Portal:Narodnooslobodilačka borba

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Portal NOB 2.svg

Portal o Narodnooslobodilačkoj borbi naroda Jugoslavije  


Clanek tydne.svg GLAVNA STRANA Clanek tydne.svg RAZGOVOR Clanek tydne.svg ČLANCI Clanek tydne.svg GALERIJA Clanek tydne.svg NARODNI HEROJI Clanek tydne.svg

Spomenik „Ppoziv na ustanak“ u Bjelovaru, Hrvatska Deo spomenika „Sloboda“ na Fruškoj gori, Vojvodina Spomenik „Oslobodiocima Skoplja“ u Skoplju, Makedonija Spomenik „Streljanjenim taocima“ u Zagrebu, Hrvatska Spomenik palim borcima u bitci Sutjesci u Dolini heroja na Tjentištu, Bosna i Hercegovina Spomenik žrtvama racije u Novom Sadu, Vojvodina Spomenik „Revoluciji” u Valjevu, Srbija

Ranjenike ne smijemo ostaviti

Ss-cf-8.png

O portalu

Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito, 1942. godine

Portal o Narodnooslobodilačkoj borbi je nastao sa željom da se što bolje prezentuje borba naroda Jugoslavije, predvođenog Komunističkom partijom, protiv fašističkog okupatora i domaćih izdajnika. Ta borba počela je jula 1941. i trajala je do maja 1945. godine. Za to vreme vođene su mnoge borbe, a uprokos mnogim represalima okupatora Narodnooslobodilački pokret je stano rastao i na kraju rata izrastao u Jugoslovensku armiju, koja je brojala 800.000 ljudi.

Wikipedija na srpskohrvatskom jeziku poseduje brojne članke o Narodnooslobodilačkoj borbi — biografije narodnih heroja i drugih istaknutih ličnosti partizanskog pokreta, članke o partizanskim odredima, brigadama i divizijama. Ukoliko i Vi želite da učestvujete u pisanju članaka o Narodnooslobodilačkoj borbi pozivamo Vas da se priključite...

Ss-8.png

Izabrana biografija

Marko Orešković

Marko Orešković Krntija (Široka Kula, kod Gospića, 3. april 1896Veliko Očijevo, kod Drvara, 20. oktobar 1941) bio je revolucionar, učesnik Španskog građanskog rata i Narodnooslobodilačke borbe, jedan od organizatora ustanka u Lici 1941. i narodni heroj Jugoslavije.

Poticao je iz siromašne seljačke porodice, pa je kao veoma mlad, sa svega 16 godina, morao napustiti rodnu Liku i poći u svet u potrazi za poslom. Do početka Prvog svetskog rata radio je na raznim poslovima u Nemačkoj, a od 1915. godine se nalazio u službi Austrougarske ratne mornarice, gde je bio mornar-ložač na ratnom brodu SMS Sent Ištvan. Kao protivnik rata i Austro-Ugarske bio je zatvaran, a 1918. godine je bio jedan od pristalica pobune mornara u Boki kotorskoj. Iste godine je uspeo da preživi potapanje svog ratnog broda na Jadranu.

Posle Prvog svetskog rata ponovo je stupio u vojnu službu u Jugoslovensku kraljevsku mornaricu, ali je nakon dvogodišnjeg školovanja za aviomehaničara napustio vojsku. Potom je radio kao vozač na Kosovu i Metohiji, a 1926. godine je došao u Beograd gde je radio kao vozač jednog ministra. U Beogradu se uključio u radnički pokret i postao član sindikata, a potom i Komunističke partije Jugoslavije (KPJ).

Ss-cf-6.png

Izabrana fotografija

Ss-10.png

Memorijali - Februar

1942. godina
  • 2. februarCK KPJ i Vrhovni štab objavili „Fočanske propise” o radu i zadacima Narodnooslobodilačkih odbora.
  • 8. februar — U manastiru Ostrogu, održana „Ostroška skupština“ crnogorskih i bokeljskih rodoljuba.
  • 12. februar — Iz logora Crveni krst u Nišu pobegla grupa od oko 100 zatvorenika.
  • 15. februar — Toplički NOP odred oslobodio Kuršumliju.
  • 20. februar — Četnici izvršili napad na Štab Majevičkog NOP odreda i ubili 30 boraca i članova Štaba.
  • 27. februar — U borbama za oslobođenje Donjeg Lapca poginuo Stojan Matić, narodi heroj.
1943. godina
  • 9. februar — U Novom Sadu obešen Toza Marković, narodni heroj
  • 11. februar — U Bosanskoj Krupu obešena Lepa Radić, narodni heroj
  • 17. februar — Nakon prvog neuspešnog napada, Treća udarna divizija zauzela Prozor.
  • 22. februar — Otpočele četvorodnevne borbe za Konjic.
  • 28. februar — U Skoplju delegat CK KPJ članovima PK KPJ za Makedoniju saopštio odluku o formiranju KP Makedonije.
1944. godina
  • 10. februar — Formirana Treća srpska proleterska brigada.
  • 16. februar — U Kolašinu održano Drugo zasedanje ZAVNO Crne Gore i Boke.
  • 19. februar — U Črnomelju otpočelo Prvo zasedanje Slovenačkog narodnooslobodilačkog veća
  • 23. februar — U Vrhovni štab NOV i POJ stigla sovjetska vojna misija.
1945. godina
Ss-10.png

