Pale, Bosna i Hercegovina

Izvor: Wikipedia
(Preusmjereno sa Pale (RS))
Pale

Pale RS.jpg

Osnovni podaci
Država  Bosna i Hercegovina
Stanovništvo
Stanovništvo ((1991)) 30,000
Geografija
Koordinate
Pale na karti BiH
Pale
Pale
Pale (BiH)
Ostali podaci


Koordinate: 43° 49′ 00" SGŠ, 18° 34′ 10" IGD


Pale su turističko naselje, a danas manji grad u neposrednoj blizini Sarajeva u Bosni i Hercegovini. Oštra planinska klima osjeća se i tijekom ljetnih mjeseci, kad temperatura zraka rijetko prelazi 25° Celzija.

Pale, koje se razvilo za vrijeme Zimske Olimpijade u Sarajevu, godine 1992. je postalo sjedište Republike Srpske, da bi taj status izgubilo godine 1998. kada je glavni grad tog entiteta postao Banja Luka.

Dio općine je Daytonskim mirovnim sporazumom pripao Federaciji BiH i tvori novu općinu pod nazivom Pale-Prača.

Geografski položaj i klima[uredi - уреди]

Područje opštine Pale obuhvata 492 km² izrazito planinskog karaktera, sa nadmorskom visinom od 624 do 1916 m. Najniža tačka je na 624 m nadmorske visine, na zapadnoj strani opštine, gdje se spajaju paljanska i mokranjska Miljacka .

Središnji dio opštine Pale zauzima paljanska kotlina, smještena između planinskih masiva: Jahorine sa juga, Gosine sa istoka, Romanije sa sjeveroistoka, Ozrena sa sjevera i sjeverozapada i Trebevića sa zapada. Sjedište opštine je u naselju Pale. Pale su smještene u samoj kotlini, koja sa pribrežjem zauzima površinu od oko 8,5 km². Smještene su na nadmorskoj visini od 820 m.

Pale su prema geografsko-prirodnim osobinama odavno poznate kao klimatsko lječilište i izletište. Ljepota okoline, čist vazduh i blizina skijaških terena na Jahorini predstavljaju prirodnu dispoziciju i realnu osnovu za razvoj turizma.

Pretežan dio površine opštine sačinjava šumsko zemljište (64%), a svega (34%) poljoprivredno i ostalo zemljište.

Stanovništvo[uredi - уреди]

Po posljednjem službenom popisu stanovništva iz 1991. godine, općina Pale ( do rata prigradska općina Grada Sarajeva) imala je 16.310. stanovnika, raspoređenih u 70 naselja.

Nacionalni sastav
Srbi 11.269 (69,09%)
  • Muslimani - 4.356 (26,70%)
Hrvati 126 (0,77%)
Jugoslaveni 394 (2,41%)
ostali 165 (1,03%)
Nacionalni sastav 1971. godine
ukupno 16.119
Srbi 11.230 (69,66%)
Muslimani 4.508 (27,96%)
Hrvati 142 (0,88%)
Jugoslaveni 80 (0,49%)
ostali 159 (1,01%)

Naseljena mjesta su:

Bjelogorci, Bljuštevac, Bogovići, Brdarići, Brdo, Brezovice, Brnjica, Brojnići, Buđ, Čeljadinići, Čemernica, Ćemanovići, Datelji, Donja Ljubogošta, Donja Vinča, Gluhovići, Gornja Ljubogošta, Gornja Vinča, Gornje Pale, Gornji Pribanj, Gorovići, Gradac, Gute, Hotočina, Jahorina, Jasik, Jelovci, Kadino Selo, Kamenica, Kasidoli, Komrani, Kosmaj, Kostreša, Kračule, Luke, Miošići, Modrik, Mokro, Nehorići, Pale, Pavlovac, Petovići, Podgrab, Podloznik, Podmedenik, Podvitez, Ponor, Prača, Prutine, Pustopolje, Radonjići, Rakite, Rakovac, Renovica, Rogoušići, Rosulje, Saice, Sinjevo, Sjetlina, Srednje, Stajna, Stambolčić, Strane, Sumbulovac, Šainovići, Šip, Turkovići, Udež, Vinograd i Vlahovići.

Uprava[uredi - уреди]

Historija[uredi - уреди]

Privreda[uredi - уреди]

Datoteka:Pale centar.jpg
Karta centra Pala

Nosioci razvoja na području Paljanske opštine su industrija, šumarstvo, ugostiteljsko-turističke djelatnosti i trgovina. Zbog geografskih i klimatskih karakteristika područja, djelatnost poljoprivrede je slabije razvijena. Po završetku ratnih dejstava, počeo je razvoj i u oblasti građevinarstva, a naročito u oblasti male privrede.

Industrijski razvoj na Paljanskoj opštini uglavnom je orijentisan na metalnu, drvnu i tekstilnu industriju. Na Palama se nalazi AD GIK "HIDROGRADNJA" Istočno Sarajevo-Pale.

