitungu objavljen esej Petera Handkea "Pravda za Srbiju: zimsko putovanje na Dunav, Savu, Moravicu i Drinu".
Februar/Veljača [uredi - уреди]
- 1. 2. - Francuski tim ubio snajperistu na Ilidži.
- februar-mart - Prenos teritorija između entiteta BiH, prema Dejtonskom ugovoru - Srbi napuštaju delove Sarajeva (neki preseljavaju i grobove), Republici Srpskoj se vraćaju Šipovo i Mrkonjić Grad; predstavljeni planovi za gradnju Srpskog Sarajeva.
- 4. 2. - Državni sekretar Warren Christopher u Beogradu - Milošević prihvata otvaranje kancelarije Haškog tribunala u Beogradu i američkog informacionog centra u Prištini.
- 6. 2. - Vlada Republike Srpske objavila da prekida odnose sa FBiH zbog hapšenja osmorice Srba u protekle tri sedmice, uključujući gen. Đorđa Đukića i puk. Aleksu Krsmanovića (30. 1.).
- + U Atlantski ocean se srušio turski čarter Boeing 757 nakon polijetanja iz Dominikanske Republike. Poginulo je svih 189 putnika, većinom njemačkih turista.
- 7. 2. - Ekstremni Hrvati u Mostaru demolirali prostorije EU administratora Hansa Koschnicka koji je bio sat vremena blokiran u automobilu (predložio je podelu Mostara u šest opština i centralnu zonu).
- 9. 2. - Prvi put stvoren kopernicijum.
- 10. 2. - IBM Deep Blue pobedio Garija Kasparova (ukupan rezultat ipak 4-2 za Kasparova).
- 11. 2. - Eksplozije blizu srpskih izbegličkih kampova u pet mesta na Kosmetu (UÇK preuzela odgovornost).
- 12. 2. - Oficiri VRS, gen. Đorđe Đukić i puk. Aleksa Krsmanović prevezeni sa sarajevskog aerodroma u Scheveningen, bez formalne optužnice.
- 13. 2. - Rezolucija SB UN 1046: ojačan sastav UNPREDEP-a u Makedoniji.
- 15. 2. - Beogradski TV Studio B stavljen pod nadležnost Skupštine grada kojom dominira SPS.
- + U zgradi "Politike" promovisana ideja o Kineskoj četvrti u Beogradu (Mirjana Marković, kao predsednica Jugoslovenskog fonda za evropske integracije).
- 16. 2. - NATO zauzeo "teroristički kamp" kod Fojnice, uhapšeno 11 lica od čega trojica Iranaca.
- 18. 2. - Konferencija o Dejtonskom sporazumu u Rimu, Tuđman, Izetbegović i Milošević se obavezuju na sprovođenje sporazuma (ujedinjena uprava u Mostaru, procedure za izručenje osumnjičenih zločinaca, slobodno kretanje u Sarajevu...).
- 21. 2. - Ubistvo porodice Smiljanić u Futogu.
- 23. 2. - Vogošća je prvo sarajevsko predgrađe koje prelazi u nadležnost FBiH, velika većina Srba otišla (NATO sutradan dao dozvolu VRS da kamionima pomaže Srbima koji se iseljavaju iz sarajevskih predgrađa).
- + Izjava Saveta bezbednosti UN poziva Hrvatsku da osigura bezbednost srpske manjine.
- + Vrhovni sud Srbije poništio registraciju Sorosovog fonda - ponovo se registrovali oko 11. 6. kao Fond za otvoreno društvo.
- 24. 2. - Kubansko ratno zrakoplovstvo zbog povrede zračnog prostora obara američki civilni avion u vlasništvu Brothers to the Rescue, kubanske emigrantske organizacije sa sjedištem u Miamiju.
- 27. 2. - UN i SRJ suspendovale sankcije protiv RS.
- + Pokémon Green je prva igra iz serije Pokémon.
- 28. 2. - Ilijaš pod kontrolom FBiH.
- 29. 2. - Zvanični kraj Opsade Sarajeva.
- 29. 2. - Rezolucija SB UN 1047: Louise Arbour imenovana za tužiteljku ICTY u Hagu.
Mart/Ožujak [uredi - уреди]
- mart - "Žitna afera" u Srbiji, pripisana premijeru Marjanoviću (razlika između otkupne i izvozne cene pšenice 1995).
- 1. 3. - Gen. Đukić optužen pred ICTY nakon što je odbio svedočiti.
- 2. 3. - Na trećem kongresu SPS Slobodan Milošević reizabran za predsednika stranke, promenjeno 20 od 26 članova Izvršnog odbora.
- + Zagrebačka kriza: Predsednik Tuđman imenovao Marinu Matulović Dropulić za gradonačelnicu Zagreba, skupština je ne prihvaća.
- + Na federalnim izborima u Australiji desničarska koalicija odnosi pobjedu nad Laburističkom partijom premijera Paula Keatinga.
- 3. 3. - Na parlamentarnim izborima u Španiji desničarska Narodna stranka na čelu s Jose Maria Aznarom odnosi pobjedu nad socijalistima premijera Felipea Gonzaleza - Aznar je premijer od 4. 5., ostaje do 2004.
- + U Bečeju uhapšeni Dražen Erdemović i Radoslav Kremenović, osumnjičeni za učešće u Srebreničkom masakru.
