Kampala

Izvor: Wikipedia
Kampala
KampalaSkyln.jpg
Koordinate: 0°19′N 32°35′E / 0.317, 32.583
Država  Uganda
Regija Central
Distrikt Kampala
Površina
 - Ukupna 189 km²
 - Kopno 176 km²
 - Voda 13 km²
Visina 1 190 m [1]
Stanovništvo (2009.)
 - Grad 1 353 189 [2]
Vremenska zona UTC+3 (UTC+3)
Karta
Kampala na karti Uganda
Kampala
Kampala
Kampala na karti Ugande

Kampala je glavni i najveći grad Ugande od 1 353 189 stanovnika, [2]ona je i administrativni centar ugandske Regije Centar i prijestolnica Kraljevstva Buganda jednog od 5 tradicionalnih kraljevstva Ugande.

Prema procjeni iz 2010. godine, metropolitanska Kampala sa periferijskim naseljima imala je 1 597 900 stanovnika. [3]

Geografske karakteristike[uredi - уреди]

Kampala leži na razbacana na nekoliko brda, svega par kilometara od obala Jezera Viktorija na nadmorskoj visini od 1 190 m [1]na jugu Ugande. Sedam značajnih brda Kampale su; Kasubi (prijestolnica Kraljevstva Buganda), Mengo (sjediše parlamenta), Kibuli (džamija Kibuli), Namirembe (anglikanska katedrala), Lubaga (katolička katedrala Rubaga), Nsambija i Kampala (ili Stara Kampala)

Historija[uredi - уреди]

Jedna od kasubi grobnica - Muzibu Azaala Mpanga

Za historiju grada značajna je bila 1891., tad je tadašnji kabaka (kralj) Kraljevstva Buganda smjestio svoju prijestolnicu na brda Rubaga i Mengo, gdje se danas prostire Kampala. [4] Zbog tog je i kapetan Frederick Dealtry Lugard, tadašnji predstavnik Britanske istočnoindijske kompanije odabrao susjedno brdo Kampalu - 1890., kao lokaciju za svoju utvrdu i sjedište kompanijine kolonije Ugande. [1]. Lugardova utvrda na brdu Kampala, oko koje se razvilo naselje, ostala je prijestolnica i sjedište administracije i nakon što je Uganda postala britanska kolonija sve do 1905, kad je preseljena u obližnji Entebbe na obali Jezera Viktorija.

Kampala iz 1950.

Kampala je 1949. dobila status grada, a od 1962. postala je glavni grad nezavisne Ugande. [1]Od tad je počeo ubrzani rast grada, koji je od gradića od 46 000 stanovnika izrastao u grad sa preko milion stanovnika.

Znamenitosti[uredi - уреди]

Najveća znamenitost Kampale su Grobnice Kasubi, to su okrugle slamnate grobnice njihovih kabaka (kraljevi Kraljevstva Buganda) sagrađene između 1881.-1969. na istoimenom brdu Kasubi, koje su 1981. godine uvrštene u UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Africi [5]

Jedna od većih znamenitosti tog novog grada je i Muzej Ugande koji ima zbirke posvećene tradicionalnoj muzici, arheologiji i paleontologiji. Grad ima brojne vjerske objekte, od muslimanskih džamija, hinduističkih hramova do kršćanskih crkava. Impresivna je bijela Kibuli džamija, anglikanska katedrala Namirembe i crkva Rubaga kao i rimokatolička katedrala Svetog Petra.[1]

Novi dio grada sa katedralom u sredini

Stanovništvo[uredi - уреди]

Jedno od predgrađa Kampale

U Kampali su ispočetka apsolutna većina bili pripadnici ugandskog naroda Baganda, oni su i danas većina, ali ne toliko dominantna jer su se u grad naselili i pripadnici drugih plemena, kao i brojni Azijati i Evropljani.

Godina Stanovnika
Popis 1959 46 000
Popis 1969 330 700
Popis 1980 458 503
Popis 1991 774 241
Popis 2002 1 208 544
Procjena 2005 1 353 236
Procjena 2010 1 597 900 [3]

Klimatske karakteristike[uredi - уреди]

Kampala ima ekvatorsku klimu po Köppenovoj klasifikaciji klime, ali zbog zbog toga što leži na nadmorskoj visini od 1 190 m [1]ima relativno umjerenu klimu, za razliku od od drugih krajeva u istom klimatskom području. Najvrući mjesec je januar kad je prosječno oko 28 ° C.

