Kraljevina Mađarska (1920–1946)

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Naslov „Kraljevina Mađarska“ preusmerava se ovde. Za bivšu Kraljevinu Ugarsku koja je postojala do 1918. godine, vidi članak Kraljevina Ugarska (1000—1918).
Kraljevina Mađarska
Magyar Királyság
Mađarska
Zastava Mađarske Grb Mađarske
Zastava Grb
Hungary map.png
Granice Kraljevine Mađarske 1920 i 1941. godine
Geografija
Kontinent Evropa
Glavni grad Budimpešta
Društvo
Zvanični jezici mađarski
Vladavina
Oblik vladavine Monarhija
Titula vladara Regent
Vladar Mikloš Horti
Osnivanje 1920.
Prestanak 1946.
Status Bivša država
Događaji
Prethodnici i naslednici
Prethodile su: Nasledile su:
Flag of Hungary (1918-1919).svg Mađarska Demokratska Republika Narodna Republika Mađarska Flag of Hungary (1946-1949, 1956-1957).svg
Portal:Mađarska
 Historija Mađarske

Coat of arms of Hungary.svg

 Porijeklo Mađara
 Magna Hungarija
 Levedija
 Etelkez
 Kraljevina Ugarska
 Kraljevina Ugarska (1000-1918)
 Mongolsko-ugarski sukobi
 Osmansko-ugarski sukobi
 Mohačka bitka (1526)
 Mađarska pod Osmanskim Carstvom (1541-1699)
 Budimski pašaluk
 Habzburška Ugarska (1541-1700)
 Mađarska revolucija (1848)
 Austro-ugarska nagodba (1867)
 Austrougarska
 Nakon 1918
 Mađarska Demokratska Republika (1918-1919)
 Mađarska Sovjetska Republika (1919)
 Mađarsko-rumunski rat (1919)
 Trijanonski sporazum (1920)
 Kraljevina Mađarska (1920–1946)
 Narodna Republika Mađarska (1946-1989)
 Mađarska revolucija (1956)
 Republika Mađarska
Ova kutijica: pogledaj  razgovor  uredi

Kraljevina Mađarska (mađ. Magyar Királyság) je službeni naziv koji se koristio za mađarsku državu od 1920. do 1946. godine, kada je formirana Narodna Republika Mađarska.

Sadržaj/Садржај

Ime[uredi - уреди | uredi izvor]

U Mađarskoj literaturi se za ovu kraljevinu koristi naziv Magyar Királyság, koji se takođe koristi i za raniju Kraljevinu Ugarsku, koja je postojala do novembra 1918, kada je zamenjena Mađarskom Demokratskom Republikom, dok se u srpskoj, hrvatskoj i slovačkoj literaturi nazivi ove dve kraljevine razlikuju, odnosno za kraljevinu koja je postojala do 1918. godine koristi se naziv „Ugarska“ (ili "Uhorsko" na slovačkom), dok se za kraljevinu koja je postojala od 1920. do 1946. koristi naziv „Mađarska“ (ili "Maďarsko" na slovačkom).

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Posle povlačenja iz Mađarske okupacione rumunske vojske 1920. godine, koja je tu bila da slomi otpor novoosnovanog komunističkog režima Bele Kuna (Béla Kun), Mađarska je ušla u novi haos i borbu za prevlast. Sa jedne strane su bili antikomunisti i monarhisti dok sa druge komunisti, levičari i ostali koji su se osećali ugroženi.

Krajem 1920. godine koalicija desno orijentisanih je odnela pobedu i vratila u zemlju konstitatuvnu monarhiju. Izbor novog kralja je odložen zbog nestabilnog stanja u zemlji i odlučeno je da se u međuvremenu postavi namesnik koji će predstavljati monarhiju. Za namesnika (regenta) je postavljen austrougarski admiral i mađarski političar Mikloš Horti (Horthy Miklós).

Činjenica je da je Kraljevina Mađarska u periodu od 1920. do 1944. godine bila država pod namesništvom Mikloša Hortija koji je praktično sa njom sam upravljao, a zvanično zamenjivao budućeg kralja. Pokušaji zadnjeg ugarskog kralja Karla IV da se vrati na presto 1921. bili su osujećeni pretnjom ratom od strane susednih država i nedostatkom podrške od samog Hortija.

Prvih deset godina Hortijevog namesništva bilo je obeleženo burnim promenama u mađarskom društvu i socijalnim nezadovoljstvom. Za vreme premijera Ištvana Bethlena (István Bethlen), pravljene su razne mahinacije kao što je manipulisanje izborima, pokušaj revizije Trianonskog sporazuma, tako da je nezadovoljstvo u narodu raslo, a ekonomija je propadala. Najzad, u periodu od 1929. do 1931. godine, došlo je do potpunog kolapsa mađarske ekonomije i to je primoralo Bethlena da podnese ostavku. Ekonomski kolaps je, tokom narednih godina, omogućio jačanje uticaja Nemačke u spoljnotrgovinskoj razmeni i potiskivanje ostalih spoljnih partnera. Tokom Drugog svetskog rata kraljevina Mađarska (kraljevina bez kralja) se priklonila, sticajem različitih okolnosti, Silama osovine i bila donekle pošteđena od rata sve do 1944. godine kada su je okupirale nemačke nacističke snage i za kratko vreme napravile od nje marionetsku državu Trećeg rajha.

Posle Drugog svetskog rata i poraza Sila osovine, Sovjetske snage su okupirale Mađarsku i uvele komunistički režim, čime je prestao da se koristi naziv Kraljevina Mađarska i formirana je Narodna Republika Mađarska.

Granice[uredi - уреди | uredi izvor]

Granice Kraljevine Mađarske utvrđene su Trijanonskim sporazum iz 1920. godine. U Drugom svetskom ratu, uz pomoć Hitlerove Nemačke, kraljevina je proširila svoje granice na račun Čehoslovačke, Rumunije i Jugoslavije, ali su posle Drugog svetskog rata ponovo uspostavljene granice koje je odredio Trijanonski sporazum.

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]