- + Čečenski pobunjenici napali sedište ruske vlasti u Groznom, gine 130 čečenskih boraca i 70 ruskih vojnika i milicionera.
- 8. 3. - Izdat međunarodni nalog za hapšenje Milana Martića - optužen pred ICTY-jem zbog raketiranja Zagreba 1995.
- 9. 3. - Miting povodom godišnjice 9-martovskih demonstracija u Beogradu (osnovana Koalicija Zajedno - SPO, DS i GSS).
- ca. 10. 3. - Dragutin Topić osvojio zlatnu medalju za skok u vis na Evropskom šampionatu u Stokholmu.
- 11. 3. - Ino. ministri Milutinović i Granić potpisali u Zagrebu memorandum o otvaranju Jadranskog naftovoda (28. 3.) i drugim vezama, postojeći biroi dignuti na nivo konzulata.
- + John Howard službeno preuzima dužnost kao novi premijer Australije.
- 12. 3. - FBiH preuzima Ilidžu, dolaze hiljade Bošnjaka (pljačke se nastavljaju).
- 13. 3. - Masakr u Dunblaneu u kome nezaposleni škotski trgovac Thomas Hamilton vatrenim oružjem ubija 16 učenika i nastavnika osnovne škole.
- 15. 3. - Iz Narodnog muzeja u Beogradu ukradena Renoarova "Kupačica" (pronađena 4 dana kasnije).
- 19. 3. - Policija FBiH preuzima Grbavicu u kojoj su mnogi objekti zapaljeni od vlasnika ili vandala.
- 20. 3. - Vojska RS preuzima područje Šipova i Mrkonjić Grada (28. 3. iskopano 28 tela iz masovne grobnice).
- + Britanska vlada objavljuje kako se goveđa spongiformna encefalopatija (poznata kao kravlje ludilo) može prenositi s krava na ljude.
- 22. 3. - Prve optužnice za zločine nad Srbima pred ICTY: Zejnil Delalić, Zdravko Mucić, Hazim Delić i Esad Landžo (Logor Čelebići).
- 23. 3. - Na Tajvanu održani prvi neposredni izbori za predsjednika, na kojima je pobijedio Kuomintangov kandidat Lee Teng-hui.
- 25. 3. - 68. dodela Oskara, najbolji film je Braveheart.
- 28. 3. - SAD protestuju zbog Tuđmanovog predloga da se vojnici NDH prenesu u Jasenovac.
- 29. 3. - Na Grbavici bačene granate na bh. policiju.
- + Hrvatski sabor usvojio dva amandmana na krivični zakon koji prijete slobodi tiska.
- 30. 3. - Bačena bomba na beogradsku Bajrakli džamiju (i opet 16. 4.).
- 31. 3. - Bošnjački i hrvatski funkcioneri FBiH potpisali dogovor o zajedničkoj naplati carine, zastavi i lokalnim vlastima.
April/Travanj [uredi - уреди]
- 1. 4. - BiH zvanično postala punopravan član Svjetske banke (WB).
- + Gen. Tihomir Blaškić, bosanski Hrvat i bivši zapovjednik Glavnog stožera HVO, stigao u Haag.
- 3. 4. - Pad američkog vojnog aviona Boeing 737 kraj Dubrovnika, poginuo američki ministar trgovine Ron Brown i još 34.
- + Poternice ICTY za "Vukovarskom trojkom" (Šljivančanin, Mrkšić, Radić).
- + U prisustvu pomoćnika američkog državnog sekretara za Evropu i Kanadu, ambasadora Johna Kornbluma u Sarajevu formiran Forum Federacije BiH.
- + Theodore Kaczynski, američki ekoterorist poznat pod nadimkom "Unabomber", uhapšen nakon više decenija skrivanja u Montani.
- 4. 4. - U Senju uhapšena četvorica Bosanaca, optužena za pripremanje atentata na Fikreta Abdića.
- 6. 4. - U San Joseu održana prva utakmica Major League Soccer, prve američke profesionalne fudbalske lige.
- 8. 4. - SRJ uspostavila diplomatske veze sa Makedonijom (pod nazivom Republika Makedonija).
- 9. 4. - Bosanski Hrvat Zdravko Mucić izručen Haškom tribunalu (uhapšen u Austriji prošlog meseca).
- 11. 4. - Izrael započinje operacija Plodovi gnjeva, veliki vojni napad na Hezbollahove ciljeve u južnom Libanonu.
- + 7-godišnja Jessica Dubroff pogiba prilikom pokušaja da postane najmlađa osoba koja je avionom letila preko SAD.
- 13. 4. - Osnovana Stranka za Bosnu i Hercegovinu (Haris Silajdžić).
- 18. 4. - Masakr u Qani, prilikom koga preko 100 libanonskih civila gine u izraelskom artiljerijskom napadu na bazu UN.
- 19. 4. - Savet Sremsko-baranjske oblasti izabrao Gorana Hadžića za predsednika i raspustio se; Miroslav Keravica gradonačelnik Vukovara umesto Slavka Dokmanovića.
- 21. 4. - U Italiji održani parlamentarni izbori na kojima ljevica, okupljena u koaliciju Maslina pod vodstvom Romana Prodija, odnosi pobjedu nad desničarskom koalicijom premijera Silvija Berlusconija.
