Kampala
|
|
|
|---|---|
 |
|
| Koordinate: | |
| Država |  Uganda |
| Regija | Central |
| Distrikt | Kampala |
| Površina | |
| - Ukupna | 189 km² |
| - Kopno | 176 km² |
| - Voda | 13 km² |
| Visina | 1 190 m [1] |
| Stanovništvo (2009.) | |
| - Grad | 1 353 189 [2] |
| Vremenska zona | UTC+3 (UTC+3) |
| Karta | |
 Kampala
Kampala na karti Ugande
|
|
Kampala je glavni i najveći grad Ugande od 1 353 189 stanovnika, [2]ona je i administrativni centar ugandske Regije Centar i prijestolnica Kraljevstva Buganda jednog od 5 tradicionalnih kraljevstva Ugande.
Prema procjeni iz 2010. godine, metropolitanska Kampala sa periferijskim naseljima imala je 1 597 900 stanovnika. [3]
Sadržaj/Садржај |
Geografske karakteristike[uredi - уреди]
Kampala leži na razbacana na nekoliko brda, svega par kilometara od obala Jezera Viktorija na nadmorskoj visini od 1 190 m [1]na jugu Ugande. Sedam značajnih brda Kampale su; Kasubi (prijestolnica Kraljevstva Buganda), Mengo (sjediše parlamenta), Kibuli (džamija Kibuli), Namirembe (anglikanska katedrala), Lubaga (katolička katedrala Rubaga), Nsambija i Kampala (ili Stara Kampala)
Historija[uredi - уреди]
Za historiju grada značajna je bila 1891., tad je tadašnji kabaka (kralj) Kraljevstva Buganda smjestio svoju prijestolnicu na brda Rubaga i Mengo, gdje se danas prostire Kampala. [4] Zbog tog je i kapetan Frederick Dealtry Lugard, tadašnji predstavnik Britanske istočnoindijske kompanije odabrao susjedno brdo Kampalu - 1890., kao lokaciju za svoju utvrdu i sjedište kompanijine kolonije Ugande. [1]. Lugardova utvrda na brdu Kampala, oko koje se razvilo naselje, ostala je prijestolnica i sjedište administracije i nakon što je Uganda postala britanska kolonija sve do 1905, kad je preseljena u obližnji Entebbe na obali Jezera Viktorija.
Kampala je 1949. dobila status grada, a od 1962. postala je glavni grad nezavisne Ugande. [1]Od tad je počeo ubrzani rast grada, koji je od gradića od 46 000 stanovnika izrastao u grad sa preko milion stanovnika.
Znamenitosti[uredi - уреди]
Najveća znamenitost Kampale su Grobnice Kasubi, to su okrugle slamnate grobnice njihovih kabaka (kraljevi Kraljevstva Buganda) sagrađene između 1881.-1969. na istoimenom brdu Kasubi, koje su 1981. godine uvrštene u UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Africi [5]
Jedna od većih znamenitosti tog novog grada je i Muzej Ugande koji ima zbirke posvećene tradicionalnoj muzici, arheologiji i paleontologiji. Grad ima brojne vjerske objekte, od muslimanskih džamija, hinduističkih hramova do kršćanskih crkava. Impresivna je bijela Kibuli džamija, anglikanska katedrala Namirembe i crkva Rubaga kao i rimokatolička katedrala Svetog Petra.[1]
Stanovništvo[uredi - уреди]
U Kampali su ispočetka apsolutna većina bili pripadnici ugandskog naroda Baganda, oni su i danas većina, ali ne toliko dominantna jer su se u grad naselili i pripadnici drugih plemena, kao i brojni Azijati i Evropljani.
| Godina | Stanovnika |
|---|---|
| Popis 1959 | 46 000 |
| Popis 1969 | 330 700 |
| Popis 1980 | 458 503 |
| Popis 1991 | 774 241 |
| Popis 2002 | 1 208 544 |
| Procjena 2005 | 1 353 236 |
| Procjena 2010 | 1 597 900 [3] |
Klimatske karakteristike[uredi - уреди]
Kampala ima ekvatorsku klimu po Köppenovoj klasifikaciji klime, ali zbog zbog toga što leži na nadmorskoj visini od 1 190 m [1]ima relativno umjerenu klimu, za razliku od od drugih krajeva u istom klimatskom području. Najvrući mjesec je januar kad je prosječno oko 28 ° C.
