Turska Republika Sjeverni Kipar

Izvor: Wikipedia


Koordinate: 35° 15′ SG Š, 33° 45′ IGD

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Turska Republika Severni Kipar
Zastava TRSK Grb TRSK
(Detalji) (Detalji)

Državni moto: Sloboda ili smrt.
(Na turskom: Ya istiklâl, ya ölüm.)

Northern Cyprus in its region (de-facto).svg
Službeni jezik turski
Glavni grad Lefkoša (Lefkoşa)
Predsednik Derviş Eroğlu
Premijer İrsen Küçük
Površina

 - Ukupno
 - % vode

3355 km²

2.7%

Stanovništvo

 - Ukupno (2003)
 - Gustina

210.047 (2003)
nepoznata;

Osnivanje 15. novembar 1983
Valuta Nova turska lira (YTL)
Vremenska Zona (EET, EEST)
Himna İstiklâl Marşı
Internet domen .nc.tr1
Pozivni broj +90 3922
1 - pod-domen Turske
2 - lokalni pozivni broj iz Turske

Turska Republika Severni Kipar (turski: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti) je međunarodno nepriznata država koja zauzima 1/3 mediteranskog ostrva Kipar. Kopneno se "graniči" samo sa međunarodno priznatom državom na Kipru, odnosno Republikom Kipar. Glavni grad je službeno Nikozija, ali vrlo često i Kirenija vrši tu ulogu.

Jedina država koja je zvanično priznala Severni Kipar za državu jeste Turska. Problem statusa ove teritorije je glavni kamen spoticanja Evropske unije, Grčke i Kipra sa jedne i Turske sa druge strane.

Geografija[uredi - уреди]

Glavni članak: Geografija Kipra
Satelitski snimak ostrva

Kipar je najistočnije ostrvo u Sredozemnom moru, a sa površinom od 9251 km² treće je po veličini u istom (nakon Sicilije i Sardinije). Što se tiče država, po površini je 161. na svetu i po tome je najsličniji Libanu i Pueroriku.

TRSK zauzima sever, te veći deo istoka ostrva. Površina koju zauzima iznosi 3.355 km² ili nešto oko 37% celokupne površine ostrva. No, zbog UN-ove neutralne zone ta površina je nešto manja. Kao i južni tako i Severni Kipar ima jednu svoju eksklavu, istina mnogu manju, ali mnogo više izoliranu nego što je to slučaj kod južnjaka. To je selo Erenkoj (Kokina), koje leži u Morfu zalivu i od matične teritorije odvojeno je nekih 5-10 km grčke plaže.

Istorija[uredi - уреди]

Glavni članak: Istorija Kipra

Objašnjavanje društvenih i političkih odlika Kipra nemoguće je bez prethodnog upoznavanja istorije ovog otoka. Kipar zauzima vrlo povoljan geografski položaj te je zbog toga imao vrlo burnu prošlost. Naime, uvek je bio zanimljiv većim civilizacijama i državama zbog strateške važnosti na Mediteranu. Tako je bilo i u davnoj prošlosti, ali takođe je tako i danas, pa je tako Kipar kroz istoriju prelazio iz ruku jednih osvajača u ruke drugih.

Politika[uredi - уреди]

Rauf Denktaş, trenutni predsednik TRSK-a
Mapa Severnog Kipra
Glavni članak: Politika Kipra

Sadašnji predsednik je Mehmet Ali Talat. Pored njega vladu čini premijer Ferdi Sabit Sojer, te parlament od 50 članova, u kom većinu ima Turska Republikanska Stranka. Izbori su svakih 5 godina, a sadašnji predsednik je prošle godine na izborima pobedio Raufa Denktaşa koji je bio predsednik od samoproglašavanja nezavisnosti 1983. godine.

Vojska TRSK je ustvari vojska Republike Turske, koja se nalazi na ostrvu od 1974. do danas. Broji oko 30.000 vojnika, koji čuvaju suverenitet ove samoproglašene republike. Jedan od osnovnih zahteva kiparskih Grka je taj da se ova vojska povuče, međutim to Turci ne žele.

Službeni jezik je Turski. Grčki ovde baš i nije poželjno čuti, a naravno isto se odnosi i na Turski jezik sa druge strane granice.

Međunarodni odnosi[uredi - уреди]

Ova država nije priznata od nikog u svetu, osim od Turske. A zanmivljivo je i to da je Autonomna Republika Nahičevan, koja je pod suverenitetom Azerbejdžana, takođe priznala ovu republiku, dok sam Azerbejdžan nije. Inače, Severni Kipar ima međunarodni embargo u svakom pogledu: političkom, ekonomskom, trgovinskom, saobraćajnom, vojnom, sportskom, kulturnom i dr. Ovo je uslovljeno time što se on smatra okupatorom i argresorom na Republiku Kipar, te se smatra njenim delom. Tako Severni Kipar uveliko zavisi od Republike Turske, bez koje praktično ne bi opstao. Sve svoje spoljne poslove mora izvršavati preko nje. Ipak, u poslednjih nekoliko godina, ova izolacija polako počinje popuštati, te ova republika sve više počinje da samostalno deluje, iako to još nije ni blizu pravih samostalnih zemalja.

Podloga zastave TRSK je bela. Na podlozi se nalaze dve vodoravne crvene pruge, koje su odvojene od gornjeg, odnosno donjeg ruba. Između ovih pruga se nalazi crveni polumesec i zvezda, simbol islama, koji je službeno državna religija, iako se TRSK deklariše kao sekularna država.

Stanovništvo[uredi - уреди]

Glavni članak: Demografija Kipra

Etnička struktura stanovništva je sledeća: 78% Grci, 18% Turci i 4% ostale etničke grupe. Gotovo svi i Turci i Grci žive na svom delu ostrva, uz slučajne izuzetke. Tako 0,5% Grka živi u Severnom Kipru i to na poluostrvu Karpas. Treba reći da 40% ovog naroda je izbeglica u svojoj državi. Sa druge strane 1.3% Turaka živi u južnom delu i njih je mnogo manje izbeglica.

Religijska struktura se gotovo poklapa sa etničkom. Dakle, Grci su pravoslavci, a Turci sunitski muslimani, uz jedan manji broj ateista u oba naroda. Ostatak su Jermenski pravoslavci, Maronitski hrišćani, rimokatolici, protestanti, jevreji i ostali pravoslavci.

Slična je situacija i sa jezičkom strukturom. Grci govore Grčki, a Turci Turski jezik. Ove manjine prakticiraju u svojim zajednicama svoje jezike, a oko 90% stanovništva govori i Engleski jezik.

Ekonomija[uredi - уреди]

Glavni članak: Ekonomija Kipra

BDP po glavi stanovnika iznosi 8,095 $. To jeste manje od polovine BDP-a grčkog Kipra, ali kada se uzme u obzir da je ovo zemlja u izolaciji, te da gotovo skroz zavisi od Turske, ovo je više nego solidna cifra. Ovo je veći BDP po glavi stanovnika, čak i od BDP-a same Turske. Ipak, ova nelogičnost u pogledu BDP-a TRSK i BDP-a njenog zaštitnika i mogu tako reći finansijera, dobija smisao kada se zna da Severni Kipar ima stanovnika kao prosečno naselje Istanbula, te da Turci iz svog budžeta izdvajaju dobar deo novca za svoju braću sa Kipra.

Valuta je Nova Turska Lira, koja je zamenila staru Tursku Liru 1. januara 2005. godine.

Veze[uredi - уреди]

Eksterni linkovi[uredi - уреди]