Bursa

Izvor: Wikipedia
Bursa
Pogled na grad sa planine Uludag
Pogled na grad sa planine Uludag
Koordinate: 40°11′N 29°04′E / 40.183, 29.067
Država  Turska
Regija Marmara
Provincija Bursa
Vlast
 - Gradonačelnik Recep Altepe
Površina
 - Ukupna 1 036
Visina 100
Stanovništvo (2000.)
 - Urbano područje 1 194 687
 - Područje utjecaja 2 125 140
Vremenska zona UTC+2 (UTC)
Poštanski broj 1600
Pozivni broj (+90) 224
Službena stranica www.Bursa.bel.tr/
Karta
Bursa na karti Turska
Bursa
Bursa
Bursa na karti Turske

Bursa (nekad zvana Brusa) je grad u sjevernozapadnoj Turskoj, administrativni centar Provincije Bursa, u regiji Marmara. Sa svojih 1 194 687 stanovnika u užem centru (2 125 140 metropolski grad)[1] ona je četvrti grad u Turskoj.

Bursa je bila prijestolnica Osmanskog carstva između 1326. - 1365. U to vrijeme zvali su je Hüdavendigar (Božji dar), danas je zovu Yeşil Bursa (Zelena Bursa) zbog brojnih parkova i gustih šuma koje okružuju grad. Bursa je neraskidivo povezana sa planinom Uludağ koja je danas pozato tursko skijalište.

Historija[uredi - уреди]

Najstarije naselje na širem teritoriju današnje Burse bio je starogrčki Kios, kog je makedonski kralj Filip V 202. pne. dao bitinijskom kralju Prusiji I koji ga je obnovio i nazvao po sebi Prusa (grčki: Προύσα).

Grad je napredovao tokom bizantske vladavine nakon što je car Justinijan I. (vladao 527.-565.) sagradio palaču u gradu. [2] Bursa je bila među prvim većim gradovima koje su zauzeli Turci seldžuci krajem 11. vijeka, ali je početkom Prvog križarskog rata - 1096., nekoliko puta prelazila iz ruke u ruku. Nakon pada Konstatinopolisa u ruke križara-1204., Bursa je postala centar bizantog otpora. [2]

Od 1326. Bursa je bila prva prijestolnica Osmanskog Carstva. Tad je doživjela pravi procvat koji je trajao cijeli 14. vijek od kad je sultan Bajazid I počeo graditi velike džamije i medrese. To je bilo vrijeme kad je Bursa je procvala kao trgovačko zanatski centar novog carstva u usponu i postala slavna po svojim noževima i tkaninama od svile [2]

Velika (Ulu) džamija

Nakon što je mongolski vladar Timur orobio grad - 1402., Osmanlije su nakon protjerivanja Mongola iz strateških razloga premjestili svoju prijestolnicu u sigurniji Edirne - 1413. a nakon tog u netom osvojeni Istanbul 1458. [2] I pored tog što više nije bila glavni grad Bursa je čitav 15. vijek napredovala, kao jedan od najvažnijih gradova carstva, [2] tako da je 1487. imala čak 45 000 stanovnika.

Nakon osnivanja Republike Turske - 1923. Bursa je postala jedno od najvećih industrijskih središta u zemlji.

Znamenitosti[uredi - уреди]

Uzun čaršija

Bursa je grad bujnih bašča i voćnjaka, navodnjavanih planinskim potocima, to je grad jarko obojenih kuća i uskih ulica pun šadrvana. Grad orijentalnog šarma u kom se nalaze neki od najljepših primjera osmanske arhitekture. Među njima je Ulu (Velika) džamija iz 1421. monumentalna građevina sa 20 kupola, poznata po raznolikosti i finoći svojih kaligrafskih ukrasa. [2] Yeşil (Zelena) džamija iz 1421. označila je početak čisto turskog stila u islamskoj arhitekturi, ona je zapravo veliki kompleks, u kojem se nalazi medresa, biblioteka i šadrvan za vjernike. Pored nje nalazi se Mauzolej Yeşil, u kom se nalazi turbe sultana Mehmeda I. Džamiju Muradiye (Muratova džamija) podigao je sultan Murat II početkom 15. vijeka, inače posljednji osmanski vladar koji je stolovao u Bursi, u velikom parku oko džamije nalaze se turbeta sultana i članova njegove porodice. Na terasi s pogledom na grad su grobnice Osmana I, osnivača Osmanske dinastije i njegovog sina Orhana. Značajni spomenik je medresa iz 15. vijeka u kojoj se danas nalazi Arheološki muzej. [2]

