Bukovina

Izvor: Wikipedia
Bucovina / Буковина / Bukovyna
die Bukowina
Flag of Moldavia.svg
1775 – 1918 Flag of Romania.svg
Flag Grb
Zastava Grb
Location of Bukovina
Vojvodstva u Bukovini unutar Austro-Ugarske
Glavni grad Černovici
Jezik/ci Rumunski, Ukrajinski, Nemački, Poljski
Vlast Vojna oblast (1775–1787)
Vojvodstvo (1787–1849)
Krunska zemlja (1849–1918)
Historija
 - Aneksija severozapadne teritorije Moldavije od strane Habsburške Monarhije Januar, 1775
 - Vojvodstvo Bukovina 4. mart 1849.
 - Pripojen Rumuniji 28. novembar, 1918
Area 10,442 km² (4,032 sq mi)
Today part of  Rumunija
 Ukrajina
Mapa Bukovine i okruženja (Rumuni podrazumevaju veću teritoriju, obojeno u zeleno)
Karpati u Bukovini.

Bukovina (rum: Bucovina; ukr: Bukovina; mađ: Bukovina; nem: Bukowina) je istorijski region koje danas dele Rumunija i Ukrajina.

Svoje zvanično nemačko ime (die Bukowina), dobila je dok je bila pod Austrijskom vladavinom (1775-1918), pod uticajem naziva koji su koristili sloveni (Poljaci, Ukrajinci i ostali) iz tih krajeva za ogromne bukove šume koje su se tamo prostirale.

Bukovina nije nikada ostvarila svoju totalnu autonomiju, kao država, već je uvek kroz istoriju bila u okviru neke druge države.

Istorija[uredi - уреди]

U 5. veku Bukovinom su vladali Avari, pa sve do 7. veka kada su se pojavili Sloveni koji su se tu tada i naselili. Od 9. do 14. veka Bukovina potpada pod vlast Kijevske Rusije koja tada naglo jača. U tom periodu nastaju Galicija i Lodomerija kao regioni u Bukovini.

U periodu od 1349. do 1384. godine severni deo Bukovine potpada pod vlast Kraljevine Poljske a južni deo podpada pod vladavinu Moldavije. U tom periodu se i uzdiže grad Sučava koji i 1388. godine postaje sedište okruga koji je bio pod vladavinom Moldavije.

Između 1385. i 1569. godine vlast nad severnim delom Bukovine naizmenično dele Kraljevina Poljska i Moldavija. U 16. veku, tačnije 1512. godine, Moldavija podpada pod vlast Turaka a istovremeno i celokupna teritorija Bukovine. Severni deo Bukovine se vratio pod Poljsku vlast 1541. godine.

Posle nemilih događaja u Madefalvi, 1764. godine, nekoliko hiljada Sekelja se iseljava iz Erdelja i odlazi prvo u Moldaviju a ubrzo zatim i u Bukovinu gde osnivaju svojih pet sela Andrašfalva, Hadikfalva, Fogadjišten, Ištenšegitš i Jožeffalva. Tokom 19. i 20. veka Sekelji su napustili ta sela, i vratili se u stara staništa ili prešli u novoosnovana kao što su: Skorenovac, Vojlovica i Ivanovo, tokom velike seobe Sekelja u 1883. godini. Od toga doba je i nastao pojam Bukovinski Sekelji.

Tokom 1772. godine došlo je do podele Bukovine između tadašnje Poljske, Austrije i Rusije. Posle pobede Austrije i Rusije protiv Turske, 1775. godine, Austrija dobije i deo Moldavije i samim tim oblast oko Sučave kada Bukovina dobija autonomiju u okviru Austrijske monarhije.

Stanovništvo[uredi - уреди]

Zbog mnogobrojnih istorijskih promena vladara i seoba naroda u Bukovini je stanovništvo veoma šaroliko po nacionalnosti, ali se može reći da na jugu Bukovine većinom žive Rumuni a na severu slovenski narodi (Ukrajinci, Rusi).

