Greta Garbo
Greta Garbo
fotografija Arnolda Gentha iz 1925.
| Ime po rođenju | Greta Lovisa Gustafsson |
|---|---|
| Rođenje | 18. septembar 1905. Stockholm |
| Smrt | 15. april 1990. (starost 84) New York City |
| Zanimanje | glumica |
|---|---|
| Period aktivnosti | 1920–1941 |
| Nagrade | Počasni Oscar za životno djelo 1955. |
| Internetska stranica | gretagarbo.com |
Greta Garbo (Greta Garbo (pravim imenom Greta Lovisa (ili Luisa) Gustafson), Stokholm, 18. septembar 1905. – Njujork, 16. april 1990.) bila je američka glumica švedskog porekla. Cenjena je kao jedna od najznačajnijih glumica u istoriji filma, kao i jedna od najtajanstvenijih zvezda Hollywood. Nominovana je više puta za Oscara, a 1955. godine uručen joj je Počasni Oscar za "nezaboravni nastup na ekranu"[1]. Garbo je uvrštena u listu najvećih glumica, koju je sačinio Američki filmski institut (na listi zauzima 5. mesto)[2].
Sadržaj/Садржај |
Biografija [uredi - уреди]
Isprva prodavačica, na igranom filmu debituje kao statista u Lutajućem vitezu 1921, potom studira glumu u Stokholmu i snima nekoliko kratkometražnih nemih filmova. Nakon dve zapažene uloge - romantične junakinje u Priči Geste Berlinga Morica Stilera (u Švedskoj) te prostitutke u Ulici bez radosti Georga Vilhelma Pabsta (u Nemačkoj), 1926. godine odlazi u Holivud i tumači uloge fatalnih žena u filmovima Put i đavo Klarensa Brauna (1927), Ljubav Edmunda Guldinga (1927), Božanstvena žena Viktora Šestrema (1928) ili Tajanstvena dama Freda Nibloa (1928).
Uspešno se prilagodivši zahtevima zvučnih filmova realističnijom ulogom lučke prostitutke u Ani Kristi Klarensa Brauna (1930) dokazuje svoj raskošan talenat tako da početkom tridesetih godina, kao jedna od prvih evropskih glumica, postaje vrhunska holivudska zvezda. Izuzetno lepa, visoka i vitka, lica koje odaje bogat unutrašnji život i odsutnost svake površnosti, bila je predodređena za romantične uloge tajanstvenih i nedostižnih fatalnih žena. Status vrhunske zvezde potvrđuje nizom pamtljivih uloga u prestižnim, uglavnom kostimiranim melodramama kosmopolitske atmosfere kao što su Grand hotel Edmunda Guldinga (1932), Kraljica Kristina Rubena Mamulijana (1933), Ana Karenjina Klarensa Brauna (1935), Dama s kamelijama Džordža Kjukora (1936) i Marija Valevska Klarensa Brauna (1937). Izuzetno fotogenična, vrlo sugestivna u krupnim planovima, u tim je filmovima majstorski razradila prepoznatljiv glumački stil zasnovan na spoju suzdržanosti i artificijelnosti kojim je dočarala bogat, složen i kontradiktoran emocionalni život likova privlačnih, ali muškarcima nedostižnih žena. Širinu glumačkog talenta i osećaj za filmski ritam (vidljiv u elegantnim gestama i pokretima u melodramama) pokazala je parodično-romantičnom ulogom u Ninočki Ernsta Lubiča 1939. godine (film je reklamiran sloganom "Garbo Laughs!" odnosno "Garbo se smeje!"), kojom je postigla svetski uspeh i koja joj je donela nominaciju za tri Oskara te, pokušavši se prilagoditi populističkom tipu uloga, kao junakinja skrubol-komedije u Ženi sa dva lica Džordža Kjukora (1941).
U skladu s ulogama bio je i njen privatni život. Prema holivudskim merilima bila je nekomunikativna i tajanstvena što joj je donelo nadimke „švedska sfinga“ i „misteriozna strankinja“. Njene ljubavne veze su uglavnom bile predmet nagađanja.
