Priština

Izvor: Wikipedia
Priština

Prishtina perspektivë nga Radio Kosova 5.jpg
Panorama Prištine

Grb
Osnovni podaci
Država  Srbija
Gradonačelnik Isa Mustafa
Okrug Prištinski okrug
Stanovništvo
Stanovništvo (popis 2011.) 198.112[1]
Geografija
Koordinate
Vremenska zona UTC+1, leti UTC+2
Nadmorska visina 652 m
Površina 857 km²
Priština na karti Србије
Priština
Priština
Priština (Србије)
Ostali podaci
Pozivni broj 038
Veb-strana Zvanična prezentacija grada


Koordinate: 42° 39′ 52" SGŠ, 21° 09′ 54" IGD

Panorama Prištine.

Priština (albanski: Prishtinë/Prishtina; ćirilica: Приштина) je glavni i najveći grad na Kosovu, teritoriji pod nadzorom UN koja nominalno predstavlja autonomnu pokrajinu u Srbiji. Nalazi se na 42°40′N, 21°10′E.

Procjenjuje se da Priština trenutno ima 500.000 stanovnika. European Stability Initiative ESI procjenjuje da je pravi broj 220.000 [2]. Biračko telo, 2000. godine : 110.000 gradjana, 2002 : 155.234 gradjana. Većinu čine Albanci, uz mali broj Srba, Bošnjaka, Roma i ostalih. U gradu se nalazi sjedište privremene vlade, kao i UNMIK-a.

Grad predstavlja upravno, obrazovno i kulturno središte Kosova. U njemu se nalazi i Prištinski univerzitet kao i međunarodni aerodrom, s IATA aerodromskim kodom PRN i ICAO kodom LYPR (privremeno BKPR dok je pokrajina pod nadzorom UNMIK-a).

Istorija[uredi - уреди]

Balkanski rat[uredi - уреди]

Stara razglednica Prištine.

Prilikom napada srpske vojske na Prištinu u oktobru 1912. godine, izgleda da su Albanci, predvođeni turskim oficirima, zloupotrebili belu zastavu na gradskoj tvrđavi i na taj način ubili mnoge srpske vojnike.[3] Nakon toga je usledila surova odmazda srpske vojske. Izveštaji kažu da je odmah po ulasku u grad, srpska vojska je započela "lov" na Albance, vršeći pokolje kojima je prištinska populacija "doslovno desetkovana".[4] Nakon toga, vojni komandant Božidar Janković je primorao glavešine grada da pošalju telegram zahvalnosti kralju Petru.[3]

Broj ubijenih albanskih stanovnika Prištine u prvim danima srpske vlasti se procenjuje na 5.000.[3][5]

Kosovski rat[uredi - уреди]

Careva džamija u Prištini.

Tokom kosovskog rata, srpske vlasti su vršile organizovane progone i deportacije albanskog stanovništva Prištine.[6] Prištinska železnička stanica je služila kao sabirni centar odakle su preusmeravane izbeglice iz severnih delova Kosova ka granici sa Makedonijom.[7] Hiljade stanovnika Prištine i okolnih mesta je bilo sakupljeno na železničkoj stanici, a u okolini je bila postavljena naoružana policija.[7] Stanovnici Prištine su ukrcavani u prenatrpane vozove i deportovani iz zemlje.[8] U vozove je ukrcavano onoliko ljudi koliko je fizički moglo da se nagura. Tokom putovanja vozom, policajci su prognanicima oduzimali lična dokumenta i iznuđivali novac.[8] Vozovima su kosovski Albanci iz Prištine deportovani u Makedoniju, ili do naselja Đeneral Janković u blizini makedonske granice, odakle im je zapoveđeno da peške nastave.[9]

Proterivanje je naročito uzelo maha između 24. i 31. marta, a produžilo se do 4. aprila.[8]

Naselja[uredi - уреди]

  • Donja Brnjica
  • Dabiševac
  • Dragovac
  • Drenovac
  • Zlaš
  • Zlatare
  • Kačikol
  • Kišnica
  • Količ
  • Kojlovica
  • Kukavica
  • Lebane
  • Laplje Selo
  • Lukare
  • Makovac
  • Marevce
  • Matičane
  • Mramor
  • Niševce
  • Orlović
  • Propaštica
  • Preoce
  • Priština
  • Prugovac
  • Radoševac
  • Rimanište
  • Sinji Dol
  • Sićevo
  • Slivovo
  • Sofalija
  • Sušica
  • Teneš Do
  • Trudna
  • Čaglavica
  • Šarban
  • Šaškovac

Slavni ljudi[uredi - уреди]

  • Dragoljub Bekvalac, poznati fudbalski trener
  • Goran Đorović, poznati fudbaler Crvene Zvezde
  • Zoran Prljinčević, poznati fudbaler Crvene Zvezde
  • Jovan Tanasijević, poznati fudbaler
  • Dragana Stanojević - Todorović - "Jana", poznata folk pevačica;
  • Major Zoran Radosavljević, poznati srpski pilot i najmlađi pilot srpske avijacije

Izvori[uredi - уреди]