Savez komunističke omladine Jugoslavije

Izvor: Wikipedia
Zgrada u Zagrebu u kojoj je oktobra 1919. osnovan SKOJ

Savez komunističke omladine Jugoslavije (skraćeno SKOJ) je bio omladinski ogranak Komunističke partije Jugoslavije (KPJ) od 1919. do 1948. Iako je zabranjen samo dve godine od svog osnivanja i povremeno žestoko progonjan, nastavio je sa radom u ilegali i bio je uticajna organizacija među revolucionarnom omladinom u Kraljevini Jugoslaviji, a naknadno je postao važan organizator partizanskog otpora okupaciji Sila Osovina i domaćih kvinslinških snaga. Nakon Drugog svetskog rata, SKOJ je postao šira organizacija jugoslovenske omladine, Narodna omladina Jugoslavije, koja je kasnije postala Savez socijalističke omladine Jugoslavije.

Istorija[uredi - уреди]

Skojevke iz Črnomelja prave zastave za Cankarjevu, Gubčevu i Ljubljansku brigadu.
Milica Mušikić na 2. kongresu Antifašističke omladine Crne Gore i Boke, Cetinje 15, 16, i 17. decembra 1944.

SKOJ je osnovan u Zagrebu 10. oktobra 1919. kao politička organizacije revolucionarne omladine, koja je sledila politiku Socijalističke radničke partije Jugoslavije (komunista).

Regionalni komiteti su prvobitno bili osnovani, ali su ukinuti 1920. 1921, organizacija je zabranjena zajedno sa partijom, koja je u međuvremenu promenila ime u Komunistička partija Jugoslavije. Dva kongresa su tajno održavana tokom 1920ih, Drugi kongres u junu 1923, a Treći kongres u junu 1926. SKOJ je postao i član Međunarodne komunističke omladine.

Između dva svetska rata, mnogi članovi organizacije su ubijeni od strane vlasti, zajedno sa drugim komunistima. Među njima je bilo i sedam sekretara SKOJ-a: Paja Marganović, Mijo Oreški, Janko Mišić, Pero Popović Aga, Josip Kolumbo, Josip Debeljak i Zlatko Šnajder. Jedan od sekretara SKOJ-a bio je i Ivo Lola Ribar. Ipak, organizacija je nastavila da raste. Regionalni komiteti su ponovo uspostavljeni 1939, i u predvečerje Drugog svetskog rata, organizacija je imala 30.000 članova.[1]

Nakon što su Sile Osovine okupirale Jugoslaviju 1941, SKOJ je organizovao ujedinjeni omladinski front Antifašističke omladinske komitete, sa ciljem borbe protiv fašizma, koji su se na kongresu Antifašističke omladine Jugoslavije u Bihaću 1942. ujedinili u Ujedinjeni savez antifašističke omladine Jugoslavije (USAOJ). SKOJ je postao deo šire organizacije, ali je nastavio da nezavisno deluje u njoj.

Kasnije organizacije[uredi - уреди]

U maju 1946, USAOJ je promeio ime u Narodnu omladinu Jugoslavije (NOJ), i 1948. SKOJ i NOJ su se ujedinili u jednu organizaciju, koja je nastavila da koristi ime Narodne omladine Jugoslavije, a upotreba imena SKOJ je prekinuta.

NOJ je kasnije promenio ime u Savez socijalističke omladine Jugoslavije. Savez se raspao zajedno sa Jugoslavijom početkom 1990ih. Slovenački odbor se transformisao u Liberalno-demokratsku stranku Slovenije, jednu od većih slovenačkih stranaka.

Nakon raspada Jugoslavije, Nova komunistička partija Jugoslavije je osnovala omladinski ogranak sa istim imenom 25. januara 1992, koji deluje na teritoriji bivše SFRJ, a na pojedinim teritorijama (Hrvatska, Muslimansko-Hrvatska federacija) je ilegalan.

Istaknute ličnosti SKOJ-a[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

  1. Pero Morača, dr. Stanislav Stojanović. Komunisti Jugoslavije 1919-1979. „Eksport pres“, Beograd 1979. godina, 91. str.

Vidi još[uredi - уреди]

Spoljašnje veze[uredi - уреди]

Šablon:SKOJ-USAOJ-SSOJ