Karlovačka operacija

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Karlovačka operacija
Segment Drugog svetskog rata
3. divizija preko Dobra kod Karlovca 1945.jpg
Jedinice 3. udarne divizije za vreme prelaza preko reke Dobra kod Karlovca april 1945.
Datum 30. april - 6. maj 1945.
Lokacija središnja Hrvatska
Rezultat Pobeda Jugoslovenske armije
Zaraćene strane
Flag of SFR Yugoslavia.svg Jugoslovenska armija Flag of the German Reich (1935–1945).svg Nemački Vermaht
Flag of Independent State of Croatia.svg ustaše
Angažirane jedinice
3. divizija JA
4. divizija JA
10. divizija JA
34. divizija Četvrtog korpusa JA
104. nemačka divizija
2. i 4. policijski puk
1. bataljon 20. lovačkog puka
96. pionirski bataljon
delovi 13. ustaško-domobranske divizije
 Operacije Narodnooslobodilačke vojske
tokom Narodnooslobodilačke borbe 1941-1945

Flag of the Democratic Federal Yugoslavia.svg

  1941. godina
 Trinaestojulski ustanak
 Užička republika
 Prva neprijateljska ofanziva
 Povlačenje u Sandžak i Pljevaljska bitka
 1942. godina
 Druga neprijateljska ofanziva i Igmanski marš
 Treća neprijateljska ofanziva i Bitka za Kozaru
 Pohod u Bosansku krajinu; Napadi na Kupres, Jajce i Udbinu
 Bihaćka operacija i Bihaćka republika
 1943. godina
 Četvrta neprijateljska ofanziva (Bitka na Neretvi)
 Peta neprijateljska ofanziva (Bitka na Sutjesci)
 Napad na Vlasenicu i Zvornik
 Oktobarska ofanziva
 Šesta neprijateljska ofanziva
 Limsko-drinska operacija
 Prva banjalučka operacija
 1944. godina
 Desant na Korčulu
 Sedma neprijateljska ofanziva (Desant na Drvar)
 Andrijevička i Durmitorska operacija
 Prodor u Srbiju
 Druga banjalučka operacija
 Niška i Kosovska operacija
 Beogradska operacija; Sremski front i Batinska bitka
 Kninska operacija
 1945. godina
 Mostarska i Sarajevska operacija
 Karlovačka i Riječka operacija
 Završne i Tršćanska operacija

Karlovačka operacija je naziv za vojnu akciju Jugoslovenske armije, sprovedenu u sklopu konačnog oslobođenja Jugoslavije od nemačkog okupatora i njihovih saradnika.

Izvedena je krajem aprila i početkom maja 1945. godine sa zadatkom da se oslobodi Karlovac i omogući Drugoj armiji nastupanje prema severozapadu i Zagrebu.

Tok operacije[uredi - уреди | uredi izvor]

U završnim operacijama, posle forsiranja reke Une, jedinice Druge armije izbile su krjem aprila 1945. godine južno i jugozapadno od Karlovca. Tada je Štab Druge armije formirao Karlovačku grupu divizija, u kojoj su na nalazile Treća, Četvrta, Deseta i 34. divizija, koja je pridata iz Četvrtog korpusa JA.

Pred Karlovačkom grupom divizija branila se 104. nemačka divizija, Drugi i Četvrti policijski puk, Prvi bataljon 20. lovačkog puka, 96. pionirski bataljon i manje snage ustaša. Napadom između reka Mrežnice i Korane, 30. aprila, Četvrta divizija potisla je delove 104. divizije, a 1. maja prešle su u opšti napad i ostale snage Karlovačke grupe divizija. U dvodnevnim borbama, savlađujući otpor neprijatelja na uzastopno organizovanim položajima, naročito između reka Dobre i Korane, jedinice Karlovačke grupe divizija izbile su pred liniju Brođani, Ladvenjak, Duga Resa, Novigrad na Dobri, Netretić. Noću, sa 2. na 3. maj produžile su napad na celom frontu i 3. maja, posle žestokih borbi, ovladale linijom neprijateljeve odbrane.

Krajem dana, krilne divizije obuhvatile su Karlovac. Istočno, Deseta divizija kod Brođana forsirala je Kupu i obrazovala mostobran, a na zapadu i severu 34. divizija izbila je na Kupu severno od ušća Dobre, napala Ozalj i zauzela ga sutradan. Za to vreme, Četvrta divizija napredovala je uz teške borbe, i tek noću 5. maja, posle nekoliko juriša, uspela je da odbaci neprijatelja sa linije Turanjska brda, Vinica, Mrežnica u Karlovac.

Posle izvršenih priprema, noću sa 5. na 6. maj, četvrta i delovi Treće i Desete divizije, izvršili su napad na Karlovac. Do jutra je neprijatelj u oštrim uličnim borbama odbačen u severni deo grada. Da bi osigurao sigurnu odstupnicu ka Zagrebu, odnosno Samoboru, neprijatelj je odbio napade Desete i 34. divizije s istoka, odnosno zapada na komunikaciju Karlovac-Zagreb. Istog dana na pravcu Vukomeričke gorice-Samoborska gora, 23. divizija napala je kod Klinča Sela one neprijateljeve delove, koji su napuštali rejon Karlovca. Noću sa 6. na 7. maj, ostale neprijateljske snage napustile su rejon Karlovca, dok su njegovi delovi u severnom delu grada iste noći bili uništeni, a Karlovac oslobođen.

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

Partizanska spomenica 1941. Segment isključivo posvećen Narodnooslobodilačkoj borbi.