Kunda

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Kunda
Tvornica celuloze
Tvornica celuloze
Koordinate: 59°30′N 26°32′E / 59.500°N 26.533°E / 59.500; 26.533
Država  Estonija
Okrug Lääne-Viru
Vlast
 - gradonačelnik Kaido Veski
Površina
 - Ukupna 10.1 km²[1]
Stanovništvo (2021.)
 - Grad 2,865[1]
 - Gustoća 284,2 stan. / km²[1]
Vremenska zona UTC+2 (UTC+3)
Poštanski broj 44107[1]
Karta
Kunda na karti Estonije
Kunda
Kunda
Pozicija Kunde u Estoniji

Kunda je industrijski i lučki grad od 2,865 stanovnika[1] na sjeveru Estonije u Okrugu Lääne-Viru.

Geografske karakteristike[uredi - уреди | uredi kôd]

Kunda se nalazi na obali Finskog zaljeva nedaleko od ušća rijeke Kunde, udaljena 26 km sjeverno od svog aministrativnog centra Rakverea, a od Tallinna 107 km.[2]

Pored grada pronađeni su ostatci prahistorijskog naselja datiranog u polovicu 7. milenija pne. po tom nalazištu nazvana je ta arheološka kultura - Kundska kultura.[3]

Historija[uredi - уреди | uredi kôd]

Kunda je prvi put dokumentirana 1241. kao selo pod imenom Gundas, nakon tog 1287. kao rezidencija vazala Nicolaus de Gundisa, a 1443. kao feud.[2]

Nova luka

Po nalogu ruskog cara Aleksandra I, - 1805. proširena je luka i podignuto naselje, sa pilanom i tvornicom užadi. Krajem 1860-ih, Johann Girard de Soucanton (1785.-1868), tadašnji vlasnik feuda, zainteresirao se za mogućnost proizvodnje cementa od lokalnog vapnenca.[2]

U tu svrhu je 1870. osnovano dioničko društvo (treće u Rusiji u to vrijeme), 1872. izvedeni su industrijski pokusi, a 1873. započela je kontinuirana proizvodnja cementa.[2] Od 1893. u cementari se koriste parne mašine, a iste godine dovršena je i hidroelektrana (prva na Baltiku). Nakon tog je 1896. puštena u promet privatna željeznička pruga Kunda – Rakvere, duga 19 km. U Kundi je postojao snažan radnički pokret (štrajkovi 1870. i 1883., demonstracije 1922.).[2]

Kunda je 1920. dobila status trgovišta, a status grada 1938.[2] Između 1920.-41. rekonstruirana je tvornica cementa Punane Kunda.

Grad je proživio period od 1941. do 1944. pod njemačkom okupacijom.

U vrijeme Estonske Sovjetske Socijalističke Republike u periodu 1957.-74. rekonstruirana je luka, u to vrijeme i grad je narastao brojem stanovnika.[2] Za tih vremena se 13 km od grada nalazio aerodrom Rutja, baza sovjetske avijacije.[3]

Privreda[uredi - уреди | uredi kôd]

I danas je najveće poduzeće cementara koja od 1992. posluje pod imenom AS Kunda Nordic Tsement (akronim: KNT;) i dio je njemačke grupacije Heidelberg Cement Group.[2]

Stara luka zamjenjena je novom podignutom između 1993.-94. Od 2006. Kunda ima tvornicu celuloze AS Estonian Cell.[2]

KNT je 1999. izgradio termoelektranu, a na rijeci Kundi nalaze se dvije hidroelektrane, podignute 1893. i 2003.[2]

Pobratimski gradovi[uredi - уреди | uredi kôd]

Türi ima ugovore o prijateljstvu sa sljedećim gradovima;[3]

Izvori[uredi - уреди | uredi kôd]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Estonia: Counties, Cities and Towns (engleski). City population. https://www.citypopulation.de/en/estonia/cities/. Pristupljeno 27.11. 2021. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 „Kunda” (estonski). Eesti Entsüklopeedia. http://entsyklopeedia.ee/artikkel/kunda2. Pristupljeno 27.11. 2021. 
  3. 3,0 3,1 3,2 „Sister cities of Kunda” (engleski). Sister cities. http://en.sistercity.info/sister-cities/Kunda%2C%20Estonia.html. Pristupljeno 26.11. 2021. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi kôd]