1806

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 18. vijek19. vijek20. vijek
Decenija: 1770-e  1780-e  1790-e  – 1800-e –  1810-e  1820-e  1830-e
Godine: 1803 1804 180518061807 1808 1809
1806 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1806
MDCCCVI
Ab urbe condita 2559
Islamski 1220 – 1221
Iranski 1184 – 1185
Hebrejski 5566 – 5567
Bizantski 7314 – 7315
Koptski 1522 – 1523
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1861 – 1862
 - Shaka Samvat 1728 – 1729
 - Kali Yuga 4907 – 4908
Kineski
 - Kontinualno 4442 – 4443
 - 60 godina Yang Vatra Tigar
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11806
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

1806 (MDCCCVI) je bila redovna godina koja počinje u srijedu u gregorijanskom, odnosno redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru, koji kasni 12 dana.

1806:
123456789101112
RođenjaSmrti

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj[uredi - уреди | uredi izvor]

"Drvo ugovora" u Cape Townu
  • 10. 1. - Holanđani predali Cape Town Britancima, potpisan je ugovor kojim Britanci dobijaju Koloniju Rta (potvrđeno 1814, deo Južnoafričke Unije od 1910).
  • 19. 1. - Britanski korpus napustio Napulj i otplovio u Messinu na Siciliji, gde ih kralj Ferdinand prima tek 13. februara.
  • 23. 1. - Umro britanski premijer William Pitt Mlađi, nasleđuje ga rođak William Grenville (do 1807) na čelu "Vlade svih talenata".
  • 24. 1. - Ustanička skupština u Ostružnici. Deputacija na čelu sa Protom Matijom je poslata u Beč - odbijena je vojna pomoć, pristaju da posreduju. Istovremeno, Srbi mole sultana da ih ne napada.[2][3]
    • Učestali su turski napadi u Mačvi.
    • Očekujući turske napade, Srbi prvih meseci ove godine zauzimaju Poreč i Negotin na istoku, kao i Paraćin, Ražanj, Aleksinac, Kruševac, a njihove čete prodrle su do Studenice na jednoj i u Toplicu na drugoj strani. Gradi se Deligrad između Ražnja i Aleksinca.
  • zima - Pobuna u sremskom selu Maradik zbog obaveza teškog rada u šumama na seči drva za spahiluk.

Februar/Veljača[uredi - уреди | uredi izvor]

Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 9. 3. - Bitka kod Campo Tenese: Francuzi potukli napuljsku vojsku. Franko-italijanski vojnici su ipak loše opremljeni i hranjeni, tako da pljačkaju i zlostavljaju stanovništvo.
  • 12. 3. - Austrijski car nudi u pismu sultanu posredništvo u srpskom pitanju - odbijeno[2].
  • 15. 3. - Francuski maršal i Napoleonov zet Joachim Murat postavljen za velikog vojvodu Berga i Clevesa u Nemačkoj (do 1808, zatim kralj Napulja do 1815).
  • mart - Velika masa dočekuje mitropolita Petra i ruskog kapetana Belija u manastiru Savina, zaklinju se na vernost ruskom caru.[5]
  • mart - Sulejman-paša Skopljak porazio Radiča Petroviča kod Studenice, manastir je stradao (Srbi nisu imali uspeha jedino na ovom pravcu).
  • mart ili maj? - Boj na Salašu: Stojan Čupić odbio Mehmeda Vidajića u Mačvi.
  • 20. 3. - Francuzi su stigli u Reggio Calabria na Messinskom moreuzu. U ruralnim delovima Kalabrije ubrzo dolazi do otpora.
  • 23. 3. - Ekspedicija Lewisa i Clarka: nakon što su prezimili na Pacifiku, polaze na povratno putovanje, u septembru stižu u Saint Louis.
  • 27. 3. - Napoleonovim dekretom su obnovljeni odnosi sa Andorom, prekinuti 1793 (francuski šef države je suvladar kneževine).
  • 30. 3. - Flag of Kingdom of Naples (1806-1808).svg Joseph Bonaparte je Napoleonovim dekretom postavljen za kralja Napulja (do 1808) - popularan je, uvodi reforme.

