Abu Dabi

Izvor: Wikipedia
Emirat Abu Dabi
أبو ظبي
13-08-06-abu-dhabi-by-RalfR-062.jpg
Zastava Emirata Abu Dabia
Zastava
Koordinate: 23°5′N 54°5′E / 23.083, 54.083
Država Flag of the United Arab Emirates.svg Ujedinjeni Arapski Emirati
Vlast
 - Vrsta monarhija
 - emir Khalifa bin Zayed Al Nahyan
Površina
 - Ukupna 73 060 km²[1]
Stanovništvo (2012.)
 - Područje utjecaja 2 334 563[1]
Vremenska zona UTC+4 (UTC)
Službena stranica www.Abu Dabi
Karta
Emirat Abu Dabi na karti Ujedinjenih Arapskih Emirata

Emirat Abu Dabi na karti Ujedinjenih Arapskih Emirata
Glavni grad: Abu Dabi

Emirat Abu Dabi (arapski: أبو ظبي) je jedan od sedam emirata u federaciji Ujedinjeni Arapski Emirati, na jugoistoku Perzijskog zaljeva, ali i ime njegove prijestolnice. [2]

Geografske karakteritike[uredi - уреди]

Emirat Abu Dabi je i po teritoriju od 73 060 km² a i po broju stanovnika od 2 334 563[1]najveći član federacije.[2] Teritorij emirata predstavlja više od 3 / 4 teritorija cijele federaciji. Emirat je poznat po brojnim nalazištima nafte, rasprostanjenih i po kopnu i moru, pa je uz susjedni Dubai, najprosperitetniji član Ujedinjenih Arapskih Emirata.[2]

Glavni grad emirata istoimeni Abu Dabi, koji je i prijestolnica Ujedinjenih Arapskih Emirata, i drugi po veličini grad u Ujedinjenim Arapskim Emirata.[2]

Obala Abu Dabija duga nekih 450 km, proteže se na sjeveru emirata duž Perzijskog zaljeva, to je pustinjski kraj sa brojnim pličinama zvanim - sabkhah (slana močvara) i brojnim otocima[2] kojih ima više od 200. Samo 30 % površine emirata je naseljeno, dok je ostatak zemlje pustinja.

Emirat Abu Dabi graniči sa zapada sa Katarom, a sa juga sa [[Saudijska Arabija|Saudijskom Arabijom]] i Omanom sa istoka.[2] Interno sa na sjeveru graniči sa Emiratom Dubai i u vrlo uskom pojasu sa Emiratom Sharjah.[2]

Naftovod u pustinjskoj unutrašnjosti

Emirat je administrativno podjeljen na tri regije; Abu Dabi (Centralna regija), Al Ain (Istočna regija) i Al Gharbia (Zapadna regija), najveći gradovi su administativni centri tih regija to su Al Ain (51 316), Madinat Zayed (29 095) i Abu Dabi (630 000, ili 1 559 000 metropola).

Historija[uredi - уреди]

Historija tog emirata počinje od 18. vijeka sa plemenskim klanom Al Nahjan / Al Bu Falah iz konfederacije Bani Yas, koji su u to vrijeme živjeli u oazi Al Jiwa (unutrašnjost Saudijske Arabije.[2] Oni su 1761. pronašli izvor pitke vode na mjestu gdje se danas prostire grad Abu Dabi, pa su se - 1795. preselili u taj kraj i tako promjenili svoje sjedište. U to vrijeme tradicionalni rivali Abu Dabija bili su poznati pirati - šeici klana Al Qasimi (Kasimi) iz Sharjaha i Ras al-Khaimaha.[2]

Kako su oni također bili neprijateljski raspoloženi i prema sultanatima Muscat i Oman, vladari Abu Dabija isprva su ušli u savez sa sultanatima. Međutim se tokom 19. vijeka, razvio niz teritorijalnih sukoba između Abu Dabija i Muscata i Omana s druge strane, kao i sa sve snažnijim vahabistima iz Nadžda. Ti sukobi doveli su do niza graničih sporova, od kojih većina još i danas nije riješena.[2]

Otok Lulu na pustinjskoj obali

Iako ih nisu tretirali kao pirate - Britanci su i šeike Abu Dabija natjerali da potpišu opći ugovor o miru i suradnji 1820, pa pomorsko primirje - 1835, a nakon tog Trajno pomorsko primirje - 1853. Vrhunac tog procesa bio je ugovor o suradnji iz 1892. kojim je Britanija stekla kontrolu nad zaljevskim emiratima u vanjskim poslovima i odbrani, pa su oni de facto postali njezini protektorati.[2]

Obala pored grada Abu Dabi

U doba duge vladavine šeika Zajeda I (1855. - 1908), - Abu Dabi je izrastao u najmoćniji emirat jugoistoka Perzijskog zaljeva, ali su ga u prvoj polovici 20. vijeka pretekli emirati Sharjah i Dubai. Kad su Britanci - 1968. najavili svoj odlazak iz Perzijskog zaljeva, Emirat Abu Dabi počeo je pregovarati sa drugim emiratima zaljeva, pa i Bahreinom i Katarom, o formiranju devetoročlane federacije. Bahrein i Katar u posljednji trenutak odustali su od tog projekta i postali zasebne nezavisne države 1971. Velika Britanija suspendirala je sve svoje prijašnje ugovore sklopljene sa zaljevskim emiratima, pa se umjesto toga izrodila nova država - Ujedinjeni Arapski Emirati, sa Abu Dabijem u ulozi lidera. Grad Abu Dabi proglašen je privremenom prijestolnicom te federacije, na rok od pet godina. Njegov status produžavan je nekoliko puta, sve dok početkom 1990-ih nije proglašen stalnom nacionalnom prijestolnicom.[2]