- + Neredi u Doboju gde su muslimanske izbeglice pokušale posetiti svoje domove i groblje, američki mirotvorci pucali u vazduh.
- 22. 4. - Počeci Kosovskog rata: četiri napada na Kosovu - ubijena trojica gostiju u kafani "Čakor" u Dečanima, policajac kod Štimlja i devojka u policijskim kolima na putu Mitrovica-Peć, dva policajca ranjena u Peći.
- 23. 4. - Demonstracije albanskih žena u Prištini zbog ubistva studenta Albanca 21. 4.
- 24. 4. - Na traženje Jasera Arafata, PLO odbacuje klauzulu o nepriznavanju Izraela.
- 26. 4. - Osnovana Šangajska petorka, kasnije Šangajska organizacija za saradnju.
- 27. 4. - U eksploziji bombe poginuo albanski dečak u selu Velika Reka[1].
- 28. 4. - Masakr u Port Arthuru na Tasmaniji prilikom koga Martin Bryant ubija 35 osoba.
- 29. 4. - Jedan muslimanski izbeglica poginuo u napadu na autobuse kod Trnova, još dvojica u minskom polju kod Doboja.
- 30. 4. - Hrvatska vlada raspustila vlasti u Zagrebu i imenovala povjerenika.
Maj/Svibanj [uredi - уреди]
- 2. 5. - U Sarajevu uhapšeni Hazim Delić i Esad Landžo (izručeni 13. 6.).
- 7. 5. - Počinje prvo suđenje pred ICTY, Dušanu Tadiću, prvo takvo od Nirnberških i Tokijskih procesa (biće osuđen 2000. na 20 godina).
- 8. 5. - U Nišu zbog neisplaćenih plata štrajkuje 20.000 radnika, podržavaju guvernera NBJ Avramovića.
- 10. 5. - Australijska vlada, kao reakciju na masakr u Port Arthuru, donosi odluku o potpunoj zabrani posjedovanja automatskih i poluatomatskih pušaka od strane običnih građana.
- + Oluja na Mount Everestu odnosi osam alpinista.
- 14. 5. - Bosanski Hrvati i Muslimani u Vašingtonu potpisali sporazum o ujedinjenju oružanih snaga u roku od tri godine.
- + Savet Evrope odlaže članstvo Hrvatske.
- 15. 5. - Savezna skupština smenila guvernera NBJ Dragoslava Avramovića (glasali i crnogorski poslanici).
- + Slobodan Milošević u poseti Podgorici.
- + Predsednik RS Radovan Karadžić smenio premijera Rajka Kasagića, tri dana kasnije postavljen Gojko Kličković (dva mandata do 1998).
- 18. 5. - Radovan Karadžić imenovao Biljanu Plavšić da ga predstavlja u međunarodnim pregovorima.
- 21. 5. - Feribot MV Bukoba potonuo u tanzanijskom delu Viktorijinog jezera, uz gubitak do 1.000 života.
- + Pronađena tela sedmorice trapističkih monaha koje su islamisti ubili u Alžiru.
- 23. 5. - Švedski pustolov Göran Kropp osvaja Mount Everest potpuno sam, bez boce kisika i pomoći Šerpa.
- + Nevenka Košutić, kćerka predsednika Tuđmana, tužila Feral Tribune i traži 3,5 milijuna kuna (US$635,000) odštete.
- 24. 5. - 2. 6. -
Evropsko prvenstvo u rukometu u Španiji - Rusija 1, SRJ 3, Hrvatska 5.
- SRJ i Hrvatska igrali 28. 5.: 27 - 24.
- 26. 5. - Na parlamentarnim izborima u Albaniji pobeđuje vladajuća Demokratska partija Albanije, opozicija se povukla optužujući je za zastrašivanje, OEBS optužuje predsednika za nameštanje.
- 27. 5. - Prvi čečenski rat: Ruski predsjednik Boris Jeljcin se po prvi put sastaje s predstavnicima čečenskih separatista kako bi pregovarao o eventualnom miru.
- 28. 5. - Rekonstrukcija srpske vlade, šest novih članova među kojima i Aleksandar Tijanić, direktor i glavni i odg. urednik BK TV, novi ministar informisanja.
- 29. 5. - Iz Teslića proterano 100 Muslimana.
- 31. 5. - FIFA odlučuje da se sljedeće Svjetsko prvenstvo u fudbalu održi u Japanu i Južnoj Koreji - prvi put u dvije umjesto jednoj državi.
Jun/Juni/Lipanj [uredi - уреди]
- 2. 6. - U Požarevcu otvorena diskoteka "Madona" Marka Miloševića.
- 4. 6. - Prvo lansiranje rakete Ariane 5 se završava neuspehom.
- 5. 6. - Posmatrači UN izveštavaju o uznemiravanju Srba u Sarajevu.
- + John C. Kornblum otvorio američki informacioni centar (USIA) u Prištini.
- 8. 6. - U najdužem ženskom finalu Roland Garrosa u historiji Steffi Graf odnosi pobjedu nad Arantxom Sanchez Vicario te tako osvaja svoju 19. Grand slam titulu.
- 8 - 30. 6. -
UEFA Euro 1996 u Engleskoj: Nemačka 1.