Izabrana tema - Bitka na Neretvi

75 godina Bitke za ranjenike na Neretvi
januar/februar 1943 — januar/februar 2018
Narod sa Banije se povlači
Narod sa Banije se povlači


Prelazak preko srušenog mosta na Neretvi
Prelazak preko srušenog mosta na Neretvi
Iako su od tih dana prošle tri i po decenije, veličinu drame i značaj bitke na ovom području vrijeme nije nimalo umanjilo. Naprotiv, ti događaji žive i vječno će živjeti u svijesti i osjećanjima građana naše slobodne socijalističke jugoslovenske zajednice. Jer, oni su simbol neuništivosti Narodnooslobodilačke vojske i moralne čvrstine i postojanosti naroda...
Plan bitke na Neretvi

U vrijeme borbi na ovom terenu, bilo je mnogo neprijateljskih vojnika — njemačkih, talijanskih i kvinsliških. Četnika je bilo oko 25.000, a ukupno je bilo oko 90.000 neprijateljskih vojnika, uz to mnogo bolje naoružanih od nas. Ali njihova moralna snaga je mnogo slabija od naše, jer neprijatelj je sa takvom snagom nije mogao da uspije, iako smo mi tada imali ovdje 20.000 boraca, uz obavezu da štitimo i spasavamo 4.000 ranjenih i bolesnih. Mi smo im zadali teške udarce i izašli iz okruženja...

Naročito snažno neprijateljsko uporište bilo je u Prozoru. Zato sam u ovom odlučujućem trenutku izdao naređenje koje je glasilo: „Prozor noćas mora pasti”. Prve noći naše jedinice su jurišale na Prozor, ali zbog neke pometnje nisu ga uspele zauzeti. Drugog dana obišao sam naše jedinice i vidio sam da su se borci malo neugodno osećali... Povela se žestoka borba, bilo je mnogo gubitaka, ali Prozor je pao... Kada je pao Prozor, među borcima je nastalo oduševljenje, jedan ogroman elan. Ranjenici su se, takođe radovali i pjevali i pored svih svojih muka i bolova...

iz govora predsednika SFRJ maršala Josipa Broza Tita na centralnoj proslavi 35-ogodišnjice bitke na Neretvi u Jablanici, 12. novembra 1978. godine.
Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Roundel of Russia - Low Visibility.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg Five-pointed star.svg


Bitka na Neretvi, Bitka za ranjenike ili Četvrta neprijateljska ofanziva je naziv koji u širem smislu pokriva okupatorske operacije — Vajs I i Vajs II, operaciju JVuO za uništenje NOVJ uz sadejstvo Italijana, kao i ofanzivu NOVJ u slivu Neretve i zatim u istočnoj Hercegovini u periodu od 20. januara do 1. aprila 1943. godine. U užem smislu, naziv „Bitka na Neretvi” se odnosi na deo operacije Vajs II koji je zahvatio Glavnu operativnu grupu Vrhovnog štaba, nastupanje JVuO protiv NOVJ u Hercegovini, i ofanzivu NOVJ u oblasti Neretve. Jedan od takođe uobičajenih naziva je „Bitka za ranjenike”, jer je sticajem operativnih okolnosti Glavna operativna grupa Vrhovnog štaba NOV i POJ bila prinuđena da sa sobom vodi Centralnu bolnicu, što je dovelo do niza dramatičnih bitaka za spas ranjenika.


Roundel of Russia - Low Visibility.svg Bitka na Neretvi Five-pointed star.svg Operacija Weiss Five-pointed star.svg Operacija Weiss I Five-pointed star.svg Napad na Konjic februara 1943. Five-pointed star.svg Napad NOVJ na Prozor februara 1943. Five-pointed star.svg Napad na Jablanicu februara 1943. Five-pointed star.svg Martovski pregovori Five-pointed star.svg Film Bitka na Neretvi Roundel of Russia - Low Visibility.svg
Roundel of Russia - Low Visibility.svg Josip Broz Tito Five-pointed star.svg Pero Ćetković Five-pointed star.svg Peko Dapčević Five-pointed star.svg Milovan Đilas Five-pointed star.svg Arso Jovanović Five-pointed star.svg Sava Kovačević Five-pointed star.svg Slobodan Macura Bondo Five-pointed star.svg Dušan Pajić-Dašić Five-pointed star.svg Koča Popović Five-pointed star.svg Ljubo Vučković Roundel of Russia - Low Visibility.svg

Ss-cf-8.png

Ostali portali na Wikipediji

Portal NOB Neretva.svg
75 godina
Bitke za renjenike
na Neretvi
1943—2018