Dakar

Izvor: Wikipedia
Dakar
Ville de Dakar
Panorama grada
Panorama grada
Grb Dakra
Grb
Koordinate: 14°41′N 17°26′W / 14.683, -17.433
Država  Senegal
Regija Dakar
Četvrti Communes d'arrondissement
Osnivanje 1857.[1]
Vlast
 - Gradonačelnik Khalifa Sall (2009.)
 - Regionalni predsjednik Abdoulaye Wade (od 2002.)
Površina
 - Ukupna 82 38 km²
 - Područje utjecaja 547 km²
Visina 40 m
Stanovništvo (2005.)
 - Gustoća 12 510 stanovnika/km²
 - Urbano područje 1 030 594 [2]
 - Područje utjecaja 2 452 656 [2]
 - Gustoća područja utjecaja 4484 stanovnika/km²
Vremenska zona UTC+0 (UTC+0)
Poštanski broj 0100
Pozivni broj +221 8
Službena stranica villededakar
Karta
Dakar na karti Senegal
Dakar
Dakar
Dakar na karti Senegala

Dakar (francuski: Ville de Dakar) je glavni grad Senegala i jedna od glavnih morskih luka na zapadno afričkoj obali. Nalazi se na pola puta između ušća rijeka Gambije i Senegal na jugoistočnoj strani poluotoka Zeleni rt, u neposrednoj blizini najzapadnije točke Afrike. Dakarska luka je jedna od najboljih u Zapadnoj Africi, dobro zaštićena vapnenačkim liticama rta i sistemom lukobrana. Ime grada dolazi od riječi dakhar, na jeziku naroda Wolof naziv za drvo tamarind, kao i ime obalnog naselja, plemena Lebu koje se nalazilo južno od mjesta gdje se danas nalazi prvi dok u luci. [3]

Prema Nacionalnoj statističkoj agenciji Senegala Dakar je 2005. imao u užem centru grada 1 030 594 stanovnika, a metropolitanski grad sa predgrađima 2 452 656. [2]

Dakar je administrativni centar Senegala, sjedište Senegalske Nacionalne Skupštine i predsjednika republike. Dakar je i glavni financijski centar zapadne Afrike, sjedište desetak nacionalnih i regionalnih banaka, uključujući i banku BCEAO (Banque Centrale des États de l'Afrique de l'Ouest) koja upravlja jedinstvenom zapadnoafričkom CFA valutom, i sjedište brojnih međunarodnih organizacija i istraživalačkih centara kao i nevladinih organizacija. U Dakru od 1920 živi velika libanonska zajednica, koja se uglavnom bavi uvozno-izvoznim poslovima, u gradu živi i dosta Marokanaca koji se uglavnom bave poduzetništvom. U gradu žive i brojne kolonije pretežno radnika iz Mauritanije, Gvineje i Zelenortske Republike. U gradu živi i 20 000 francuskih iseljenika. Bivša kolonijalna metropola Francuska i dalje je snažno prisutna u gradu, - jer ima bazu ratnog zrakoplovstva u predgrađu Yoff, a i francuska ratna flota koristi luku Dakar kao svoju servisnu luku.

Od 1950 u gradu djeluje Institut za visoko školstvo (Institut des Hautes Études - I.H.E) koji je 1957 prerastao u Univerzitet Dakar (Université de Dakar). [1]

Historija[uredi - уреди]

Portugalski pomorci bili su prvi Evropljani koji su doplovili do Zelenog rta 1444., oni su na otočiću Gorée osnovali svoje naselje za opskrbu svojih brodova, od 1536. počeli su koristiti otok kao bazu za trgovinu crnim robovima. Otok su im preoteli Holanđani 1588. i dali mu današnje ime po imenu svog holandskog otoka Goeree-Overflakkee, nakon njih došli su Englezi 1664., dok konačno nije pao u ruke Francuza - 1677. kao i čitav Senegal.

Dakar je osnovan 1857., kada su Francuzi izgradili utvrdu na mjestu današnjeg Trga nezavisnosti (Place de l'Indépendance) da zaštite interese svojih trgovaca robljem koji su tamo naselili prije 20 godina, kao i stanovnike obližnjeg otoka Gorée u zavjetrini poluotoka. Do 1862. izgrađen je prvi kratki lukobran u luci, oko koje je počeo nicati grad. Međutim je ipak prošlo dosta vremena prije nego što je luka u Dakru dobila prevlast nad obližnjim lukama na otoku Gorée i Rufisque, udaljenoj 21 km istočno od centra grada. Prvi korak koji je učinio luku Dakar mjestom u koje su uplovljavali tadašnji parobrodi, bila je uzgradnja stanice za opskrbu brodova ugljenom, tako da je Dakar preoteo dio posla luci Mindelo na Zelenortskim otocima. Izgradnja prve zapadnoafričke željezničke pruge, od Saint-Louis do Dakra - 1886, bio je slijedeći veliki poticaj za razvoj Dakra i njegove luke, jer su uz prugu nikle brojne plantaže kikirikija. Od 1902. Dakar je zamijenio Saint-Louis kao glavni grad Francuske Zapadne Afrike. [3]