- 11. 6. - Hrvatska nogometna reprezentacija odigrala prvu utakmicu na nekom velikom natjecanju. Na EP u Engleskoj pobijedili su Tursku sa 1:0 golom Gorana Vlaovića (biće izbačeni sa 2:1 od Nemačke u 1/4 finalu 23.6., Davor Šuker među najboljim napadačima).
- 9. 6. - U Hrvatskoj uhapšen Zlatko Aleksovski, optužen za zločine nad Muslimanima.
- 14. 6. - U Firenci potpisan sporazum o ograničenju naoružanja (sve tri strane u Bosni, Hrvatska i SRJ).
- 15. 6. - Predsjednik Stranke za BiH Haris Silajdžić napadnut u Cazinu.
- + Bomba Privremene IRA-e demolirala centar Mančestera, preko 200 povređenih.
- 17. 6. - Viktor Ivančić i Marinko Čulić iz "Feral Tribunea" pred sudom zbog članka "Kosti u mikseru".
- 18. 6. - Savet Bezbednosti UN skinuo embargo na oružje ex-Yu republikama.
- + Jedan policajac poginuo i dva ranjena u dva napada kod Kos. Mitrovice i Podujeva.
- + Veće građana Skupštine SRJ usvojilo izborni zakon kojim je zemlja podeljena na 36 izbornih jedinica (29 u Srbiji, 7 u Crnoj Gori, umesto ranijih 9 i 1), što se smatra povoljnim za vladajuće partije.
- 21. 6. - Dvojica poginula u eksploziji u fabrici eksploziva "Prva iskra" Barič.
- 22. 6. - Hrvati kamenuju autobuse sa Muslimanima koji bi posetili domove u Počitelju.
- 23. 6. - Nintendo 64 predstavljen u Japanu.
- 25. 6. - Eksplozija bombe uništava stambenu zgradu Khobar Towers u Saudijskoj Arabiji pri čemu je ubijeno 19 pripadnika američkog ratnog zrakoplovstva.
- + Predsednici Lilić, Milošević i Bulatović pozivaju bosanske Srbe na puno poštovanje Dejtona (misli se na Karadžićevu ostavku).
- + Pad vojnog helikoptera na niškom aerodromu, dvojica poginula.
- 26. 6. - Irska novinarka Veronica Guerin ustrijeljena u Dublinu.
- 27. 6. - Završena demilitarizacija istočne Slavonije.
- 28. 6. - Necmettin Erbakan postaje prvi islamistički turski premijer (do juna 1997).
- 29. 6. - Radovan Karadžić ponovo izabran za lidera SDS.
- 30. 6. - Lokalni izbori u Mostaru, 49% "Za jedinstveni Mostar" (SDA i LBO), 46% za HDZ.
Jul/Juli/Srpanj [uredi - уреди]
- 3. 7. - Boris Jeljcin u drugom krugu izbora ponovno izabran za predsjednika Rusije, pobijedivši komunističkog kandidata Genadija Zjuganova.
- + Suđenje Zoranu Đinđiću, lideru DS, i Dragoljubu Beliću, uredniku "Telegrafa" koje je premijer Marjanović tužio za klevetu u vezi "žitne afere" - delimično usvojeni argumenti odbrane, nastavak suđenja u septembru.
- 5. 7. - Rođena klonirana Ovca Dolly.
- + Zvanično zabeležena slinavka i šap na Kosovu (stručnjaci WHO u avgustu utvrdili da u SRJ nije bilo bolesti, u međuvremenu ubijeno 4000 grla goveda).
- 8. 7. - Martina Hingis nakon meča u finalu ženskih parova u dobi od 15 godina i 282 dana postaje najmlađa osoba koja je ikada osvojila Wimbledonski teniski turnir.
- + Počinje iskopavanje tela iz masovne grobnice u Cerskoj.
- + U Srebrenici proslavljena godišnjica "oslobođenja" grada.
- + Haški tribunal izdao međunarodne poternice za Karadžićem i Mladićem, po prvi put zatražio istraživanje moguće Miloševićeve odgovornosti za rat u Bosni.
- 15. 7. - U Pančevo stigla prva nafta Jadranskim naftovodom od 1991.
- 16. 7. - Novi zakon o državljanstvu u SRJ daje to pravo onima registrovanim do (marta) 1992.
- 17. 7. - Nedaleko od New Yorka u eksploziji Boeinga 747 na letu za Pariz i Rim gine svih 230 putnika i 18 članova posade.
- + Američki novinar Joe Klein priznaje da je autor bestselera Primary Colors.
- 19. 7. - Radovan Karadžić, pod pritiskom stranih i domaćih faktora, daje ostavku na državne i partijske položaje; zamenjuje ga potpredsednica Biljana Plavšić.
- 19. 7. - 4. 8. -
Olimpijske igre u Atlanti. Medalje - Jugoslavija: 1 zlatna (Aleksandra Ivošev, malokal. puška), 1 srebrna (muška košarka), 2 bronzane (Aleksandra Ivošev, vazdušna puška i muška odbojka); Hrvatska: 1 zlatna (muški rukomet) i 1 srebro (muški vaterpolo). - 23. 7. - Ejup Ganić, potpredsednik FBiH, na čelu delegacije u poseti Beogradu, razgovara se o obnovi komunikacija i trgovine.
- 26. 7. - Eksplozije u vojnoj tvornici u Slavonskom Brodu, 18 povrijeđenih.