Bukovina kao celina[uredi - уреди]

Po popisu iz 1910. godine Bukovina je imala ukupno 800.198 stanovnika i od toga Rusina (Ukrajinci) 38,88 %, Rumuna 34,38 %, Nemaca 21,24%, Jevreja 12,86%, Poljaka 4,55%, Sekelja 1,31%, Slovaka 0,08%, ostalo su bili Rusi, Italijani, Srbi, Hrvati, Turci, Jermeni i Romi.

Po podacima iz popisa u Austro Ugarskoj broj stanovnika po godinama je bio:

Година Rumuni Rusini (Ukrajinci) Ostali
1786 91,823 67,8 % 31,671 23,4 % 12.000 8,8 %
1848 209,293 55,4 % 108,907 28,8 % 59,381 15,8 %
1869 207.000 40,5 % 186.000 36,4 % 118,364 23,1 %
1880 190,005 33,4 % 239,960 42,2 % 138,758 24,4 %
1890 208,301 32,4 % 268,367 41,8 % 165,827 25,8 %
1900 229,018 31,4 % 297,798 40,8 % 203,379 27,8 %
1910 273,254 34,1 % 305,101 38,4 % 216,574 27,2 %

Ukrajinski deo Bukovine[uredi - уреди]

Po popisu iz 1995. godine, procentualni odnos stanovništva u Černivačkoj oblasti bio je sledeći:

Rumunski deo Bukovine[uredi - уреди]

Po popisu iz 1992. godine procentualni odnos stanovništva u oblasti Sučava je bio sledeći:

Posleratne podele[uredi - уреди]

Posle Prvog svetskog rata i raspada Austro−Ugarske Monarhije 1918. godine, Rumuni koji su živeli u Bukovini su izglasali priključenje Rumuniji, ali je severni deo još ostao pod vlašću Ukrajine.

Senžermenskim ugovorom (Saint Germain) iz 1919. godine ceo južni deo Bukovine potpada pod rumunsku vlast i postaje deo Rumunije.

Posle Drugog svetskog rata mirovnim sporazumom u Parizu, Ukrajina definitivno dobija Oblast Černivci (Černіvecьka oblastь), dok oblast Sučave ostaje Rumunima.

Važniji gradovi[uredi - уреди]


Istorija Sekelja
Coat of arms of Transylvania.svg
Kopjafa 1513.JPG
Kategorija:Istorija Sekelja
ChristianitySymbol.PNG

Reference[uredi - уреди]

  • edited by O. Derhachov (1996). Українська державність у ХХ столітті. (Ukrainian statehood of the twentieth century). Politychna Dumka. 
  • [1] (original na nemačkom jeziku - ima još engleska i francuska verzija)
  • WorldStatesmen (under Ukraine)
  • Dumitru Covălciuc. Românii nord-bucovineni în exilul totalitarismului sovietic
  • Victor Bârsan "Masacrul inocenţilor", Bucuresti, 1993, pp.18–19
  • Ştefan Purici. Represiunile sovietice... P. 255–258;
  • Vasile Ilica. Fântâna Albă: O mărturie de sânge (istorie, amintiri, mărturii). - Oradea: Editura Imprimeriei de Vest, 1999.
  • Marian Olaru. Consideraţii preliminare despre demografie si geopolitica pe teritoriul Bucovinei. Analele Bucovinei. Tomul VIII. Partea I. Bucuresti: Editura Academiei Române, 2001
  • Ţara fagilor: Almanah cultural-literar al românilor nord-bucovineni. Cernăuţi-Târgu-Mureş, 1994
  • Aniţa Nandris-Cudla. Amintiri din viaţă. 20 de ani în Siberia. Humanitas, Bucharest, 2006 (second edition), (rumunski) ISBN 973-50-1159-X
  • The Bukovina Society of the Americas
  • United States of Greater Austria
  • United States of Greater Austria