Lista vladara Abu Dabia[uredi - уреди]

Emiratom vladaju šeici iz dinastije Al Falahi[3]/ Al Nahjan

Privreda, transport, kultura i obrazovanje[uredi - уреди]

Ekonomska baza emirata bazira se na proizvodnju sirove nafte. Prve količine nafte u emiratu otkrivene su 1958 kod lokaliteta Umm al Shaif, u moru, na dubini od gotovo 2.750 metara.[2]Ta nafta se transportirala podmorskim naftovodom do u to vrijeme nenaseljenog otoka Das, udaljenog oko 32 km zapadno. Danas je na tom mjestu izgrađen glavni tankerski terminal emirata, sa pogonima za proizvodnju ukapljenog plina i pratećim objektima. Izvoz nafte sa tog terminala počeo je 1962.[2] Najveća nalazišta na kopnu iz kojih se danas crpe nafta su polja Murban Bab i Bu Hasa, u centralnom dijelu emirata, udaljena 40-65 km od obale. Ona su naftovodom spojena sa obalnim terminalom Jabal Ẓannah na sjeverozapadu kod Planine Dhanna. Ostala značajna nalazišta nalaze se u moru, to je polje Ruqq Al Zukum (u pličini Zukum), sjeverozapadno od grada Abu Dabija, koje je također povezano podmorskim naftovodom sa otokom Das, i polje Umm al Dalkh, sjeverno od Abu Dabija.

Ukupne zalihe nafte u emiratu procjenjuju se na oko 1 / 10 ukupnih svjetskih rezervi.[2]

Danas prihodi Abu Dabija uglavnom dolaze iz dva izvora, od prodaje nafte i financijskih ulaganja po inozemstvu, pa on ima jedan od najviših BDP-a na svijetu, što mu omogućuje velika ulaganja, koja su manje više koncentrirana na građevinske projekte velikih razmjera i razvoj kulture.[2] Na početku 21. vijeka, Emirat Abu Dabi fokusirao se oko projekta stvaranja mreže elitnih kulturnih centara širom svijeta, koji bi trebali pomoći promociji turizma kako bi privukli nove goste, ali i zadržali vlastite stanovnike. U sklopu tog se planira urediti arhipelag velik 27 km², kao centar kulture i turizma sa brojnim muzejima (uključujući i filijalu njujorškog Muzeja Guggenheim). Projekt je obilježio kontroverzni sporazum s francuskom vladom, o pružanju stručne pomoći i posuđivanju eksponata iz njihovih depoa, ali i dozvoli da se ime Louvre, iznajmi na period od 30 godina, jednom od otoka i muzeju koji se treba na njemu podići. I pored velikih rasprava i podsmjeha, oko idejnih kontraverzi vezanih uz to, emirat ne posustaje u odlučnosti da taj projekt realizira i uđe u fokus međunarodne kulture.[2]

Pored briga i napora oko svog unutrašnjeg razvoja, bogati Emirat Abu Dabi pomaže svojim manje prosperitetnim bratskim emiratima, ali i drugim zemljama arapskog svijeta, kao i pojedinim zemljama u razvoju širom svijeta. Emirat sponzorira rad Istraživačkog centra za proučavanje suhih pustinjskih tla - u gradu Al Ain, smještenom u unutrašnjosti, koji se bavi istraživanjem metoda za poboljšanje rasta vegetacije, kao i brojne veterinarske istraživačke centre.[2]

Pored glavnog grada nalazi se Aerodrom Abu Dhabi, koji je značajno dograđen početkom 21. vijeka[2], tako da je danas drugi po veličini i prometu u Ujedinjenim Arapskim Emiratima, odmah do Aerodroma Dubai.

Najveća teretna luka emirata je Zaid (Mena Zajed) smještena na periferiji glavnog grada. U emiratu djeluje i nekoliko univerziteta smještenih u glavnom gradu, između ostalih to su; Univerzitet Ujedinjenih Arapskih Emirata osnovan 1976. i Univerzitet Abu Dabi (2003), kao i filijala pariške Sorbonne (2006). [2]

Izvori[uredi - уреди]

  1. 1.0 1.1 1.2 "UNITED ARAB EMIRATES" (engleski). Citypopulationde. http://www.citypopulation.de/UAE.html. pristupljeno 09. 09. 2014.. 
  2. 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.17 2.18 2.19 "Abu Dhabi" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/2188/Abu-Dhabi. pristupljeno 09. 09. 2014. 
  3. 3.0 3.1 "Abu Dhabi" (engleski). Regnal chronology. http://my.raex.com/~obsidian/arabia.html#Abu%20Dhabi. pristupljeno 09. 09. 2014.. 

Vanjske veze[uredi - уреди]