- 27. 7. - Za vrijeme održavanja Olimpijade u Atlanti bomba ubija jednu, a ranjava 11 osoba.
- + UN izveštava o iseljavanju Srba iz vojnih stanova bivše JNA u Sarajevu.
- 28. 7. - Miting Srba u Vukovaru traži produženje mandata UN.
- 30. 7. - Iz Sarajeva prema Pločama krenuo prvi voz od 2. 5. 1992..
Avgust/August/Kolovoz [uredi - уреди]
- 2. 8. - Razgovor Clinton-Tuđman, pristanak na raspuštanje Herceg-Bosne i prihvaćanje rezultata izbora u Mostaru.
- + OVK bacila bombe na policijske stanice u Podujevu i Prištini.
- 6. 8. - NASA objavila da meteorit Allan Hills 84001, koji verovatno potiče s Marsa, možda sadrži tragove primitivnog života.
- + Ramones sviraju poslednji put.
- 7. 8.. - U Atini su se sastali predsednici Srbije i Hrvatske Slobodan Milošević i Franjo Tuđman i postigli dogovor o normalizaciji odnosa između SR Jugoslavije i Hrvatske.
- 10. 8. - Izbio katastrofalni požar u Deliblatskoj peščari, za četiri dana izgorelo 3815 hektara.
- + Tuča u Novom Šeheru između Hrvata i Muslimana koji su došli na versku proslavu.
- 14. 8. - U Mostaru za gradonačelnika izabran Ivica Prskalo, zamenik je Safet Oručević.
- 15. 8. - Međunarodni aerodrom Sarajevo otvoren za civilni saobraćaj.
- 16. 8. - Trogodišnji dečak pao u zabran za gorile u čikaškom zoološkom vrtu, nakon čega ga je gorila Binti Jua čuvala dok nije stigla pomoć.
- + Posle više od godinu dana u talibanskom zarobljeništvu, ruska posada uspela pobeći iz Kandahara sa svojim avionom Il-76.
- 19. 8. - Spair Airlines Flight PAR-3601: pad ruskog transportnog aviona "Iljušin Il-76" u blizini beogradskog aerodroma, poginulo 11 članova posade.
- 22. 8. - Predsednik SAD Klinton potpisao reformu socijalnog sistema, Zakon o ličnoj odgovornosti i prilici za rad.
- 23. 8. - Ministri Milutinović i Granić potpisali u Beogradu sporazum o normalizaciji odnosa SRJ i Hrvatske - uzajamno priznanje i uspostavljanje diplomatskih odnosa u roku od 15 dana.
- + U Beogradu otvorena kancelarija Haškog tribunala.
- 27. 8. - Počinje glasanje izbeglica na bosanskim izborima, odloženi lokalni izbori.
- 28. 8. - Diana, princeza od Walesa se formalno razvodi od princa Charlesa.
- 29. 8. - IFOR pritvorio 65 Srba koji su napali muslimanske izbeglice u Mahali kod Zvornika - pušteni nakon što je gomila opkolila sedište UN u gradu.
- avgust-oktobar - Štrajk "Namenske" u Kragujevcu.
Septembar/Rujan [uredi - уреди]
- 1. 9. - U Ludbregu je svečano proslavljena izgradnja Svetišta Predragocjene Krvi Kristove, čime je ispunjen zavjet Hrvatskog sabora iz 1739. godine.
- 2. 9. - Objavljen Dogovor Miloševića i Rugove o povratku albanskih nastavnika i učenika u škole (neostvareno).
- + Srbija: opoziciona koalicija "Zajedno" i formalno sklopila koalicioni dogovor.
- + Bačene bombe na tri muslimanske kuće u Brčkom.
- 3. 9. - Tri dana nakon iračkog zauzeća kurdskog grada Irbil na severu, Amerikanci ispaljuju krstareće rakete na iračke ciljeve.
- 4. 9. - U glinokopu firme "Toza Marković" u Kikindi pronađen skelet mamuta (Mammothus Trogontherii - stepski mamut) star pola miliona godina.
- 5. 9. - Zemljotres kod Stona, M 6.0.
- 7. 9. - Kreće OBN (Open Broadcast Network), nezavisna, prekoentitska TV mreža u BiH.
- 9. 9. - I formalno međusobno priznanje Hrvatske i SRJ.
- 13. 9. - Haški tribunal izdaje poternicu za oficirom HVO Ivicom Rajićem.
- 14. 9. -
Opšti izbori u BiH. Za predsedništvo izabrani Alija Izetbegović (SDA), Momčilo Krajišnik (SDS) i Krešimir Zubak (HDZ). Za predsednicu RS izabrana Biljana Plavšić (SDS). - 16. 9. - Izašao prvi broj beogradskog dnevnika "Blic".
- 20. 9. - Zoran Đinđić osuđen na 4 meseca uslovno zbog optužbi protiv premijera Marjanovića.
.svg){kind=small}
- + U okršaju sa policijom ubijen Murtaza Bhutto, mlađi brat i protivnik pakistanske premijerke Benazir.
- 25. 9. - U Irskoj zatvoren posljednji magdalenski azil.
- 27. 9. - u Avganistanu Talibani zauzimaju glavni grad Kabul - predsednik Burhanuddin Rabbani beži, bivši lider Mohammad Najibullah ubijen.