Drugi aspekt klimatskih prilika u Kampali su dvije kišne sezone. Duža traje od augusta do decembra, a kraća od februara do juna, tad padne znatno više kiše, a najviše u aprilu, prosječno oko 175 mm.
| Klimatološki srednjaci za Kampale | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| mjesec | jan-sij | feb-velj | mar-ožu | apr-tra | maj-svi | jun-lip | jul-srp | aug-kol | sep-ruj | okt-lis | nov-stu | dec-pro | godina |
| srednji maksimum, °C | 28 | 28 | 27 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 27 | 27 | 27 | 27 | 26 |
| srednji minimum, °C | 18 | 18 | 18 | 18 | 16 | 17 | 17 | 16 | 17 | 17 | 17 | 17 | 17 |
| oborine, mm | 46 | 61 | 130 | 175 | 147 | 74 | 46 | 86 | 91 | 97 | 122 | 99 | 1,174 |
| Izvor: | |||||||||||||
Privreda, školstvo i transport[uredi - уреди]
Kampala se nalazi u najplodnijem dijelu Ugande, u kojem se proizvodi; kava, pamuk, čaj, duhan i šećerna trska. Kampala je i značajni industrijski centar, iako ne toliko važan kao obližnja Jinja (udaljena 64 km u pravcu sjeveroistoka). U gradu ima dosta pogona prehrambene, metalne i drvoprerađivačke industrije i tvornica za montažu traktora. U Kampali ima sjedište većina ugandskih velikih poduzeća, ona je i trgovačko financijski centar cijele regije smještene oko Jezera Viktorija. [1]
Kampala je i značajni obrazovni centar, u njoj djeluje Univerzitet Makerere, koja je dugi niz godina jedina institucija tog ranga u u istočnoj Africi, on je nastao iz škole osnovane 1911., koja je 1922 postala tehnička škola, a 1949. viša škola ( univerzitetski koledž) da bi 1970. postao nezavisni univerzitet.
Kampala je i važno transportno čvorište iz koje polazi većina cesta u ostale dijelove Ugande i susjedne zemlje, preko grada ide željeznička linija od Kasesea za luku Mombasu u Keniji. Port Bell udaljen 10 km istočno od centra grada, je luka Kampale na Jezeru Viktorija. Grad dijeli međunarodni aerodrom sa susjednim Entebbeom, koji je udaljen 34 km jugozapadno. [1]
Ujedinjeni narodi[uredi - уреди]
Zbog dugotrajnog građanskog rata i izuzetne važnosti Ugande u tom dijelu Afrike, u Kampali ima sjedište čak 11 specijaliziranih agencija i programa Ujedinjenih naroda (stanje iz juna 2010.)[7]
- Međunarodna pomorska organizacija (IMO)
- Međunarodni monetarni fond (IMF)
- UNICEF - (UNICEF-Uganda)
- Razvojni fond Ujedinjenih nacija za žene (UNIFEM)
- Program Ujedinjenih naroda za razvoj (UNDP) - Uganda
- Organizacija Ujedinjenih naroda za industrijski razvoj (UNIDO)
- Fond Ujedinjenih naroda za stanovništvo (UNFPA)
- Program Ujedinjenih naroda za HIV / AIDS (UNAIDS)
- Svjetska banka
- Svjetski program za hranu (WFP)
- Svjetska zdravstvena organizacija (WHO)
Izvori[uredi - уреди]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 "Kampala" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/310717/Kampala. pristupljeno na 5. 01. 2012.
- ↑ 2.0 2.1 "The largest cities in Uganda, ranked by population" (engleski). Mongabay.com. http://population.mongabay.com/population/uganda. pristupljeno na 7. 5. 2011.
- ↑ 3.0 3.1 "Uganda: Regions & Towns" (engleski). Citypopulationde. http://www.citypopulation.de/Uganda.html. pristupljeno na 7. 5. 2011.
- ↑ "Kampala - History" (engleski). AFRICATRAVELLING.NET. http://www.africatravelling.net/uganda/kampala/kampala_history.htm. pristupljeno na 5. 01. 2012.
- ↑ "Kasubi Tombs" (engleski). Kabaka Foundation. http://www.kasubitombs.org/en/general/index.php. pristupljeno na 5. 01. 2012.
- ↑ "Average Conditions kampala". BBC Weather. http://www.bbc.co.uk/weather/232422. pristupljeno na 5. 1. 2012.
- ↑ "UN Country team for Uganda" (engleski). United Nations Information Centre in Nairobi - Kenya, Uganda and The Seychelles. http://www.unicnairobi.org/Unagenciesuganda.asp. pristupljeno na 5. 01. 2012.
Eksterni linkovi[uredi - уреди]
- Kampala, The Capital City of Uganda (engleski)
- Kampala na portalu Encyclopædia Britannica (engleski)
- Vodič kroz Kampalu (engleski)
- Kampala - History (engleski)
