Azotsuboksid

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Azot suboksid)
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Azotsuboksid
model molekula
dužine veza
rezonantna struktura
Drugi nazivi Azot(I) oksid
Identifikacija
CAS registarski broj 10024-97-2
MeSH Nitrous+oxide
ATC code N01AX13
Svojstva
Molekulska formula N2O
Molarna masa 44.0128 g/mol
Agregatno stanje bezbojan gas
Gustina 1222.8 kg m-3 (tečnost)
1.8 kg m-3 (gas)
Tačka topljenja

-90.86 °C (182.29 K)

Tačka ključanja

-88.48 °C (184.67 K)

Struktura
Oblik molekula (orbitale i hibridizacija) linearan
Dipolni moment 0.166D
Termohemija
Standardna entalpija stvaranja jedinjenja ΔfHo298 +82.05
Farmakologija
Načini upotrebe Inhalacija
Metabolizam 0.004%
Vreme polu-uklanjanja iz organizma 5 minuta
Ekskrecija respiracija
Opasnost
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
2
0
OX
R-oznake R8
S-oznake S38
Srodna jedinjenja
Srodna jedinjenja Azot (II)-oksid, Azot (III)-oksid, Azot (IV)-oksid, Azot (V)-oksid, Azotna kiselina, Azotasta kiselina



Ukoliko nije drugačije napomenuto, podaci se odnose na standardno stanje (25 °C, 100 kPa) materijala

Infobox references

Opšte karakteristike[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Molekulska formula mu je .
  • Poznatiji je kao „gas smejavac“, jer izaziva takvu reakciju kod čoveka.

Osobine[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Azot-suboksid je bezbojan, netoksičan i nezapaljiv gas blago sladunjavog ukusa, teži od vazduha 1,5 puta.
  • Na običnoj temperaturi je vrlo stabilan, ali na povišenim temperaturama ima jako oksidaciono dejstvo, jer se na temperaturama iznad 400 °C razlaže na kiseonik i azot.[1][2]

Primena[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Osnovna primena azot-suboksida je u medicini kao anestetika, jer je najmanje toksičan od svih poznatih opštih anestetika.
  • Obično se primenjuje u oblicima kombinovane inhalacione anestezije.
  • Pored osnovne primene u medicini, azot-suboksid se koristi i kao potisni gas (propelant) za aerosol pakovanja u prehrambenoj industriji (šlag, sirup, koncentrat kafe) kao i za farmaceutske i kozmetičke preparate.
  • Ima primenu i u auto-trkama. Kod automobila sa motorom sa unutrašnjim sagorevanjem azot-suboksid se koristi kao sredstvo za povećanje performansi motora. On sam po sebi nije zapaljiv, ali se na visokim temperaturama lako raspada i tako u motor unosi više kiseonika, čime omogućava bolje i brže sagorevanje goriva. Međutim, pored toga što pomaže, on i odmaže, jer korišćenje azot-suboksida u običnim motorima može dovesti do njihovog uništenja. Samo dobro ojačani i modifikovani (frizirani) motori mogu podneti snagu koju im daje azot-suboksid.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Lide David R., ur. (2006). CRC Handbook of Chemistry and Physics (87th izd.). Boca Raton, FL: CRC Press. 0-8493-0487-3. http://www.hbcpnetbase.com. 
  2. Susan Budavari, ur. (2001). The Merck Index: An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals (13th izd.). Merck Publishing. ISBN 0-911910-13-1. http://www.merckbooks.com/mindex/online.html. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]