- 29. 9. - Od ove godine ljetno računanje vremena se završava (de facto) poslednjom nedeljom u oktobru, umesto septembru.
- 30. 9. - Lider SDA za Sandžak Sulejman Ugljanin se posle tri godine vratio u Srbiju.
Oktobar/Listopad [uredi - уреди]
- oktobar, početkom - Claudia Schiffer bila u Crnoj Gori.
- 1. 10. - Rezolucija SB UN 1074: pozdravljeni izbori u BiH, ukinute preostale mere protiv bivše Jugoslavije - formalno ukinute sankcije SR Jugoslaviji, suspendovane posle Dejtona 1995. (ostaje "spoljni zid").
- 2. 10. - Bivši bugarski premijer Andrej Lukanov ubijen ispred svoje kuće.
- 3. 10. - Milošević i Izetbegović se u Parizu složili oko uspostave diplomatskih odnosa, bezviznog režima i drugih veza (prvi autobus Beograd-Sarajevo 14. 10.).
- 5. 10. - Tročlano Predsjedništvo i Skupština BiH polažu zakletvu, srpski predstavnici bojkotuju.
- 9. 10. - Dragoslav Avramović se povukao s čela koalicije Zajedno.
- 15. 10. - Mobtel Srbija uveo digitalnu GSM 063 mrežu.
- 18. 10. - Srbija: policajci u civilu pretukli Milovana Brkića, novinara "Srpske reči"[2].
- 25. 10. - Kod Podujeva (?) ubijeni policajac i civil (OVK preuzima odgovornost i preti Albancima koji sarađuju sa vlastima).
- 29. 10. - Policija rasturila štrajk vozača GSP u Beogradu, u garaži na Novom Beogradu primenjena sila, uhapšen lider sindikata Dragoljub Stošić.
Novembar/Studeni [uredi - уреди]
- 3. 11. -
Savezni izbori u SRJ, koalicija SPS-JUL-ND dobila 64 mandata prema 22 za "Zajedno"; DPS Crne Gore 20, radikali 16 itd.
Skupštinski izbori u Crnoj Gori: DPS 45, Narodna stranka 19 itd.- Prvi krug lokalnih izbora u obe republike i za pokrajinsku skupštinu Vojvodine.
- 5. 11. - Benazir Bhutto po drugi put smenjena zbog optužbi za korupciju,
.svg){kind=small}
- + Bill Clinton pobijedio Boba Dolea na izborima za predsjednika SAD te tako osvojio drugi mandat.
- 6. 11. - U Sarajevu održana konstituirajuća sjednica oba doma Parlamenta Federacije BiH na kojoj su usvojena obilježja Federacije BiH - grb i zastava.
- + Hrvatska postaje 40. članica Vijeća Europe.
- 8. 11. - Predsednica Plavšić dekretom smenila Ratka Mladića sa čela Glavnog štaba VRS, za načelnika novog Generalštaba postavljen Pero Čolić; Mladić i saradnici to ne prihvataju.
- 9. 11. - U Rimu uhapšen Antonio Pagano, lider mafijaške organizacije Sacra corona unita u Pulji, koji se bavio švercom cigareta u Crnu Goru.
- + U Skoplju tuča pristalica VMRO-DPMNE i nezavisnog romskog političara Amdi Bajramija.
- 10. 11. - Izbori u Sloveniji, najviše glasova za Liberalnu demokraciju premijera Drnovšeka.
- 12. 11. - Muslimani se pokušavaju vratiti u selo Koraj, jedan poginuo u sukobu sa Srbima.
- ca. 12 - 23. 11. - Predsednik Tuđman u vašingtonskoj Walter Reed Army Hospital zbog kancera.
- 13. 11. - Opozicija napušta Hrvatski sabor nakon što im je odbijen predlog za rešenje Zagrebačke krize (do 27.).
- 17. 11. - Na lokalnim izborima u Srbiji koalicija "Zajedno" osvojila vlast u 44 opštine i najvećim gradovima (Beograd, Novi Sad, Niš, Kragujevac,... ukupno 60% stanovništva); SRS pobedila u Zemunu.
- + Emil Constantinescu izabran za predsednika Rumunije, pobedivši Iliescua.
- 18. 11. - Demonstracije u Srbiji 1996–1997. počinju jer izborne komisije poništavaju opozicione pobede - paralelni protesti građana oko koalicije "Zajedno" (do februara) i studentski protesti (do marta).
- 21. 11. - Preko 120.000 građana se okuplja na ulicama Zagreba kako bi protestirali zbog najavljenog gašenja popularnog Radija 101. Ministar unutarnjih poslova Ivan Jarnjak odbija naređenje predsjednika Franje Tuđmana da demonstracije - najveće u historiji Hrvatske - razbije silom, i dan nakon toga vlada dozvoljava Radiju 101 neometani rad.
- + U luku Ploče stiže pošiljka teškog američkog oružja za FBIH, dva dana nakon što je smenjen zamenik ministra odbrane Hasan Čengić, osumnjičen za veze sa Iranom.
- 22. 11. - Počinju studentski protesti u Beogradu.
- 24. 11. - Beogradski sud poništio većinu opozicionih mandata u Skupštini grada, opozicija će bojkotovati treći krug zakazan za 27..