Turizam[uredi - уреди]

Datoteka:Jahorina.jpg
Olimpijska planina Jahorina

Područje opštine Pale svojim prirodnim uslovima pogoduje razvoju ugostiteljsko-turističke privrede. Vrlo je privlačan za turiste Olimpijski centar Jahorina, sa prekrasnim terenima za skijanje, gdje zimska sezona traje pet mjeseci. Smučarima i drugim turistima stoji na raspolaganju više od 20 km dobro uređenih staza za alpsko smučanje povezanih sa sedam žičara i šest ski-liftova, savremena ski-škola i ski-servis.

Osim pogodnosti za zimski turizam, opština Pale raspolaže i izvrsnim uslovima za lovni turizam, sa izvanrednim lovištima povezanim magistralnim, regionalnim i šumskim putevima, kao i lovačkim domovima.

Od prirodnih znamenitosti, najznačajnija je pećina Orlovača, koja je uređena za turističke posjete.

Slavni ljudi[uredi - уреди]

  • Ognjen Koroman , poznati fudbaler Crvene Zvezde
  • Goran Trobok , poznati fudbaler Partizana
  • Ajdin Pašović , smučar i olimpijac upalio olimpijsku baklju na otvaranju ZOI 84 u Sarajevu
  • Trifun "Trifko" Grabež , je bio pripadnik Mlade Bosne
  • Risto Jugović , generalni direktor SOD "Jahorina"
  • Aleksandar Kosorić , fudbaler
  • Srđan Delipara , fudbaler
  • Rade Kapor , sportski radnik
  • Aleksandar Gutalj , fudbaler
  • Goran Ješić , atletičar
  • Tanja Marković , atletičarka
  • Marko Jovičić , atletičar
  • Dejan Mićević , atletičar
  • Petar Pandurević , vojno lice i komandant
  • Milica Popović, poznati karatistkinja prvak svijeta
  • Zoran Rabota , poznati vozač autobusa
  • Isidora Borovčanin, MISS RS za 2014.

Spomenici i znamenitosti[uredi - уреди]

Obrazovanje[uredi - уреди]

Kultura[uredi - уреди]

Sport[uredi - уреди]

Eksterni linkovi[uredi - уреди]


 
Administrativna podjela Bosne i Hercegovine
Zastava Bosne i Hercegovine
Entiteti Bosne i Hercegovine
Republika Srpska | Federacija Bosne i Hercegovine
Federalni Distrikti Bosne i Hercegovine
Brčko distrikt
Regije Republike Srpske
Banjalučka | Dobojska | Bijeljinska | Zvornička | Sarajevsko-romanijska | Fočanska | Trebinjska
Kantoni Federacije Bosne i Hercegovine
Bosansko-podrinjski | Hercegovačko-neretvanski | Posavski | Sarajevo | Srednjobosanski | Tuzlanski | Unsko-sanski | Zapadnohercegovački | Zeničko-dobojski| Zapadnobosanski
Službeni gradovi Bosne i Hercegovine
Banja Luka | Istočno Sarajevo| Mostar | Sarajevo
Općine Bosne i Hercegovine
Banja Luka | Banovići | Berkovići | Bihać | Bijeljina | Bileća | Bosanska Dubica | Bosanska Kostajnica | Bosanska Krupa | Bosanski Brod | Bosanski Novi | Bosanski Petrovac | Bosanski Šamac | Bosansko Grahovo | Bratunac | Breza | Bugojno | Busovača | Bužim | Cazin | Centar | Čajniče | Čapljina | Čelić | Čelinac | Čitluk | Derventa | Drvar | Doboj | Doboj Istok | Doboj Jug | Dobretići | Domaljevac-Šamac | Donji Vakuf | Donji Žabar | Foča | Foča-Ustikolina | Fojnica | Gacko | Glamoč | Goražde | Gornji Vakuf-Uskoplje | Gračanica | Gradačac | Gradiška | Grude | Hadžići | Han-Pijesak | Ilidža | Ilijaš | Istočna Ilidža | Istočni Drvar | Istočni Mostar (općina) | Istočni Stari Grad | Istočno Novo Sarajevo | Jablanica | Jajce | Jezero | Kakanj | Kalesija | Kalinovik | Kiseljak | Kladanj | Konjic | Ključ | Kotor-Varoš | Kreševo | Krupa na Uni | Kupres | Kupres (RS) | Laktaši | Livno | Lopare | Lukavac | Ljubinje | Ljubuški | Maglaj | Milići | Modriča | Mostar | Mrkonjić Grad | Neum | Nevesinje | Novi Grad | Novo Sarajevo | Novi Travnik | Odžak | Olovo | Orašje | Osmaci | Oštra Luka | Pale | Pale-Prača | Pelagićevo | Petrovac | Petrovo | Posušje | Prijedor | Prnjavor | Prozor | Ravno | Ribnik | Rogatica | Rudo | Sanski Most | Sapna | Skender-Vakuf | Sokolac | Srbac | Srebrenica | Srebrenik | Stari Grad | Stolac | Šekovići | Šipovo | Široki Brijeg | Teočak | Tešanj | Teslić | Tomislavgrad | Travnik | Trebinje | Trnovo | Trnovo (FBiH) | Tuzla | Ugljevik | Usora | Ustiprača | Vareš | Velika Kladuša | Višegrad | Visoko | Vitez | Vlasenica | Vogošća | Zavidovići | Zenica | Zvornik | Žepče | Živinice