Karnitin

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Karnitin
(IUPAC) ime
3-hydroxy-4-(trimethylazaniumyl)butanoate
Klinički podaci
Identifikatori
CAS broj 541-15-1
ATC kod A16AA01
PubChem[1][2] 288
DrugBank APRD01070
ChemSpider[3] 282
Hemijski podaci
Formula C7H15NO3 
Mol. masa 161.199 g/mol
SMILES eMolekuli & PubHem
Farmakokinetički podaci
Bioraspoloživost < 10%
Vezivanje za proteine plazme ne vezuje se
Metabolizam slightly
Izlučivanje Urin (> 95%)
Farmakoinformacioni podaci
Trudnoća ?
Pravni status
Način primene oralno i IV

Karnitin, C7H15NO3, najčešće se definira kao „tvar slična aminokiselinama“. Karnitin se sintetizira u tijelu čovjeka i to iz aminokiselina L-lizin i L-metionin. Životinjsko meso sadrži velike količine karnitina, naročito crveno meso krave i ovce. Brojne su funkcije karnitina u ljudskome organizmu, a najpoznatija je njegova uloga kao nosača masnih kiselina kroz staničnu membranu u procesu njihovog sagorijevanja (oksidacije) u staničnim organelama nazvanim mitohondriji. Postoje podaci, da karnitin stimuliše i sekretornu funkciju pankreasa i pokazuje pazitivan uticaj na spermatogenezu i pokretljivost spermatozoida. Karnitin omogućava normalizaciju proteinskog i lipidnog metabolizma, omogućava redukciju alkalne rezerve krvi, smanjuje građenje ketokiselina. Zatim pozitivno utiče na razvitak ploda, rast i razvitak životinja. Kod dece, ranog i mlađeg uzrasta izaziva poboljšanje apetita, prirast mase tela, stimulaciju rasta.[4]

Karnitin se proizvodi u jetri i bubrezima pa se transportira u tkiva koja koriste masne kiseline kao izvor energije, a to su prvenstveno srčani mišić i skeletni mišići (mišići sustava za kretanje). Za proizvodnju L-karnitina, osim aminokiselina lizina i metionina, potrebni su i vitamin C, vitamin B6, niacin i željezo.

Acetil-karnitin (acetil-L-karnitin, poznat i kao ACL) je derivat L-karnitina sintetiziran u mozgu i jetri.

Karnitin je bio poznat kao vitamin B20 pre nego što je njegova hemijska struktura ustanovljena. Iako danas postoje nedoumice u pogledu toga da li se smatra vitaminom ili ne, dugo je svrstavan u tu grupu molekula. Zbog toga je njegov prvobitni naziv bio vitamin Bt (20). Biološki aktivan karnitin je L- oblik karnitina. Karnitin učestvuje u prenosu lanca acil- i acetil- masnih kiselina, kroz lipidnu fazu membrana mitohondrija, a možda i drugih organela. Stoga, karnitin pokazuje izraziti uticaj na proces oksidacije masnih kiselina i dobijanje energije iz njih.[5]

Karnitin stimuliše regenerativne procese u obolelom miokardu.

U medicinskoj praksi karnitin se primenjuje za stimulaciju mišićnog rada i sekreciju pankreasa i pri distrofičnim procesima u miokardu.

Avitaminoza[uredi - уреди | uredi izvor]

U slučajevima gde se javlja nedostatak karnitina javlja se bolest skeletnih mišića i tom prilikom dolazi do mišićne slabosti (distrofije).

Uvođenjem karnitina u ishranu čoveka i životinja povećava se građenje enegije u disajnom lancu mitohondrija različitih organa.

Deficit lizina u hrani slabi obezbeđenost organizma karnitinom.

Hipervitaminoza[uredi - уреди | uredi izvor]

Nema podataka o toksičnosti karnitina.

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Li Q, Cheng T, Wang Y, Bryant SH (2010). "PubChem as a public resource for drug discovery.". Drug Discov Today 15 (23-24): 1052–7. PMID 20970519. doi:10.1016/j.drudis.2010.10.003.  edit
  2. Evan E. Bolton, Yanli Wang, Paul A. Thiessen, Stephen H. Bryant (2008). "Chapter 12 PubChem: Integrated Platform of Small Molecules and Biological Activities". Annual Reports in Computational Chemistry 4: 217–241. doi:10.1016/S1574-1400(08)00012-1. 
  3. Hettne KM, Williams AJ, van Mulligen EM, Kleinjans J, Tkachenko V, Kors JA. (2010). "Automatic vs. manual curation of a multi-source chemical dictionary: the impact on text mining". J Cheminform 2 (1): 3. PMID 20331846. doi:10.1186/1758-2946-2-3.  edit
  4. A. J. Liedtke, S. H. Nellis, L. F. Whitesell and C. Q. Mahar (1 November 1982). "Metabolic and mechanical effects using L- and D-carnitine in working swine hearts". Heart and Circulatory Physiology 243 (5): H691–H697. PMID 7137362. 
  5. Steiber A, Kerner J, Hoppel C (2004). "Carnitine: a nutritional, biosynthetic, and functional perspective". Mol. Aspects Med. 25 (5-6): 455–73. PMID 15363636. doi:10.1016/j.mam.2004.06.006. 

Spoljašnje veze[uredi - уреди | uredi izvor]


Star of life.svg Molimo Vas, obratite pažnju na važno upozorenje u vezi tema o zdravlju (medicini).