Kiviõli

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Kiviõli
Panorama grada
Panorama grada
Koordinate: 59°21′N 26°58′E / 59.350°N 26.967°E / 59.350; 26.967
Država  Estonija
Okrug Ida-Viru
Gradska prava 1946.[1]
Vlast
 - gradonačelnik Saveli Matjuhhin
Površina
 - Ukupna 11.8 km²[2]
Stanovništvo (2021.)
 - Grad 400.1[2]
 - Gustoća 414.9 stan. / km²[2]
Vremenska zona UTC+2 (UTC+3)
Poštanski broj 43101, 43102, 43121, 43122, 43124, 43125, 43199[2]
Karta
Kiviõli na karti Estonije
Kiviõli
Kiviõli
Pozicija Kiviõlija u Estoniji

Kiviõli (njemački: Steinöl, što na oba jezika znači kameno ulje) je grad od 4,725 stanovnika[2] koji leži u pojasu najvećih depozita uljnih škriljavaca u Estoniji.[1]

Geografske karakteristike[uredi - уреди | uredi kôd]

Kiviõli se nalazi u Okrugu Ida-Viru, na trasi željezničke pruge Tallinn-Narva, duž lijeve obale rijeke Purtse točno preko puta grada Püssija čiji je dio bio sve do sve do 1959.[1]

Historija[uredi - уреди | uredi kôd]

Prva istraživanja uljnih škriljavaca na terenu sela Erra-Sala, izvršila je firma Puupapivabrikute AS-1920.[1] Nakon tog je firma AS Eesti Kiviõli - 1922. osnovala kamenolom za iskapanje uljnih škriljavaca koji je 1930. prerastao u rudnik. Naselje pored rudnika brzo je raslo tridesetih godina prošlog vijeka, kad je proradio jamski kop i proradila destilacija uljnih škriljavaca, tako da je do 1939. već imalo oko 3000 stanovnika.[1]

Prva tvornica sintetičkih goriva sa dvije tunelske peći dovršena je 1931., a druga 1937. kad je podignuta i željeznička stanica. Firma AS Küttejõud je 1925. započela iskapanje uljnih škriljavaca za tvornicu iz Tallinna. Uz rudnik je izraslo rudarsko naselje, prozvano Kiviõli 1928.[1]

Za Drugog svjetskog rata i njemačke okupacije koja je trajala od 10. augusta 1941. do 19. septembra 1944., u Kiviõliju i Küttejõgiju postojali su koncentracioni logori.[1] Jedinice Wehrmachta su prilikom povlačenja pokušale minirati rudnik i tvornicu, ali nisu uspjele posao dovršiti do kraja.[1]

Kiviõli je proglašen gradom1946. za Estonske Sovjetske Socijalističke Republike. Sve do 1959. administrativno je podpadao pod grad Jõhvi, tad je postao potpuno nezavisan grad.[1]

Privreda[uredi - уреди | uredi kôd]

Najveći poslodavci u gradu su kemijski koncern Kiviõli Keemiatööstuse OÜ, koji prerađuje uljne škriljce i tvornica tekstila AS Svarmil.[1]


Izvori[uredi - уреди | uredi kôd]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 „Kiviõli” (estonski). Eesti Entsüklopeedia. http://entsyklopeedia.ee/artikkel/kivi%C3%B5li3. Pristupljeno 25.09. 2021. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Estonia: Counties, Cities and Towns (engleski). City population. https://www.citypopulation.de/en/estonia/cities/. Pristupljeno 25.09. 2021. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi kôd]