Kohtla-Järve

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Kohtla-Järve
Centar grada vijećnica
Centar grada vijećnica
Koordinate: 59°24′N 27°16′E / 59.400°N 27.267°E / 59.400; 27.267
Država  Estonija
Okrug Ida-Viru
gradska prava 1946.[1]
Vlast
 - gradonačelnik Ljudmila Jantšenko
Površina
 - Ukupna 41.8 km²[1]
Stanovništvo (2021.)
 - Grad 32,577[1]
 - Gustoća 779.4 stan. / km²[1]
Vremenska zona UTC+2 (UTC+3)
Poštanski broj 63308[1]
Karta
Kohtla-Järve na karti Estonije
Kohtla-Järve
Kohtla-Järve
Pozicija Kohtle-Järve u Estoniji

Kohtla-Järve je grad od 32,577 stanovnika[1] u srcu zone poznate kao veliko nalazište uljnih škriljavaca.[2]

Geografske karakteristike[uredi - уреди | uredi kôd]

Grad se prostire po unutrašnjosti Okruga Ida-Viru, udaljen 5 km od Finskog zaljeva i desetak od svog administrativnog centra Jõhvia, sa kojim je bio spojen u jedinstveni grad sve do 1991.[2]

Kohtla-Järve je aglomeracija koja se se sastoji od naselja izraslih pored rudnika i kamenoloma; Ahtme, Kohtla, Kukruse, Oru, Sompa i Viivikonna, tako da je geografski vrlo raspršena. Pojedina naselja su udaljena i do 40 km jedno od drugog.[2]

Na etnički sastav stanovništvo Kohtla-Järve snažno je utjecao priljev radnika iz drugih republika Sovjetskog Saveza nakon Drugog svjetskog rata. Zbog tog u tom gradu čak i danas živi više od 50 nacionalnosti. Najveća etnička skupina 2000. bili su Rusi - 68,9% ., Estonci tek drugi (17,8%), zatim Belorusi (4,5%), Ukrajinci (3,2% ) i Finci (1,9% ). Početkom 1990-ih se broj stanovnika smanjio, ponajviše zbog gubitka posla.[2]

Historija[uredi - уреди | uredi kôd]

Novo stambeno naselje

Kohtla-Järve nastao je na terenu nekadašnjih feuda Kohtla i Järve zajedno sa prvom tvornicom sintetičkih goriva podignutom 1922-24. Sve do prvog svjetskog rata to je bio ratarski kraj, preduvjet za nastanak grada stvorila je eksploatacija uljnih škriljavaca koja je počela radom eksperimentalnog rudnika 1916.-17, ali je prvi pravi rudnik AS Riiklik Põlevkivitööstus osnovan 1922.[2]

Tako da je 1925. naselje već imalo 1,000 stanovnika, kad su sredinom 1930.ih podignute nove tvornice sintetičkih goriva i nova stambena naselja; Käva, Pavandu, Vaheküla uz brojnja manja., do 1940. u Kohtla-Järveu je živjelo je više od 5000 ljudi.[2]

Drugi svjetski rat grad je proveo pod njemačkom okupacijom koja je trajala od 13. augusta 1941. do 19. septembra 1944., a u Kävi je bio zarobljenički logor.[2]

Pravi rast grada desio se za Estonske Sovjetske Socijalističke Republike, jer je nakon Drugog svjetskog rata izrastao u najveći centar na svijetu za iskop i preradu uljnih škriljavaca.[2]

Kohtla-Järve je 1946. proglašen gradom i uzdignut u rang rajonskog administrativnog centra. Nakon tog je ubrzano rastao i sve do 1970-ih apsorbirao sva okolna manja naselja.

Za ponovno uskrsle Estonske republike 1990. tadašnji Rajon Kohtla-Järve - preimenovan je u Okrug Ida-Viru, nakon tog su 1991. gradovi; Jõhvi, Kiviõli i Püssi izvojeni iz njegove jurisdikcije i postali samostalni.[2]

Privreda[uredi - уреди | uredi kôd]

Za sovjetske vlasti u Kohtla-Järvi su podignuti veliki pogoni kemijske industrijske na bazi uljnih škriljavaca i termoelektrane.[2]

Rekonstrukcija tih velikih poduzeća, koja su 1990-ih ispala nekonkuretna, dovela je do gubitka radnih mjesta i pada zaposlenosti. Za usporedbu 1989. 54% svih zaposlenih radilo je u tim poduzećima 2000. samo 35% i to od bitno smanjenog broja. Danas je najveći poslodavac Eesti Energia Kaevandused AS, a u kemijskoj industriji Viru Keemia Grupp AS.[2]

Ekspoatacija uljnih škriljavaca izazvala je mnogo zagađenja i brojne ekološke probleme.[2]

Pobratimski gradovi[uredi - уреди | uredi kôd]

Ida-Viru ima ugovore o prijateljstvu sa sljedećim gradovima;[3]

Izvori[uredi - уреди | uredi kôd]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi kôd]