Drugi aspekt klimatskih prilika u Kampali su dvije kišne sezone. Duža traje od augusta do decembra, a kraća od februara do juna, tad padne znatno više kiše, a najviše u aprilu, prosječno oko 175 mm.

Klimatološki srednjaci za Kampale
mjesec jan-sij feb-velj mar-ožu apr-tra maj-svi jun-lip jul-srp aug-kol sep-ruj okt-lis nov-stu dec-pro godina
srednji maksimum, °C 28 28 27 26 25 25 25 25 27 27 27 27 26
srednji minimum, °C 18 18 18 18 16 17 17 16 17 17 17 17 17
oborine, mm 46 61 130 175 147 74 46 86 91 97 122 99 1,174
Izvor: [6]

Privreda, školstvo i transport[uredi - уреди]

Kampala se nalazi u najplodnijem dijelu Ugande, u kojem se proizvodi; kava, pamuk, čaj, duhan i šećerna trska. Kampala je i značajni industrijski centar, iako ne toliko važan kao obližnja Jinja (udaljena 64 km u pravcu sjeveroistoka). U gradu ima dosta pogona prehrambene, metalne i drvoprerađivačke industrije i tvornica za montažu traktora. U Kampali ima sjedište većina ugandskih velikih poduzeća, ona je i trgovačko financijski centar cijele regije smještene oko Jezera Viktorija. [1]

Ulica iz centra grada

Kampala je i značajni obrazovni centar, u njoj djeluje Univerzitet Makerere, koja je dugi niz godina jedina institucija tog ranga u u istočnoj Africi, on je nastao iz škole osnovane 1911., koja je 1922 postala tehnička škola, a 1949. viša škola ( univerzitetski koledž) da bi 1970. postao nezavisni univerzitet.

Kampala je i važno transportno čvorište iz koje polazi većina cesta u ostale dijelove Ugande i susjedne zemlje, preko grada ide željeznička linija od Kasesea za luku Mombasu u Keniji. Port Bell udaljen 10 km istočno od centra grada, je luka Kampale na Jezeru Viktorija. Grad dijeli međunarodni aerodrom sa susjednim Entebbeom, koji je udaljen 34 km jugozapadno. [1]

Ujedinjeni narodi[uredi - уреди]

Zbog dugotrajnog građanskog rata i izuzetne važnosti Ugande u tom dijelu Afrike, u Kampali ima sjedište čak 11 specijaliziranih agencija i programa Ujedinjenih naroda (stanje iz juna 2010.)[7]

Panorama Kampale
Panorama Kampale

Izvori[uredi - уреди]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 "Kampala" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/310717/Kampala. pristupljeno 5. 01. 2012. 
  2. 2.0 2.1 "The largest cities in Uganda, ranked by population" (engleski). Mongabay.com. http://population.mongabay.com/population/uganda. pristupljeno 7. 5. 2011. 
  3. 3.0 3.1 "Uganda: Regions & Towns" (engleski). Citypopulationde. http://www.citypopulation.de/Uganda.html. pristupljeno 7. 5. 2011. 
  4. "Kampala - History" (engleski). AFRICATRAVELLING.NET. http://www.africatravelling.net/uganda/kampala/kampala_history.htm. pristupljeno 5. 01. 2012. 
  5. "Kasubi Tombs" (engleski). Kabaka Foundation. http://www.kasubitombs.org/en/general/index.php. pristupljeno 5. 01. 2012. 
  6. "Average Conditions kampala". BBC Weather. http://www.bbc.co.uk/weather/232422. pristupljeno 5. 1. 2012. 
  7. "UN Country team for Uganda" (engleski). United Nations Information Centre in Nairobi - Kenya, Uganda and The Seychelles. http://www.unicnairobi.org/Unagenciesuganda.asp. pristupljeno 5. 01. 2012. 

Eksterni linkovi[uredi - уреди]