Panorama Dakra sa velikom džamijom

Za vrijeme Prvog svjetskog rata dakarskoj luci porasla je važnost, zbog rata za susjedne njemačke kolonije Togoland i Njemački Kamerun. Nakon rata 1923 izgrađena je željeznička pruga do tadašnjeg Francuskog Sudana (današnji Mali) a to je dovelo novu tranzitnu robu u luku. Luka je značajno poboljšana 1930-ih godina, tako da je Dakar postao glavna regionalna luka za kikiriki. Tokom Drugog svjetskog rata Dakar, kao i čitava Francuska Zapadna Afrika, priznali su autoritet Vichyjevske Francuske 1940, i time su pali u vodu napori generala de Gaulle i Slobodne Francuske da si osiguraju Dakar kao bazu, stanje je ostalo isto sve do 1943. kad su saveznici oslobodili grad. [3]

Trg nezavisnosti

Za vrijeme Drugog svjetskog rata rafiniranje kikirikijeva ulja postala je važna industrija u Dakru, jer se trebao nadomjestiti nedostatak biljnih ulja u zemlji, ali i u cijeloj sjevernoj Africi, jer se to ulje prije rafinirano uglavnom u Francuskoj. Tad su izrasli i drugi industrijski pogoni po gradu, taj dinamični razvoj je prekinut oko 1961. je se dotadašnja kolonija Francuska Zapadna Afrika u međuvremenu raspala na osam nezavisnih država, pa se time bitno smanjilo tržište za robu tih tvornica. Dakar je bio glavni grad kratkotrajne Federacije Mali od 1959. do 1960, iste godine postao je glavni grad nove države Republike Senegal. Od Drugog svjetskog rata Dakar je doživio pravu urbanu ekspanziju, otad su izgrađena brojna predgrađa i satelitski gradovi oko užeg centra grada. [3]

Danas Dakar ima nekoliko vrlo kontrastnih okruga. U južnom dijelu grada su javne zgrade, bolnice i ambasade. Sjeverni dio grada je poslovni dio grada oko Trga Nezavisnosti (Place de l'Indépendance). Na sjeveru i istoku grada leže kvartovi povezani s lukom, i male ribarske lučice, skladišta i dokovi za izvoz kikirikija. U neposrednoj blizini željezničke pruge, leže stari industrijski pogoni za rafiniranje kikirikijevog ulja i druge tvornice, a dalje prema sjeveru industrijsko predgrađe Hann. [3]

Geografske i klimatske karakteristike[uredi - уреди]

Dakar leži uglavnom na jugoistočnim obalama poluotoka Zeleni rt - bolje rečeno njegov historijski centar, jer se danas grad sa svojim predgrađima i satelitskim naseljima zapravo raširio po čitavom poluotoku. Dakar ima vruću [[Pustinjska klima|tpolupustinjsku klimu po Köppenovoj klasifikaciji klime, sa kratkom sezonom kiša i dugim sušnim razdobljem. Sezona kiša traje od jula do oktobra, ostalih osam mjeseci vlada suša, na grad padne prosječno 540 mm kiše tokom cijele godine.

Između decembra i aprila je ugodno toplo, a noći su ugodne, ali od maja do novembra, postaje neugodno vruće sa temperaturama koje u iznad 30 °C, ali ne toliko koliko u Sahari.

Administracija i stanovništvo[uredi - уреди]

19 komuna arondismana Dakra

Grad Dakar je administrativno gradska komuna (općina) (po francuskom primjeru - commune de ville), jedna od 67 komuna u Senegalu. Komunu Dakar osnovali su Francuzi [[17. juna 1887. tako što su izdvojili Dakar od tada veće Komune Gorée. [1] Od tada pa do danas egzistira Komuna Dakar, koja nije ukinuta niti nakon proglašenja nezavisnosti 1960., iako ne u istim granicama, jer su se one vremenom širile, sve do 1983., kad su se ustalile. Komunom vlada demokratski izabrani savjet (conseil municipal) s mandatom od pet godina, iz kojeg se bira gradonačelnik. Od svog osnutka do danas - Dakar je imao 20 gradonačelnika, prvi crni gradonačelnik bio je Blaise Diagne (1924. - 1934.), a gradonačelnik sa najdužim stažom -Mamadou Diop, koji je vladao 18 godina, od 1984. do 2002. Komuna Dakar je po uzoru na svoju kolonijalnu metropolu Pariz i departman (oblast), jedan od 34 departmana u Senegalu. Ali za razliku od francuskih departmana, senegalski nemaju nikakvu političku moć (nemaju skupštinu), oni su samo administrativne jedinice države, zadužene za brigu o nekim administrativnim poslovima i kontrolu aktivnosti svojih komuna. Departman Dakar je podjeljen (opet po francuskom uzoru) na četiri arondismana; Almadies, Grand Dakar, Parcelles Assanies (najnaseljeniji dio Dakra) i Plateau / Gorée (centar Dakra).