Godine 1954. nagrađena je specijalnim Oskarom za doprinos filmskoj umetnosti koji, međutim, nije lično primila.
Nakon neuspeha filma Žena s dva lica Greta Garbo se 1941. zauvek povlači sa filma da bi zatim doslednim izbegavanjem pojavljivanja u javnosti doprinela stvaranju svojevrsnog mita o sebi kao jednoj od najistaknutijih i najtrajnijih ženskih filmskih ikona.
Filmografija [uredi - уреди]
| Godina | Naziv | Uloga | napomene |
|---|---|---|---|
| 1920 | Mr and Mrs. Stockholm | nepoznata | |
| 1921 | A Happy Knight | Spremačica | |
| How Not to Dress | Model | van špice | |
| 1922 | Peter the Tramp | Greta | |
| A Scarlett Angel | Extra | van špice | |
| 1924 | The Story of Gösta Berling | Elizabeth Dohna | |
| 1925 | The Joyless Street | Greta Rumfort | van špice |
| 1926 | Flesh and the Devil | Felicitas | |
| The Temptress | Elena | ||
| The Torrent | Leonora Moreno aka La Brunna | ||
| 1927 | Love | Ana Karenjina | |
| 1928 | A Woman of Affairs | Diana Merrick Furness | |
| The Mysterious Lady | Tanja Fedorova | ||
| The Divine Woman | Marianne | postoji samo kolut od 9 minuta. Izvor: The Mysterious Lady DVD. | |
| 1929 | The Kiss | Irene Guarry | |
| The Single Standard | Arden Stuart Hewlett | ||
| Wild Orchids | Lillie Sterling | ||
| 1930 | Romance | Madame Rita Cavallini | nominacija za Oscar kao najbolja glumica |
| Anna Christie | Anna Christie | nominacija za Oscar kao najbolja glumica | |
| 1931 | Mata Hari | Mata Hari | |
| Susan Lenox (Her Fall and Rise) | Susan Lenox | ||
| Anna Christie | Anna Christie | ||
| Inspiration | Yvonne Valbret | ||
| 1932 | As You Desire Me | Zara aka Marie | |
| Grand Hotel | Grusinskaya | ||
| 1933 | Queen Christina | Kraljica Christina | |
| 1934 | The Painted Veil | Katrin Koerber Fane | |
| 1935 | Anna Karenina | Ana Karenjina | Nagrada njujorških filmskih kritičara - najbolja glumica |
| 1936 | Camille | Marguerite Gautier | nominacija za Oscar kao najbolja glumica |
| 1937 | Conquest | Grofica Marija Walewska | |
| 1939 | Ninotchka | Nina Ivanovna 'Ninočka' Jakušova | nominacija za Oscar kao najbolja glumica |
| 1941 | Two-Faced Woman | Karin Borg Blake |
| Nagrade | ||
|---|---|---|
| Prethodi: Pete Smith zajedno s Bell & Howell, Joseph I. Breen i 20th Century Fox |
Počasni Oscar 1955 zajedno s Dannyjem Kayeom, Jonom Whiteleyeom, Vincentom Winterom, Kempom Niverom, Gate of Hell iBausch & Lomb |
Slijedi: Miyamoto Musashi |
Eksterni linkovi [uredi - уреди]
- Garbo Achiv Berlin - First German Garbo Homepage
- Greta Garbo at the Royal Acting School
- Greta Garbo's Bibliography
- Greta Garbo 3000 Pictures Gallery
- Greta Garbo at All Movie Guide
- Greta Garbo na Internet Movie Database
- Šablon:Tcmdb ime
- Greta Garbo Biography - Yahoo! Movies
- Greta Garbo in United States Passenger Lists
- GarboForever - The legend Lives On
Izvori [uredi - уреди]
- ↑ Academy to Celebrate Greta Garbo Centennial, Academy of Motion Picture Arts and Sciences (11. mart, 2005.) - saopštenje za štampu
- ↑ AFI's 100 Years...100 Stars, Američki filmski institut
