Jajce
|
||
 |
||
| Entitet | Federacija Bosne i Hercegovine | |
| Kanton/županija | Srednjobosanski | |
| Sjedište | Jajce | |
| Načelnik | dr.med. Nisvet Hrnjić (SDA) | |
| Površina | ? km² | |
| Stanovništvo - Ukupno - Gustoća |
45.007 (1991.) ?/km² |
|
Jajce je grad u i središte istoimene općine u centralnom dijelu Bosne i Hercegovine, na ušću rijeke Plive u Vrbas. Grad je 1991. brojao oko 13.500, a općina blizu 45.000 stanovnika. 2004 opcina broji 23.704 stanovnika.
Sadržaj/Садржај |
[uredi - уреди] Historija
Jajce je prvi put sagrađeno u 14. vijeku kada je služilo kao glavni grad srednjovjekovne bosanske države. Grad je uz kapiju imao i veliki zamak. Za vrijeme otomanskog osvajanja Bosne, godine 1463., palo je i Jajce, ali su ga iste godile ponovno zauzeli Mađari.
U tom periodu je gradom vladala posljednja bosanska kraljica Katarina, koja je dala sagraditi crkvu sv. Luke. Godine 1525. Jajce su konačno osvojili Turci.
Otomanska vlast se, između ostalog, odrazila i u džamijama i drugim vrijednim kulturnim spomenicima.
Jajce postaje važno historijsko mjesto za vrijeme drugog svjetskog rata, kada se u njemu održalo Drugo zasjedanje AVNOJ-a 29.11. 1943. Na tom zasjedanju su donesene važne odluke kojima je utemeljena buduća socijalistička Jugoslavija. U spomen tog događaja je SFRJ slavila Dan republike kao svoj najveći praznik.
Na početku rata u BiH, Jajce je imalo značajnu stratešku ulogu kao raskrnica puteva, odnosno svojevrsna razdjelnica područja pod srpskom kontrolom na sjeveru, bošnjačkom na jugoistoku i hrvatskom na jugozapadu. Nakon što su u proljeće 1992. lokalni Srbi napustili grad, u ljeto 1992. je postao metom bombardiranja bosanskosprskih snaga. Nakon teških borbi u oktobru 1992. bosanskosrpske snage su osvojile Jajce, a lokalno hrvatsko i bošnjačko stanovništvo izbjeglo u obližnji Travnik. U ljeto 1995. Jajce su zauzele snage Hrvatske vojske, a poslije je Daytonskim sporazumom pripao Federaciji BiH.
[uredi - уреди] Geografija
Opština Jajce zauzima centralni dio Bosne i Hercegovine, odnosno zapadni dio Kantona Središnja Bosna s površinom od 377 km², s 11.426 prijeratnih domaćinstava ili ukupnog broja stanovnika od 43.007, odnosno sadašnjih 7.758 domaćinstava ili ukupnog broja sadašnjih stanovnika od 31.549.
Teritorija Opštine graniči: na sjeveru s opštinama Travnik i Dobretići, na zapadu s opštinama Jezero, Šipovo i Mrkonjić Grad, koje pripadaju entitetu Republike Srpske i s južne strane s opštinom Donji Vakuf.
Teritorija opštine je pretežno brdsko-planinskog karaktera, a prometno je povezana s ostalim dijelovima teritorije Bosne i Hercegovine magistralnim putevima M-5 i M-16.
Klima je umjereno kontinentalna s toplim ljetima i snježnim zimama. Ovim područjem protiču rijeke Pliva i Vrbas s više pritoka, bogate plemenitom ribom, a 5 km od grada nalaze se Veliko i Malo plivsko jezero. Jezera su pogodna za sportove na vodi i na njima se održavaju veslačka i kajakaška takmičenja. Okolne planine, kojima dominira Suhi Vrh sa 1.431 metar nadmorske visine, obiluju crnogoričnim i bjelogoričnim šumama u kojima su raznovrsna divljač i ljekovito bilje, kao i tereni za zimske sportove.
Grad Jajce nalazi se na obalama rijeka Pliva i Vrbas na sjevernoj geografskoj širini od 40°20´30´´ i na istočnoj geografskoj dužini od 17°14´16´´. Nadmorska visina na tvrđavi je 470 metara, na Plivskim jezerima 426,6, a na vodopadu 362,5 metara.
[uredi - уреди] Stanovništvo
Po posljednjem službenom popisu stanovništva iz 1991. godine, općina Jajce imala je 44.903 stanovnika, raspoređenih u 62 naselja.
Nacionalni sastav:
- Muslimani - Bošnjaci - 17.400 (38,75%)
- Hrvati - 15.781 (35,14%)
- Srbi - 8.684 (19,33%)
- Jugoslaveni - 2.486 (5,53%)
- ostali - 552 (1,25%)
Nacionalni sastav 1971. godine, bio je sljedeći:
ukupno: 35.002
- Muslimani - 14.001 (40,00%)
- Hrvati - 12.376 (35,35%)
- Srbi - 8.132 (23,23%)
- Jugoslaveni - 208 (0,59%)
- ostali - 285 (0,83%)
Naseljena mjesta su:
Bare, Barevo, Bavar, Biokovine, Bistrica, Borci, Božikovac, Bravnice, Brvanci, Bučići, Bulići, Carevo Polje, Cvitović, Čerkazovići, Ćusine, Divičani, Dogani, Donji Bešpelj, Doribaba, Drenov Do, Dubrave, Đumezlije, Gornji Bešpelj, Grabanta, Grdovo, Ipota, Jajce, Jezero, Kamenice, Karići, Kasumi, Klimenta, Kokići, Kovačevac, Krezluk, Kruščica, Kuprešani, Lendići, Lučina, Lupnica, Ljoljići, Magarovci, Mile, Peratovci, Perućica, Podlipci, Podmilačje, Prisoje, Prudi, Pšenik, Rika, Selište, Seoci, Smionica, Stare Kuće, Šerići, Šibenica, Vinac, Vrbica, Vukičevci, Zdaljevac i Žaovine.
[uredi - уреди] Privreda
[uredi - уреди] Obrazovanje
[uredi - уреди] Zanimljivosti
[uredi - уреди] Sportski timovi
[uredi - уреди] Eksterni linkovi
- Jajce portal
- Službena stranica
- Agencija za kulturno-povijesnu i prirodnu baštinu i razvoj turističkih potencijala grada Jajca
- Turizam Jajce
.png){kind=link}