Dejok

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Dejok
Vladar Medijske Monarhije
Vladavina 728. - 675. pne.[1] (53 godine[2])
Krunidba 728. pne.
Prethodnik  ?
Nasljednik Fraort
Djeca Fraort
Puno ime
Dejok Medijski
Dinastija Medijci
Otac Fraort Stariji[3]
Smrt 675. pne.
Ekbatana

Dejok (grč. Deiokes, akad. Daiukku, elam. Dayauka[1]) je bio vladar iz iranske dinastije Medijaca i osnivač Medijske Monarhije. Svoju vladavinu započeo je krajem 8. vijeka pne.

Historijski izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Herodot[uredi - уреди | uredi izvor]

Arheološko nalazište grada Ekbatane

Grčki historičar Herodot tvrdi kako se Dejokov otac zvao Fraort (kao i Dejokov sin), te kako je Dejok bio „mudar čovjek velikih mogućnosti i političkih ambicija“[3] u doba kada u regiji nije bilo zajedničke vlade. Stanovnici su ga proglasili arbitrom lokalnih plemenskih sporova, a kasnije i medijskim kraljem[4]. U Dejokovo doba izgrađena je i palača, oko koje je podignuta prijestolnica Ekbatana (moderni Hamadan)[5]. Herodot opisuje grad[4]:

Medijci su sagradili grad Ekbatanu, sa jakim zidinama velikih dimenizija, koji su u krugovima opasavali grad. Nacrt palače je takav da svaki zid natkriva onaj prethodni pomoću grudobrana. Priroda okolice ima oblik blagog brežuljka što odgovara navedenom razmještaju obrane, no položaj je uglavnom produkt ljudskog umijeća. Broj obrambenih zidina je sedam, a unutar zadnjeg i najmanjeg nalazi se kraljevska palača i riznica. Vanjski opsadni zid bio je podjednakih dimenzija zidina u Ateni. Na tom zidu grudobrani su bijele boje, na sljedećem crne, trećem crvene, četvrtom plave, petom narančaste; zidovi su ličeni bojama. Zadnja dva grudobrana bila su srebrne, odnosno zlatne boje. Sve navedene fortifikacije građene su za Dejoka i za obranu njegove palače.[6]

Dejok je također uspostavio pravosudnu mrežu diljem zemlje, a organizirao je i jedinicu špijuna koji su kontrolirali svaki dio Medijske Monarhije[7][8]. Umro je nakon 53 godine vladavine, a naslijedio ga je sin Fraort, otac Kijaksara. Njegov unuk zbaciti će sa vlasti privremene skitske osvajače i proširio Medijsku Monarhiju od Lidije do Baktrije.

Asirski zapisi[uredi - уреди | uredi izvor]

Ime Daiukku spominje se nekoliko puta u zapisima koji datiraju iz doba vladavine asirskog kralja Sargona II. iz 8. vijeka pne. Dejok se spominje kao pokrajinski vladar (šaknu) teritorija zvanog Maneja uz granicu sa Asirijom. Njegov sin zarobljen je u kraljevstvu Urartu, a Dejok je podržavao urartuskog kralja Rusa I. protiv manejskog vladara Ullusunua[1]. Sargon II. zarobio je Dejoka i prognao ga zajedno sa njegovom obitelji u sirijski grad Hamu. Ipak, moderni historičari dvoje jesu li Daiukku iz asirskih zapisa i Dejok iz Herodotovih djela ista osoba[1].

Popularna kultura[uredi - уреди | uredi izvor]

Američki pjesnik Ezra Pound u svome djelu Canto spominje Dejoka i Ekbatanu:

izgraditi Dejokov grad sa terasama zvijezdanih boja

Kronologija[uredi - уреди | uredi izvor]

Veze[uredi - уреди | uredi izvor]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]

Prethodnik: Vladar Medije
(cca 728. - cca 675. pne.)
Nasljednik:
Nitko Fraort
(cca 675. - cca 653. pne.)