- 25. 11. - Velika šetnja u Beogradu, bačena jaja na gradsku skupštinu i RTS.
- 27. 11. - Ratko Mladić konačno odstupa s čela VRS, za naslednika postavlja zamenika gen. Manojla Milovanovića (koji je takođe među smenjenim oficirima).
- + Polupano nešto stakala na RTS-u i Politici u Beogradu.
- 29. 11. - Dražen Erdemović osuđen na 10 godina zbog Masakra u Srebrenici (smanjeno na pet, pušten 1999.).
- 30. 11. - Vlada i pobunjenici u afričkoj državi Sijera Leone potpisali sporazum o okončanju šestogodišnjeg građanskog rata.
Decembar/Prosinac [uredi - уреди]
- 3. 12. - Beogradski radio B 92 ugašen posle nekoliko dana ometanja, radiju Indeks oborena snaga - par dana kasnije vraćeni nakon protestnog pisma Carla Bildta.
- + Jane's Intelligence Review tvrdi da je ARBiH proizvodila hemijsko oružje tokom rata.
- + Tuđman posetio Vukovar.
- decembar, prva dekada - Prvi tabloid u Srbiji, provladin nedeljnik "Fleš", optužuje demonstrante da ih "finansira albanska mafija"[3].
- 6. 12. - Ministar informisanja u Srbiji Aleksandar Tijanić podneo ostavku.
- 11. 12. - Smjenjen hrvatski ministar unutarnjih poslova Ivan Jarnjak, navodno zbog prisluškivanja riječkog gradonačelnika.
- 12. 12. - Rezolucija SB UN 1088: ovlašćeno stvaranje SFOR-a (Stabilisation Force) kao zamene IFOR-u u BiH.
- 13. 12. - Kofi Annan izabran za sledećeg generalnog sekretara UN.
- 17. 12. - Počinje Talačka kriza u japanskoj ambasadi u Limi, Peru - traje do travnja.
- + Hrvatski željezničari prekidaju trotjedni štrajk.
- 20. 12. - U Beograd doputovala Komisija OEBS na čelu s bivšim premijerom Španije Felipeom Gonsalesom kako bi ispitala regularnost lokalnih izbora u Srbiji pošto je, pod pritiskom inostrane javnosti i svakodnevnih protesta širom Srbije, predsednik Slobodan Milošević bio prisiljen da prihvati arbitražu OEBS.
- + U BiH, IFOR predaje mandat SFOR-u (Stabilisation Forces).
- 24. 12. - U Beogradu kontramiting dovedenih pristalica Slobodana Miloševića; prethodno iz pištolja teško ranjen Ivica Lazović, član SPO, tokom dana u tučama povređeno 58 ljudi, jedan podlegao.
- 25. 2. - U Koloradu ubijena 6-godišnja JonBenét Ramsey.
- 24-26.12.? - Predsednik crnogorske skupštine Svetozar Marović primio delegaciju Studentskog protesta i dao im podršku; potpredsednik vlade Slavko Drljević kaže da će Crna Gora uvesti sopstvenu valutu ako se u Beogradu i dalje bude štampao novac.
- 29. 12. - U Gvatemali potpisan mirovni sporazum kojim se završava 36-godišnji građanski rat.
Tokom godine [uredi - уреди]
- Prva dejstva "Oslobodilačke vojske Kosova".
- Homoseksualnost dekriminalizirana u Federaciji BiH.
- Kompanija PLIVA ponudila akcije na Londonskoj berzi - prva iz istočno-centralne Evrope.
Rođenja [uredi - уреди]
Smrti [uredi - уреди]
Zima (jan-feb.) [uredi - уреди]
- 5.1. - Lincoln Kirstein, američki pisac i impresario
- 8.1. - Fransoa Miteran, francuski predsednik. (* 1916)
- 17.1. - Božidarka Damjanović-Marković Kika, narodni heroj, političarka (* 1920)
- 24.1. - Olga Poznatov, srpska glumica. (* 1933. )
- 31.1. - Martin Jonaš, slikar-naivac (* 1924)
- 31.1. - Dragan Bato Ognjenović, prvak sveta u kik-boksu (* 1958)
- 1.2. - Dragan Radišić (ubijen), inspektor beogradskog SUP-a (* 1962)
- 2.2. - Slavoljub Stefanović Ravasi, TV i pozorišni reditelj (* 1927)
- 11.2. - Neda Depolo, dramaturg Radio Beograda († 1922)
- 13.2.- Branko Marjanović, hrvatski filmski redatelj i montažer (* 1909.)
Prol(j)eće [uredi - уреди]
- 3.3. - Marguerite Duras, francuska spisateljica (* 1914.)
- 8.3. - Mladen Stahuljak, hrvatski skladatelj i dirigent (* 1914.)
- 11.3. - Biljana Jovanović, književnica (* 1953)
- 12.3. - Dragan Marković, novinar i urednik "NIN"-a (* 1927)
- 27. 3. - Branislav Grebenarević (ubijen), beogradski kriminalac (* 1976)
- 27. 3. - Zoran Šubara (ubijen), beogradski kriminalac (* 1973)
- 30.3. - Zvonko Strmac
- 31.3. - Dario Bellezza, italijanski pesnik i pisac (* 1944.)
- 13.4. - Vjekoslav Kaleb, hrvatski književnik (* 1905.)