April/Travanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 5. 4. (kalendar?) - Rusi zauzimaju Vis, zatim pokušavaju
  • 8. 4. - Napoleonova usvojenica Stéphanie de Beauharnais udata za Karla, naslednika Badena.
  • april - Džora Osman stiže na Soko-grad, zatim napada valjevsku nahiju ali je razbijen na Čučugama (kao i Hadži-paša početkom godine i Hadžibeg srebrenički u julu)[6]. Srbi zauzimaju Jadar i Rađevinu od zvorničkog paše.
  • april - Incident u Jedrenu: pod vidom slanja vojske protiv Karađorđa, sultan Selim III šalje trupe Nizam-I Cedid u Trakiju, ali nailazi na jak otpor janičara i ajana - konfrontacija traje celog leta.
  • april - Francusko-švedski rat: nakon što su Pruska i Francuska postigle sporazum, Šveđani se moraju povući iz Hanovera.
  • 16. 4. - Napoleon formirao Armiju Dalmacije.
  • 18. 4. - Non-importation Act: SAD zabranile uvoz nekih britanskih proizvoda, jer ovi prisilno novače američke mornare i ne poštuju američku suverenost i neutralnost (na snazi od novembra ali ubrzo suspendiran).
  • 28. 4. - Francisco de Miranda pokušao da se iskrca kod Ocumare de la Costa u današnjoj Venecueli, ali Španci su mu zarobili dva od tri broda.

Maj/Svibanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • maj, početkom - Kulin kapetan upao u jadarsko selo Dobrić, ubio je 74 muškarca i odveo 300 roblja, uglavnom žena - otkupio ih je Ivo Knežević, knez bosanske Semberije[2].
  • 16. 5. - Britanska odluka o blokadi obale od Elbe u Nemačkoj do Bresta u Francuskoj.
  • 21. 5. (kalendar?) - Rusi oslobodili u Trstu zarobljene bokeljske brodove.
  • 24. 5. - Pariskim ugovorom određeno da se Batavijska republika pretvori u kraljevinu Holandiju.

Jun/Juni/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Jul/Juli/Srpanj[uredi - уреди | uredi izvor]

Rajnska Konfederacija - Nemačka 1806
  • 4. 7. - Bitka kod Maide je britanska pobeda na Kalabriji - sprečena francuska invazija Sicilije.
  • 5. 7. - General Molitor stiže u pomoć opsadnutom Dubrovniku.
  • 6. 7. (24. 6. po j.k.) - Milenko Stojković odbio tursku vidinsku vojsku kod Poreča.
  • 10. 7. - Vellorska pobuna: prva veća pobuna sipoja protiv Britanske istočnoindijske kompanije, na jugu Indije.
  • 12. 7. - U Parizu potpisan Ugovor o Rajnskoj Konfederaciji, savez 16 nemačkih država sa Napoleonom kao Protektorom (broj država 1808. iznosi 36, konfederacija traje do 1813).
  • 12. 7. - U Zadru izlazi prvi broj tjednika "Kraljski Dalmatin" (Il Regio Dalmata – Kraglski Dalmatin, do 1810) - prve novine na hrvatskom jeziku.
  • 13. 7. - Karađorđe šalje Petra Ička na pregovore u Carigrad.
  • 15. 7. - Pikeova ekspedicija kreće iz okoline Saint Louisa u istraživanje južnijeg dela Teritorije Louisiana.
  • jul, polovinom - Sultanove trupe Novog poretka zaustavljene u Havsi nakon sukoba sa janičarima - zatim se povlače u Çorlu, u koji mogu ući tek nakon opsade, mada je stigao i sultan.
  • 18. 7. - Napuljska tvrđava Gaeta se predala Francuzima.
  • 18. 7. - Eksplozija barutane na Malti, stradalo oko 200 ljudi, vojnika i civila.
  • 25. 7. - Karl Friedrich, izborni knez Badena i svekar Napoleonove usvojenice Stephanie, postaje veliki vojvoda. Veliko Vojvodstvo Baden traje do 1918.

Avgust/August/Kolovoz[uredi - уреди | uredi izvor]

Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 2. 9. - Veliko klizište kod Goldaua u kantonu Schwyz: u klizanju 40 miliona kub. metara odn. 120 miliona tona materijala uništeno je nekoliko sela i stradalo 457 ljudi.
  • 3. 9. - Bitka na Deligradu, u Đuniskom tesnacu između Ražnja i Aleksinca; Karađorđe odbio napad turskih snaga. Istog dana vojvoda Stanoje Glavaš oslobodio Prokuplje.
  • 4. 9. - Po Dandolovu savjetu, Napoleon ukida u Dalmaciji zakon po kome seljaci u Dalmatinskom zagorju nisu bili vlasnici zemljišta koje obrađuju[7].
  • 8. 9. (27. 8. po j.k.) - Treći uzaludni turski juriš na Deligradu - nude primirje.
  • 12. 9. - Pruske trupe ulaze u Saksoniju - pruski kralj se oslanja na Rusiju i Britaniju. Nekoliko dana kasnije počinju kretnje francuskih trupa u Nemačkoj.
  • 14. 9. - Sklopljeno primirje između Srba i Turaka.
  • 19. 9. - Kriza poznata kao Incident u Jedrenu se okončava sultanovim porazom: naređuje da se Nizam-I Cedidske trupe povuku iz Silivrija (sledećeg maja će biti zbačen).
  • ca. 22. 9. - Petar Ičko se vratio u Srbiju, Porta je načelno prihvatila srpske zahteve (→ Ičkov mir.
  • 26. 9. (ili 1. 10.) - Pruski ultimatum Napoleonu, traže evakuaciju Nemačke.
  • 30. 9. - Bitka kod Herceg Novog: Auguste Marmont napao rusko-crnogorsko-bokeljske snage kod Herceg Novog.

Oktobar/Listopad[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 3. 10. (21. 9. po j.k.) - Francuski neuspeh kod Sutorine, povlače se na staru dubrovačku granicu.
  • 7. 10. (25. 9. po j.k.) - U Smederevo stigao muhasil Hasan-aga, sa usmenim predlozima za sporazum, bez carskog fermana - Petar Ičko će ponovo biti poslan u Carigrad[2] (ali Srbi, nakon ruskog poziva za sadejstvovanje u januaru, nastavljaju rat).
  • 9. 10. - Rat Četvrte koalicije, iniciran pruskim ultimatumom Napoleonu: prvi okršaj je Bitka kod Schleiza u Thuringiji, gdje Francuzi odnose pobjedu, kao i kod Saalfelda sutradan, gde je poginuo pruski princ Ludwig.
"Ulazak Napoleona u Berlin"
  • 14. 10. - Bitka kod Jene i Auerstedta je odlučujuća Napoleonova pobeda nad Pruskom, maršal Louis-Nicolas Davout je porazio prusku glavninu kod Auerstedta.
  • 16. 10. - Erfurtska kapitulacija: 12.000 pruskih vojnika sa 65 topova se predaje Francuzima bez borbe.
  • 17. 10. - Haićanski car Jacques I je ubijen. Alexandre Pétion postaje predsednik republike (do 1818), ali Henri Christophe na severu proglašava Državu Haiti (kraljevinu 1811-20).
  • 17. 10. - Bitka kod Hallea: Bernadottov uspeh u Saksoniji, Prusi izgubili 5.000 vojnika.
  • 25. 10. - Francuski maršal Davout ulazi u Berlin, Napoleon stiže dva dana kasnije.
  • 28 - 30. 10. - Bitka kod Prenzlaua i Kapitulacije u Pasewalku i Stettinu: predalo se još 19.500 Prusa sa 353 topa.

Novembar/Studeni[uredi - уреди | uredi izvor]

Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

"Karađorđevo osvojenje Beograda"
  • 11. 12. - Poznanjski mir: izborna kneževina Saska se priključuje Rajnskoj konfederaciji, ubrzo proglašena za kraljevinu.
  • 12. 12. (30. 11. po j.k.) - Opsada Beograda: ustanici oslobodili beogradsku Varoš a tvrđavu u januaru.
  • ca. decembar - U Carigradu se nalazi srpski poslanik Petar Ičko - Porta potvrđuje obećanja od letos a Ičko obećava da će Srbi vratiti Beograd, ali ulazak Rusije u rat menja situaciju.[8]
  • 18. 12. - Napoleon stigao u Varšavu, imenuje vladinu komisiju - Józef Poniatowski, odnedavno guverner Varšave, ministar je rata (→ Varšavsko vojvodstvo 1807-15).
  • 22. 12. - Francuska Velika armija prelazi Vislu.
  • 22. 12. - Rusi zauzimaju Brač, nakratko i Korčulu.
  • 25. 12. (13. 12. po j.k.) - Ruski general Mihail Miloradović ulazi u Bukurešt.
  • 26. 12. - Bitke kod Pułtuska i Golymina: ruske snage uspešno izmiču francuskim.
  • 30. 12. - Osmansko carstvo objavljuje rat Rusiji.

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1806.

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

Literatura
  • Istorija srpskog naroda, Peta knjiga, prvi tom, Od Prvog ustanka do Berlinskog kongresa, SKZ Beograd 1981 (V-1)