Nakon velike reforme administrativne i političke podjele Senegala, koja je izglasana u parlamentu 1996. Komuna Dakar, je sa svojih tadašnjih milijun stanovnika, ocjenjena prevelikom i prenaseljenom, da bi se mogla efikasno voditi kao jedna administrativna jedinica, zbog tog je 30. augusta 1996. Dakar podijeljen na 19 administrativnih jedinica (communes d'arrondissement), njima su date široke ovlasti, i po tome liče na stare komune države. Komuna Dakar ostala je nadležna nad ovim novim jedinicama i koordinira njihovu aktivnost. Tih 19 komuna arondismana administrativno podpadaju u jedan od 4 arondismana Komune Dakar, i njihovi prefekti su zaduženi za kontrolu rada.

Komuna arondisman - Dakar-Plateau sa svojih 34.626 stanovnika u Arondismanu Plateau / Gorée je historijsko srce grada, tu se nalazi najveći broj ministarstava i ureda javne uprave. Najgušće je naseljena - Médina koja ima 136.697 stanovnika (također u Arondismanu Plateau / Gorée). Komuna arondisman - Yoff sa 55.995 stanovnika, u Arondismanu Almadies je površinom najveći, a najmanji je Île de Gorée sa svega 1 034 stanovnika (Arondisman Plateau / Gorée). Departman Dakar je jedan od četiri departmana Regije Dakar, koja predstavlja jednu od 11 senegalskih regija. Regija Dakar obuhvaća grad Dakar zajedno s predgrađima, koja su danas razbacana po cijelom poluotoku Zeleni rt, ugrubo se to poklapa sa teritorijem metropolitanskog Dakra.

Godina Stanovništvo
1878. 1 600 [1]
1891. 8 737
1904. 18 500
1909. 25 000
1921. 32 440 (od toga 1 661 Evropljana)
1926. 33 679 (od toga 2 939 Evropljana)
1947. 135 000 [1]

Znamenitosti[uredi - уреди]

Dakar je novi grad, bez nekih značajnih starina, tako da pažnju turista privlače velike pitoreskne tržnice na otvorenom, velika moderna džamija izgrađena 1964., muzej zapadnoafričke kulture IFAN (Musée de l'Institut Fondamental d'Afrique Noire), Park Hann u kom se nalazi Zoološki vrt i brojne plaže uz obalu oceana. Velika atrakcija je otok Gorée i njegova utvrda Fort D'Estrees u kojoj su brojni robovi držani i prodavani na aukcijama, prije transporta za Ameriku i Karibe, koji je danas pretvoren u muzej.

Danas je Dakar svjetski poznat kao cilj poznatog relija Pariz-Dakar.

Privreda i transport[uredi - уреди]

Dakar je jedan od vodećih industrijskih i servisnih centara Subsaharske Afrike. Ima brojne pogone za rafiniranje kikirikijeva ulja, tvornica ribljih konzervi, mlinove, pivovare, tvornicu za montažu kamiona i rafineriju nafte. [3]

Pored izvrsne luke, grad ima i veliki Međunarodni aerodrom Léopold Sédar Senghor, na koji slijeću brojni avioni na letu iz Evrope za Južnu Ameriku. Dakar je i veliko željezničko čvorište u kojem završava željeznička pruga Dakar-Niger prema Maliju.

Gradovi prijatelji[uredi - уреди]

Bilješke[uredi - уреди]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 "Historique de la ville" (francuski). Ville de Dakar. http://villededakar.org/content/historique-de-la-ville. pristupljeno 25. 12. 2011. 
  2. 2.0 2.1 2.2 "Situation Economique et Sociale du Sénégal Edition" (francuski) (Page white acrobat.png (PDF)). Agence Nationale de la Statistique et de la Démographie. 2005. http://web.archive.org/web/20070615173338/http://www.ansd.org/SES2005.pdf. pristupljeno 25. 12. 2011. 
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 "Dakar" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/150012/Dakar. pristupljeno 25. 12. 2011. 
  4. "Protocol and International Affairs". DC Office of the Secretary. http://os.dc.gov/os/cwp/view,a,1206,q,522336.asp. pristupljeno 26. 12. 2011. 

Vanjske veze[uredi - уреди]