Sabbioneta

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Sabbioneta
Centar grada Piazza Ducale
Centar grada Piazza Ducale
Koordinate: 44°59′N 10°29′E / 44.983°N 10.483°E / 44.983; 10.483
Država  Italija
Regija Lombardija
Provincija Mantova
Frazione Breda Cisoni, Ca' de Cessi, Commessaggio Inferiore, Ponteterra, Villa Pasquali
Vlast
 - Sindaco Antonio Beccari
Površina
 - Ukupna 37.4 km²[1]
Visina 18 metara[1]
Stanovništvo (2017.)
 - Grad 4,159[1]
 - Gustoća 111.1 / stan / km²[1]
Vremenska zona UTC+1 (UTC+2)
Poštanski broj 46018
Pozivni broj 0375
Karta
Sabbioneta is located in Italija
Sabbioneta
Sabbioneta
Pozicija Sabbionete u Italiji

Sabbioneta (lokalno: Subiùnèda) je gradić i općina (comune) od 4,159 stanovnika[1] u sjevernotalijanskoj regiji Lombardija u Provinciji Mantova.

Geografske karakteristike[uredi - уреди | uredi izvor]

Sabbioneta leži nedaleko od desne obale rijeke Po, udaljena 30 km sjeverno od Parme, 33 od Mantove i 47 od Cremone.[2]

Sabbioneta je zajedno sa Mantovom 2008. uvrštena na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi, kao izvrstan primjer planiranog grada izgrađena u mahu po želji njenog vladara.[3]

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Centar grada Piazza Garibaldi
Galleria degli Antichi

Sabbioneta je novo podignut grad između 1556. - 1591. po nalogu Vespasiana Gonzage, njenog prvog kneza, da mu služi kao prijestolnica male kneževine.[4] Ona je zbog naprednih inženjerijskih ideja izgrađena prvenstveno kao utvrda. Njena dva trga smještena asimetrično su jezgra oko koje se nalaze reprezentativne građevine.[4]

Jedan od tih trgova - Piazza d'Armi (zvan i Piazza del castello) podignut u drugoj polovici 16. vijeka, bio je centar privatnog života vladara. U davna vremena imao je poligonalnu formu, sa jednom otvorenom stranom i tri zatvorene međusobno povezanim zgradama. Na zapadu je stajala drevna Rocca (danas srušena), utvrda, do koje je Vespasiano napravio svoj dom - Palazzo del Giardino (Palača u vrtu), zapravo periferijsku vilu, koja je naknadno opasana bedemima. To je bilo mjesto gdje se volio povlačiti, kako bi se odmorio od političkih problema, i u miru čitao, učio i povremeno odlazio na dvor. Iza nje se prostire veličanstveni talijanski vrt sa fontanama, jezercima i sjenicama. Iz vile se malim puteljkom dolazilo do Gallerie degli Antichi (Galerija antike), duge kolonade koja zatvara istočnu stranu trga.[4]

U galeriji se kao i u vili nalazila Vespasianova kolekcija antičkih skulptura i lovačkih trofeja.[4]

Za razliku od njega drugi trg - Piazza Ducale (knežev) bio je centar javnog života kneževine i mjesto na kom se održavao sajam.[4] Na tom potpuno pravokutnom prostoru, nalaze se tri najvažnije građevine Kneževine. Na zapadu - Palazzo Ducale, političko- dministrativni centar kneževine. Na suprotnoj istočnoj strani nalazio se Palazzo della Ragione rezidencija generalnog vikara (drugi čovjek nakon kneza), zatvor i razni uredi.[4] Na sjeveru, između plemićkih palača leži katedrala - Santa Maria Assunta, a u neposrednoj blizini mali oratoriji San Rocco i San Sebastiano izgrađeni nešto kasnije.

U sredini između ta dva trga nalazi se Teatro all'Antica, podignut između 1588.- 1590. po projektu Vincenza Scamozzija iz Vicenze, jedan od prvih sa svim potrebnim prostorijama za glumce.[4]

Svi preostali gradski blokovi bili su namjenjeni stanovanju, oni su najviše promjeni, a svoj današnji izgled dobili su u 18. vijeku.[4]

Sabbioneta je poznata i po prvoj židovskoj štampariji koju je 1551. osnovao Tobia di Lazzaro Foà, ona je između 1551. - 1590. odštampala puno knjiga na hebrejskom.[5]

Znamenitosti[uredi - уреди | uredi izvor]

Mantova i Sabbioneta
Flag of UNESCO.svg Svjetska baštinaUNESCO
Sabbioneta01.jpg
 Italija
Registriran: 2008. (32. zasjedanje)
Vrsta: Kulturno dobro
Mjerilo: ii, iii
Ugroženost: ne
Referenca: UNESCO

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]