1869

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa 1869.)
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Ovo je članak o godini 1869.
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 18. vijek19. vijek20. vijek
Decenija: 1830-e  1840-e  1850-e  – 1860-e –  1870-e  1880-e  1890-e
Godine: 1866 1867 186818691870 1871 1872
1869. po kalendarima
Gregorijanski 1869. (MDCCCLXIX)
Ab urbe condita 2622.
Islamski 1285–1286.
Iranski 1247–1248.
Hebrejski 5629–5630.
Bizantski 7377–7378.
Koptski 1585–1586.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1924–1925.
Shaka Samvat 1791–1792.
Kali Yuga 4970–4971.
Kineski
Kontinualno 4505–4506.
60 godina Yin Zemlja Zmija
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11869.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1869 (MDCCCLXIX) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom odn. redovna godina koja počinje u srijedu po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.


Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 5. 2. - U Australiji pronađen Welcome Stranger, najveći aluvijalni zlatni grumen, težine malo preko 71 kg.
  • 18. 2. - Otvorena prva železnička pruga u Grčkoj, Atina - Pirej.
  • 21. 2. - Madagaskarska kraljica Ranavalona II. prešla sa kraljevskim dvorom u hrišćanstvo.
  • 22. 2. (10. 2. po j.k.) - U Beogradu izašao prvi broj ilustrovanog lista "Težak", glasila Društva za poljsku privredu (1869-1914; 1919-1941).

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

Prvobitni Mendeljejevljev periodni sistem elemenata

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Zapad SAD

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 3. 7. - U New Hampshire-u, SAD, izgrađena prva zupčasta železnica na svetu, Mount Washington Cog Railway.
  • 11. 7. (29. 6. po j.k.) - COA of Principality of Serbia.svg Proglašen tzv. Namesnički ustav u Kneževini Srbiji (po namesništvu maloletnom knezu Milanu); Skupština ima zakonodavnu vlast, ali je podređena knezu i vladi. Zahvaljujući francusko-austrougarskoj pomoći, Porta nije pravila problem oko donošenja ustava[6] (kojim je zamenjen tzv. "Turski ustav").
  • 30. 7. - U Britaniji obnovljena brodarska firma White Star Line (poručeni prvi brodovi).
  • leto - Namesnik Dalmacije, feldmaršal Ivan fon Vagner nudi Hrvatskoj narodnoj stranci da se Bosna priključi Hrvatskoj - narodnjaci izvestili srpsku vladu o ovome (mađarski premijer Andraši istovremeno nudi Bosnu Srbiji)[7].
  • leto? - Pred početak školske godine, (autonomaško) pokrajinsko školsko veće za Dalmaciju zabranilo učenje ćirilice u dubrovačkoj gimnaziji[5]

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 1. 10. - U Austrougarskoj se pojavile prve razglednice (dopisnice).
  • 7. 10. - Usled austrijskog vojnog zakona koji propisuje opštu regrutaciju, dolazi do Bokeljskog (Krivošijskog) ustanka - prva puška u Ledenicama. Kaznenu ekspediciju od 26.000 vojnika vodi dalmatinski namesnik Vagner, represalije izazivaju protest i u Evropi[9][10].
  • 11. 10. - Red Riverska pobuna Métisa protiv britanskih snaga u današnjoj Manitobi, Kanada.
  • 16. 10. - U mestu Cardiff, New York "pronađen" Cardiffski džin, navodno petrifikovani čovek, a zapravo podvala (razotkriveno sledećeg februara).
  • 23. 10. - Probna vožnja Žičare Budimskog zamka (Budavári Sikló), u redovnom saobraćaju od sledećeg marta.
  • oktobar-novembar - Car Franjo Josif putuje na otvaranje Sueckog kanala - Đerdap, Carigrad, Pirej, Sveta zemlja, kanal, Kairo i piramide[11].

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 7. 11. - Prva međunarodna biciklistička trka, Paris–Rouen.
  • 11. 11. (30. 10. po j.k.) - Prva predstava u novoj zgradi Narodnog pozorišta u Beogradu ("Posmrtna slava Kneza Mihaila").
  • 17. 11. - Suecki kanal zvanično otvoren svečanom ceremonijom, u početku je pod francuskom kontrolom. Kanal ima veliki saobraćajni, ekonomski, geopolitički i ekološki značaj (→ Lessepsovska migracija za invaziju crvenomorskih vrsta u Mediteran). Blagoslovio ga je apostolski vikar u Egiptu Ljudevit Ćurčija.
  • 19. 11. - Hudson's Bay Company vratila Britanskoj kruni prava na prostranu Rupertovu zemlju u današnjoj Kanadi.
  • 22. 11. - Porinuta Cutty Sark, jedan od poslednjih i najbržih klipera.
  • novembar-decembar - Svetozar Miletić ulaže više interpelacija u ugarskom saboru: zahteva sprečavanje uplitanja ugarskih vojnika u gušenje Krivošijskog ustanka, protestuje zbog raspuštanja Crkveno-narodnog sabora, kritikuje držanje Austro-Ugarske na strani Turske u vezi Kritske krize i carevu posetu sultanu, traži razvojačenje Granice odjednom itd.[12]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kanada, provincije i britanski posedi

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1869.

Januar/Siječanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

V. također[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Istorija s. n. V-1, 346
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Horvat, Ponovni savez s Ugarskom
  3. Istorija s. n. V-1, 352
  4. 4,0 4,1 Istorija s. n. V-2, 172
  5. 5,0 5,1 Istorija s. n. V-2, 291
  6. Istorija s. n. V-1, 355-6
  7. Istorija s. n. V-1, 354
  8. Istorija s. n. V-2, 187-8
  9. Istorija s. n. V-2, 303
  10. Grgurević, Tomislav. Crna Gora i Bokeljski ustanak 1869.. montenegrina.net
  11. John Van der Kiste (31 March 2013). Emperor Francis Joseph: Life, Death and the Fall of the Habsburg Empire. The History Press. str. 70–. ISBN 978-0-7524-9547-7. http://books.google.com/books?id=VKFvAwAAQBAJ&pg=PT70. 
  12. Istorija s. n. V-2, 172-3
  13. Istorija s. n. V-1, 357
  14. Šišić, Povijest 1526-1918, 470
  15. Crna Gora od kraja XV veka do 1914. godine, rastko.rs
  16. Istorija s. n. V-2, 136
  17. Istorija s. n. V-2, 251
  18. Istorija s. n. V-2, 202-3
  19. Istorija s. n. V-2, 154
Literatura