- 18.4. - Dragoslav Petrović Gorski, narodni heroj, društveno-politički radnik (* 1919)
- 25.4. - Vaso Pavićević, kriminalac iz "Barske ekipe" (* 1963)
- 12.5. - Vojislav J. Đurić, istoričar umetnosti, akademik (* 1925)
- 18.5. - Đorđe Đukić, general Vojske RS (* 1934)
- 21.5. - Miroslav Bižić Biža (ubijen), privatni detektiv i bivši policajac
- 25.5. - Zoran Markuš, likovni kritičar (* 1925)
L(j)eto [uredi - уреди]
- 3.6. - Ivo Gugić, umir. kotorski biskup (* 1920)
- 14.6. - Oliver Tihi (Boris Đukić) - srpski slikar (*1943)
- 15.6. - Ella Fitzgerald, američka pjevačica jazz glazbe (* 1918.)
- 23.6. - Božidar Stanković Batica (ubijen), srpski gangster
- 27.6. - Nikita Iljič Tolstoj, slavista, praunuk Lava Tolstoja (*1923)
- 1.7. - Stojan Stiv Tešić, američki književnik i scenarista, dobitnik "Oskara" (* 1942)
- 8.7. - Mitar Pešikan, lingvista, akademik (* 1927)
- 17.7. - Gordana Brajović, novinar i književnik (* 1937)
- 28.7. - Ivan V. Lalić, književnik i prevodilac (* 1931)
- 31.7. - Petar Džadžić, književnik i knj. kritičar, akademik (* 1929)
- 3.8. - Asja Kisić, hrvatska glumica (* 1914.)
- 11.8. - Rafael Kubelik, češki dirigent i kompozitor (rođ. 1914)
- 11.8. - Vidovita Vanga, bugarska proročica. (*1911.)
- 15.8. - Sven Lasta, hrvatski glumac (* 1925.)
- 27.8. - Mario Maskareli, slikar (* 1918)
- 30.8. - Zoran Stevanović (ubijen), pripadnik Arkanove garde (* 1961)
Jesen [uredi - уреди]
- 5.9. - Borivoje Tasovac, pedijatar, profesor, akademik, nosilac Ordena Legije časti (* 1901)
- 9.9. - Dragiša Pavlović, srpski političar. (*1943.)
- 13.9. - Tupac Amaru Shakur, reper(rođ.1971.)
- 20.9. - Krešo Golik, hrvatski filmski i TV redatelj (* 1922.)
- 30.9. - Nikša Fulgosi
- 6.10. - Zoran Dimitrov Žuća (ubijen), pripadnik Voždovačkog klana (* 1966)
- 9.10. - Aleksandar Popović, književnik (* 1929)
- 12.10. - Nebojša Đorđević Šuca (ubijen), član Arkanove SDG i Zvezdin "Delija" (* 1968)
- 14.10. - Isidor Papo, hirurg, akademik (* 1913)
- 19.10. - Radomir Stanić, istoričar umetnosti i konzervator (* 1932)
- 22.10. - Nebojša Đukelić, filmski kritičar i reditelj, novinar (* 1947)
- 31.10. - Marcel Carné, francuski reditelj
- 6.11. - Dragan Kresoja, filmski reditelj i snimatelj (* 1946)
- 23.11. - Milivoje Marković, književnik i kritičar (* 1930)
- 29.11. - Dragoslav Srejović, srpski arheolog. (*1931.)
Zima (dec.) [uredi - уреди]
- 7.12. - Desimir Žižović Buin, samouki strip-crtač i ilustrator (* 1920)
- 19.12. - Marcello Mastroianni, talijanski filmski i kazališni glumac (* 1923.)
- 22.12. - Mića Popović, srpski slikar. (*1923.)
- 23.12. - Bratislav Stojanović, arhitekta i slikar (* 1912)
- 24.12. - Milan-Ciga Vasojević, košarkaški trener
- ? - Matusja Blum, sovjetska i jugoslovenska pijanistkinja. (*1914.)
Nobelove nagrade [uredi - уреди]
- Fizika: David M. Lee, Douglas D. Osheroff i Robert C. Richardson
- Kemija: Robert Floyd Curl, Jr., Harold Walter Kroto i Richard Errett Smalley
- Fiziologija i medicina: Peter Doherty i Rolf M. Zinkernagel
- Književnost: Wisława Szymborska
- Mir: Carlos Filipe Ximenes Belo i José Ramos-Horta
- Ekonomija: James Mirrlees i William Vickrey
Reference [uredi - уреди]
- ↑ (engleski) On the Spot: Kosovo: Great Fear in Velika Reka, tol.org
- ↑ Crackdown on the News Media in Serbia and Montenegro in 1996, cpj.org
- ↑ Serb opposition proposes freezing Milosevic group's foreign assets, apnewsarchive.com
Vanjske poveznice [uredi - уреди]
- (engleski) Yugoslavia Events Chronology (University of Texas at Arlington): Jan.-April '96, May-August '96 & Sept.-Dec. 1996 (pokriva ex-Yu prostor).
- Deset Miloševićevih godina u deset slika (7), časopis "Vreme"
- (engleski) Vreme News Digest Agency
 |
U Wikimedijinu spremniku nalazi se još materijala na temu: 1996. |
U Wikimedijinom spremniku nalazi se još materijala vezanih uz temu:
