Rade Šerbedžija

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Rade Šerbedžija
Раде Шербеџија
glumac

Rade Šerbedžija na 12. godišnjoj dodjeli nagrada Satellite
Biografske informacije
Rođenje Rade Šerbedžija
27. jul 1946. (1946-07-27) (dob: 72)
Hrvatska Bunić, Hrvatska
(tada Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija NR Hrvatska, FNRJ)
Supružnik Ivanka Cerovac (?–1987)
Lenka Udovički (1991–)
Djeca 5, među kojima Lucija Šerbedžija i Danilo Šerbedžija
Profesionalne informacije
Zanimanje glumac
Znamenite uloge

Rade Šerbedžija (Bunić kraj Titove Korenice, 27. srpnja 1946.), jugoslavenski i hrvatski filmski, televizijski i pozorišni glumac, pjesnik i muzičar, koji je ostvario i zapažene uloge u hollywoodskim produkacijama.

Biografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođen je u mjestu Bunić kod Korenice u Hrvatskoj, 27. juli 1946. godine u srpskoj porodici, Rade Šerbedžija je suprug Lenke Udovički, s kojom ima kćeri Ninu, Milicu Almu, Vanju. Iz prvog braka ima ćerku Luciju te sina Danila.

Diplomirao 1969. na Akademiji za pozorište, film i televiziju u Zagrebu, nakon čega je ubrzo angažiran u zagrebačkomu Dramskom kazalištu "Gavella". Nakon toga naizmjenično radi kao slobodni umjetnik, s angažmanom u HNK Zagreb, te ponovno u "Gavelli". Nadaren, iznimne glumačke tehnike, glumac i racija i temperamenta, sugestivan, vrsne dikcije, s lakoćom izvodeći i fizički najteže scene, pokazao se podjednako uvjerljiv u ulogama klasičnog (npr. Shakespeareovi Hamlet i Richard III) i modernog repertoara (npr. Ibsenov Peer Gynt) - u raznim žanrovima, i u pozitivnim i u negativnim likovima. Dobitnik je mnogih priznanja (triput nagrađen na Sterijinom pozorju, Nagrada "Vladimir Nazor", Nagrada "Dubravko Dujšin", Nagrada "Orlando" na Dubrovačkim ljetnim igrama). Na filmu debitira sporednom ulogom u Iluziji (1967) K. Papića, dok prvu glavnu - mladića na životnoj prekretnici - tumači u Gravitaciji ili fantastičnoj mladosti činovnika Borisa Horvata (1968) B.Ivande.

Otada sve češće nastupa u glavnim ulogama dobivajući popularnost i ulazeći u krug najrespektiranijih jugoslavenskih glumaca - u filmovima raspona od ratnih drama do savremene tematike. Tako su početkom 70-ih godina zapažene njegove uloge komunističkog aktivista dezorijentiranog u privatnom životu u Crvenom klasju (1970) Ž. Pavlovića i seoskog mladića suočenog s nepravdom u Predstavi Hamleta u selu Mrduša Donja (1973) Krste Papića. U to vrijeme ističe se i u filmovima koji kritički oslikavaju jugoslavensku suvremenost: kao kompozitor kod kojeg prevladava karijerizam (što potvrđuje njegovu sposobnost karakterizacije moralno ambivalentnih osoba) u filmu Bravo maestro (1978) Rajka Grlića (Zlatna arena u Puli) i u naslovnoj ulozi u Novinaru (1979) Fadila Hadžića.

R. Šerbedžija na Torontskom međunarodnom filmskom festivalu (TIFF), 2007.

Najuspješnija filmska godina za Šerbedžiju je vjerovatno bila 1986. kada sa dvije uloge u filmovima dobivaju titulu najuspješnijih na pulskom festivalu: revolucionara koji se ne snalazi u poratnom vremenu u "Večernjim zvonima" Lordana Zafranovića (Zlatna arena) i radnika ogorčenog siromaštvom i životnim nedaćama u "Snu o ruži" Ž. Tadića (Velika povelja u Nišu). Velikog radnog potencijala, s uspjehom glumi i na televiziji: u tv-serijama "U registraturi", Nikola Tesla (u naslovnoj ulozi), Prosjaci i sinovi i Bombaški proces (kao Josip Broz Tito). Godine 1982. dobio je godišnju nagradu australske televizije Sammy za glavnu ulogu u australskoj televizijskoj ekranizaciji drame Oslobođenje Skoplja D. Jovanovića. Objavio je 2 zbirke pjesama: Promjenljivi i Crno, crveno. Bio je predavač scenskog govora i glume na Akademiji za pozorište, film i televiziju u Zagrebu te kao izvanredni profesor glume na Akademiji umetnosti u Novom Sadu. Godine 1992. odlazi u svijet gdje se također probio kako sjajan glumac. Unatoč tome što je već glumio u 80-ak filmova distribuiranih uglavnom na području bivše Jugoslavije, proboj u svjetske vode zadobio je filmom "Hanna's War" (1988) te filmom "Before the Rain" (1994) Milče Mančevskog. Godine 1996, Šerbedžija je igrao oca izbjeglice u filmu "Belma" te novozelandskog imigranta u filmu "Broken English". Potom su uslijedile uloge u vodećim hollywoodskim filmskim ostvarenjima u filmovima "Space Cowboys", "Mission: Impossible 2", "Mighty Joe Young", "Snatch" itd.

Rade je poznat i po čitanju poezije te pozorišnim predstavama. Pokrenuo je i novi teatar "Ullysses" u Puli koji je premijeru doživio s predstavom "Kralj Lear" na Brijunima pod režiserskom palicom njegove supruge Lenke.

Radi s mnogim velikim imenima, a s nekima od njih kao što je Vanessa Redgrave, Phillip Noyce ili Tom Cruise. Radio je i sa slavnim Stanleyom Kubrickom te Clintom Eastwoodom no Rade je ostao dosljedan sebi izjavama kako su "dobri su režiseri jednako dobri svugdje na svijetu, a glumci se prepoznaju već pri prvom pogledu" sjećajući se glumaca s naših prostora kao što su Inge Apelt ili Miodrag Krivokapić. Uz porodicu Šovagović, Šerbedžija sa svojom djecom iz prvog braka, Danilom koji studira film u Americi i Lucijom, dobitnicom Zlatne arene za ulogu u filmu "Polagana predaja", na dobrom putu ostvariti još jednu jaku "porodičnu manufakturu" na ovim prostorima.

Filmografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Prije 1980.[uredi - уреди | uredi izvor]

Od 1980. do 1990.[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Gospođica (1980)
  • Duvanski put (1980) (mini) TV Serija
  • Variola vera (1981) .... Doktor Grujić
  • Tuga (1981) (TV)
  • Nepokoreni grad (1981) (mini) TV serija
  • Banović Strahinja (1981) .... Abdulah
  • Kiklop (1982) .... Ugo
  • 13. jul (1982) .... Kapetan Mitrović
  • Noć poslije smrti (1983)
  • Zadah tela (1983) .... Pančo Vila
  • Pejzaži u magli (1984) .... Lelin otac
  • Una (1984) .... Profesor Mišel Babić
  • U raljama zivota (1984) .... Intelektualac
  • Štefica Cvek u raljama Života (1984) (mini) TV serija
  • Horvatov izbor (1985) .... Krešimir Horvat
  • Život je lep (1985) .... Harmonikaš
  • Večernja zvona (1986) .... Tomislav K. Burbonski
  • San o ruži (1986) .... Valent
  • Putovanje u Vučjak (1986) TV serija .... Krešimir Horvat
  • Miss (1986)
  • Days to Remember - Die Verliebten, (1987)
  • Osuđeni (1987)
  • Hudodelci (1987) .... Raka
  • Manifesto (1988) .... Emile
  • Hanna's War (1988) .... Captain Ivan
  • Večernja zvona (1988) (mini) TV serija.... Tomislav Kovač
  • Povratak Arsena Lupena (1989) TV serija .... Herlok Šolms
  • Čovjek koji je volio sprovode (1989)

Od 1990. do 2000.[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Stigmata (1999) .... Marion Petrocelli
  • Dolce rumore della vita, Il (1999) .... Bruno Maier
  • Oči širom zatvorene (1999) .... Milich
  • Mare largo (1998) .... François Riffaud
  • Veliki Joe Young (1998) .... Andrei Strasser
  • Prague Duet (1998) .... Jiri Kolmar
  • Polish Wedding (1998) .... Roman
  • Tregua, La (1997) .... The Greek
  • Svetac (1997) .... Ivan Tretiak
  • Memento (1996) .... The Officer
  • Nečista krv (1996) .... Marko
  • Broken English (1996) .... Ivan
  • Belma (1995) .... Josip Papac
  • Two Deaths (1995) .... Colonel George Lapadus
  • Magareće godine (1994) .... Narator
  • Before the Rain (1994) .... Aleksander
  • Urnebesna tragedija (1994) .... Kosta
  • Kontesa Dora (1993) .... Karlo Armano
  • Dezerter (1992)
  • Karneval, anđeo i prah (1990)

Od 2000.[uredi - уреди | uredi izvor]

  • U zemlji krvi i meda - general VRS-a
  • Batman: početak (2005.) .... Beskućnik
  • Bela ptica (2005.)
  • Go West (2004.) ......
  • The Keeper (2004.) .... Imam Muaffak
  • Eurotrip (2004.) .... Tibor
  • Hermano (2003.) .... Carlos Avileda
  • Ilaria Alpi (2002.) .... Miran Hrovatin
  • Mirni Amerikanac (2002.) .... Inspector Vigot
  • Quicksand (2001.) .... Oleg Butraskaya
  • South Pacific (2001.) .... Emile de Becque
  • Je li jasno prijatelju? (2000.) .... Milan Rajić
  • Zdrpi i briši (2000.) .... Boris 'The Blade' Jurinov
  • Svemirski kauboji (2000.) .... General Vostov
  • Nemoguća misija 2 (2000.) .... Dr. Nekorvič

Relevantni članci[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi - уреди | uredi izvor]