Szombathely

Izvor: Wikipedia


Koordinate: 47° 14′ 6′′ SGŠ 16° 37′ 19′′ IGD

Szombathely,
mađ. Szombathely
[[Datoteka:|center|100px]]
Grb naselja
Država  Mađarska
Regija Zapadna prekodunavska regija
Pokrajina / županija Vaš (županija)
Kotar Sombathelj
status naselja grad
Položaj 47° 14′ 6′′ SGŠ
16° 37′ 19′′ IGD
Površina 97,52 km²
Nadmorska visina {{{nadm_visina}}} m
Demografija
 - broj stanovnika
 - gustina

80.154
821,92 st./km²
Poštanski kod 9700
Pozivni telefonski broj 94
Internet-stranica www.Szombathely.hu
Gradonačelnik
BudapestMap23.gif
Red pog.svg

Szombathely

Szombathely na mapi Mađarske


Sombathelj (mađ. Szombathely) je grad u Vaš županiji u mađarskoj oblasti Zapadna prekodunavska regija, u oblasti zapadne Mađarske.

Ime grada[uredi - уреди]

Pogled iz vazduha na središte Sombahtelja

Ime grada je složenica od dve mađarske reči "subota" i "mesto, stecište", pa u doslovnom prevodu označava trgovište na kome se trgovalo subotom. Ovaj naziv vodi poreklo od srednjeg veka, kada su važnija naselja imala posebne dane u nedelji za trgovanje (vašari, panađuri).

Položaj[uredi - уреди]

Sombahtelj se smestio u zapadnom delu Mađarske, na mestu gde Panonska nizija prelazi u pobrđe Alpa, koji se nalaze u obližnjoj Austriji. Blizu grada protiče reka Raba.

Istorija[uredi - уреди]

Katedrala u Sombathelju

Sombahtelj je najstariji grad u Mađarskoj, obrazovan još u vreme Starog Rima. Pre dolaska Mađara na ovim prostorima živeli su Langobardi i Sloveni. U 10. veku dolazi do naseljavanja Mađara u ove krajeve, koji zatiču slovenska plemena, koja su se bavila zemljoradnjom.

Već u prvim vekovima mađarske vladavine grad postaje značajno središte države, ali tokom najezde Mongola u 13. veku grad je stradao. Sombahtelj dobija gradska prava 1407. godine.

Razvoj naselja ometen je osmanskim osvajanjima u Panonskoj niziji, kada je mesto bilo na granici, koja bila nestabilna i sa čestim sukobima i pljačkaškim upadima.

Prava vlast Habzburgovaca počinje posle kuge 1710. i velikog požara 1716. godine, kada se u dotad mađarski grad naseljavaju 3000 Nemaca. 19. vek doneo je gradu Sombahtelju i uspone i padove. Grad je tokom ovog veka dobio železnicu i prvu industriju. Ali, grad i okolnu teško je pogodila Revolucija 1848/49.

Grad je stardao u oba svetska rata, a tokom 1945. godine doživeo i veoma teško bombardovanje. Posle Drugog svetskog rata započeo je ponovni procvat grada naglom industrijalizacijom. Tokom 80ih godina izgrađeno je i mnogo novih zgrada (gradska bibiloteka, natkriven bazen).

Poslednjih 20ak godina grad je ponovo oživeo zahvaljujući otvaranju obližnje granice ka Austriji i sve većem povezivanju države sa Zapadom.

Spoljašnje veze[uredi - уреди]