Bursa je grad brojnih termalnih izvora, tako da je još za rimskih vremena, bila poznata po svojim termama, od svih su najbolje ostale sačuvane srednjovjekovne terme u kojima su uklopljeni dijelovi [[Justinijan I. Veliki|Justinijanove] carske kupke iz 6. vijeka. [2]

Geografske karakteristike[uredi - уреди]

Bursa leži u plodnoj kotlini na sjevernim obroncima planine Uludağ visoke 2 543 m (to je bio antički Mizija|mizijski]] - Olimp[2]), na jugu Regije Marmara, udaljena dvadesetak kilometara od Mramornog mora, i oko 250 od Istanbula.

Klimatske karakteristike[uredi - уреди]

Bursa ima mješavinu između editeranske i vlažne subtropske klima po Köppenovoj klasifikaciji klime - Csa/Cfa, sa toplim vlažnim ljetima od juna do septembra. Na Bursu prosječno padne na godinu oko 702 mm oborina.

Zime su hladne sa puno oborina, često padne snijeg koji se u gradu zadrži tjedan dva. Za razliku od toga na Planini Uludag zadrži se skoro do ljeta.

Klimatološki medijani za Bursa
mjesec jan-sij feb-velj mar-ožu apr-tra maj-svi jun-lip jul-srp aug-kol sep-ruj okt-lis nov-stu dec-pro godina
srednji maksimum, °C 9.6 10.7 13.8 18.9 23.8 28.5 28.7 30.8 27.0 21.6 15.9 11.2 20.21
srednji minimum, °C 1.6 2.1 3.7 7.3 11.2 15.1 17.4 17.3 13.6 10.1 5.7 3.3 9.03
oborine, mm 79.5 72.2 68.8 65.6 44.6 34.6 17.7 18.9 43.2 75.3 83.2 100.9 702.5
Izvor: [3]

Privreda[uredi - уреди]

Novi trgovački centar

Bursa je centar turske automobilske industrije, u gradu i okolici imaju svoje pogone Fiat, Renault i Karsan (turski proizvođač Peugeot). Tu imaju pogone i brojni proizvođači auto dijelova kao Bosch, Magneti Marelli, Valeo i Delphi. Pored tog Bursa je ostala centar tekstilne industrije (predionice pamuka i vune), tu su i brojne tvornice prehrambene industrije[2], punione bezalkoholnih pića i velika čeličana koja je danas vlasništvo Mittala. [4]

Bursa je danas jedno od najpopularnijih destinacija zimskog turizma zbog brojnih skijališta na planini Uludağ. [2] Pored grada u mjestu Yenişehir nalazi se Aerodrom Yenişehir (IATA: YEI, ICAO: LTBR)

Obrazovanje[uredi - уреди]

Bursa ima dva javna i jedan privatni univerzitet. Najveći i najstariji je Univerzitet Uludağ, osnovan 1975., kao Univezitet Bursa ( preimenovan 1982.) sa 47 000 studenata. Uz to u gradu djeluje Tehnički univerzitet osnovan 2010., a od 2012. i privatni univerzitet Orhangazi.

Gradovi prijatelji[uredi - уреди]

Panorama Burse
Panorama Burse

Izvori[uredi - уреди]

  1. "TURKEY: Census Population" (engleski). Citypopulationde. http://www.citypopulation.de/Turkey-C20.html. pristupljeno 31. 05. 2012. 
  2. 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 "Bursa-Van earthquake of 2011" (engleski). Encyclopædia Britannica Online. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/85842/Bursa. pristupljeno 30. 05. 2012. 
  3. "Weather Information for Bursa". Turkish State Meteorological Service. http://www.dmi.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=BURSA. pristupljeno 29. 05. 2012. 
  4. "ArcelorMittal Ambalaj Celigi" (engleski). ArcelorMittal. http://www.arcelormittal.com/fce/prg/selfware.pl?id_sitemap=426. pristupljeno 30. 05. 2012. 

Vanjske veze[uredi - уреди]