Abas Veliki

Izvor: Wikipedia
Abas I Veliki
عباس بزرگ
Shah Abbas I engraving by Dominicus Custos.jpg
Portret Abasa Velikog
Iranski šah
Vladavina 1588.1629.
Prethodnik Muhamed Hodabanda
Nasljednik Safi I
Dinastija safavidska
Otac Muhamed Hodabanda
Majka Hair al-Nisa Begum
Rođenje 27. 1. 1571.
Herat, Iran
Smrt 19. 1. 1629.
Farahabad, Iran
Pokop Kašan, Iran

Abas I Veliki (perz. عباس بزرگ; Herat, 27. 1. 1571.Farahabad, 19. 1. 1629.), šah Irana, peti i najslavniji vladar iz safavidske dinastije. Početkom oktobra 1588. postao je vladar Irana, zbacivši sa prijestolja svoga oca Muhameda Hodabandu koji se pokazao nesposobnim vladarem. Poduzeo je niz pohoda protiv Uzbeka, Osmanlija, Mogula i Portugala čime je vratio izgubljene teritorije odnosno proširio državu na Kavkaz, Mezopotamiju, Južnu Aziju i veće dijelove Perzijskog zaljeva.

Godine 1592. premjestio je glavni grad monarhije iz Kazvina u Isfahan koji izrasta u jedan od najvećih gradova svijeta sa spektakularnim arhitektonskim zdanjima kao što je Nakš-e Džahan. Ostvario je dobre diplomatske veze sa Španijom, Italijom i Engleskom ugovarajući trgovinu i tehnološku razmjenu. Uz asistenciju Engleza Roberta Shirleyja modernizirao je vojsku i u višestruko navrata porazio Osmanlije na zapadu i sjeverozapadu. Iranu su vraćeni Kurdistan, Širvan, Kavkaz i Mezopotamija, uključujući važne gradove kao što su Bagdad i Basra. U svojoj državi Abas je propagirao religijsku toleranciju što je rezultiralo priljevom desetaka tisuća armenskih i gruskih izbjeglica koji su bježali pred Turcima. U Isfahanu je izgrađena Nova Džolfa, velika kršćanska četvrt i veličanstvena katedrala Vank.

Za vrijeme njegove vladavine u zemlji su izgrađeni i mnogi putevi, mostovi i monumentalne građevine, a pojačane su trgovačke i kulturne veze sa Evropom. Bio je prvi perzijski vladar koji je slao mlade slikare na školovanje u Italiju. Njegovo vladanje je razdoblje najvećeg uspona države Safavida, kada je umro ostavio je državu koja se protezala od Tigrisa do iza Inda. Naredio je da se ubije njegov najstariji sin, a za nasljednika je proglasio svog unuka Safija. Abas Veliki sahranjen je u gradu Kašanu.

Veze[uredi - уреди]

Prethodnik: Iranski šah
(safavidska dinastija)
(1588.1629.)
Nasljednik:
Muhamed Hodabanda Safi I

Literatura[uredi - уреди]

Ostali projekti
Commons-logo.svg U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: Abas Veliki