Safavidska Monarhija

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Safavidska Monarhija
((fa)) سلسلة صفويان
Timurid.svg
 
Blank.png
1501.1736. Black flag.svg
 
Afsharid Imperial Standard (3 Stripes).svg
Zastava Grb
Zastava Grb
Lokacija Safavidske Monarhije
Karta Safavidske Monarhije
Glavni grad Tabriz (1501.-1555.),
Kazvin (1555.-1598.),
Isfahan (1598.-1722.)
Jezik/ci perzijski
Religija šijitski islam
Vlada Monarhija
Šah
 - 1501.-1524. Ismail I. (prvi)
 - 1524.-1576. Tahmasp I.
 - 1576.-1577. Ismail II.
 - 1577.-1587. Muhamed Hodabanda
 - 1587.-1629. Abas I. Veliki
 - 1629.-1642. Safi I.
 - 1642.-1666. Abas II.
 - 1666.-1694.
 - 1694.-1722.
 - 1729.-1732.
 - 1732.-1736.
Sulejman I.
Sultan Husain
Tahmasp II.
Abas III. (zadnji)
Historija Novi vijek
 - Rođenje safavidske dinastije (osnivač Safi-ad-din Ardabili) 1301.
 - Uspostavljena 1501.
 - Početak ratova protiv Osmanlija 1514.
 - Invazija Hotakija 1722.
 - Osvajanja Nader-šaha 1726.1729.
 - Ukinuta 1736.
Površina
 - 1600. 2,850,000 km² (1,100,391 mi² )
Valuta toman, abasi, šahi

Safavidska Monarhija (perz. سلسلة صفويان) je naziv za novovjekovnu iransku državu pod safavidskom dinastijom i jedna od najmoćnijih iranskih monarhija u islamskoj eri. Safavidi su vladali Iranom od 1501. do 1736. godine, a prilikom njihovog vojno-političkog vrhunca monarhija se protezala i preko teritorija današnjeg Azerbajdžana, Armenije, Gruzije, istočnog Iraka, Afganistana, Pakistana, Turkmenistana, Uzbekistana, Tadžikistana, Rusije i istočne Turske, te istočne obale Arapskog poluotoka.

Sama safavidska dinastija bila je kurdsko-azarskog podrijetla, a njenim eponimskim osnivačem smatra se Safi-ad-din iz Ardabila. Stvarni utemeljitelj monarhije bio je Ismail I., mladi osvajač koji je još kao tinejdžer pod svoju krunu ujedinio goleme teritorije Velikog Irana i obnovio političku homogenost iranskog stanovništva regije koje je bilo uzdrmano konstantnim turkijskim i mongolskim prodorima iz smjera Centralne Azije.

U približno dva i pol vijeka vladavine Iranom, razdoblje safavidske dinastije ostalo je upamćeno po spektakularnim arhitektonskim ostvarenjima u njihovim prijestolnicama Tabrizu, Kazvinu i Isfahanu kao i drugim gradovima, po žestokim ratovima protiv Osmanlija na zapadu i Uzbecima na sjeveru odnosno savezništvom s Mogulima na istoku, po učinkovitom državnom aparatu i bankarskom sustavu, te ponovnoj uspostavi trgovačkih veza između Orijenta i Zapadnog svijeta.

Vladavina Safavida važna je i iz religijske perspektive s obzirom da je šijitski oblik islama postao državnom religijom koja je utjecala na širu regiju odnosno opstala u Iranu do današnjeg dana. Dinastija je oslabljena zbog unutrašnjih ratova s paštunskim plemenom Hotaki, a raspuštena je prilikom osvajanja Nader-šaha koji se proglasio nasljednikom posljednjeg safavidskog vladara pri čemu je osnovao novu, Afšaridsku Monarhiju.

Veze[uredi - уреди | uredi izvor]

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]

Ostali projekti
Commons-logo.svg U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: Safavidska Monarhija