Dubai

Izvor: Wikipedia
Emirat Dubai
دبي‎
Downtown Burj Dubai and Business Bay, seen from Safa Park.jpg
Zastava Emirata Dubaia
Zastava
Koordinate: 24°57′N 55°20′E / 24.95, 55.333
Država Flag of the United Arab Emirates.svg Ujedinjeni Arapski Emirati
Vlast
 - Vrsta monarhija
 - emir Mohammed bin Rashid Al Maktoum
Površina
 - Ukupna 3 900 km²[1]
Stanovništvo (2012.)
 - Područje utjecaja 2 054 000[1]
Vremenska zona UTC+4 (UTC)
Službena stranica www.dubai
Karta
Emirat Dubai na karti Ujedinjenih Arapskih Emirata

Emirat Dubai na karti Ujedinjenih Arapskih Emirata
Glavni grad: Dubai

Emirat Dubai (arapski: دبي‎ ) je jedan od sedam emirata u federaciji Ujedinjeni Arapski Emirati, na jugoistoku Perzijskog zaljeva, ali i ime njegove prijestolnice. [2]

Geografske karakteritike[uredi - уреди]

Emirat Dubai je drugi po broju stanovnika (2 054 000[1]) i drugi po veličini teritorije u federaciji (3.900 km²[2]). On ima otprilike pravokutni oblik, i obalu dužine od oko 72 km duž Perzijskog zaljeva.[2] Glavni grad emirata istoimeni Dubai, je najveći grad Ujedinjenih Arapskih Emirata, u kom živi oko 9 / 10 stanovnika emirata.[2]

Emirat Dubai sa juga i zapada graniči sa Abu Dabijem, a sa istoka i sjeveroistoka sa Emiratom Sharjah. Pored glavnog ozemlja uz Perzijski zaljev, emiratu pripada i mala enklava Hatta, pored omanske granice, udaljena 40 km od emirata.[2]

Pored glavnog grada, veća naselja su već spomenuta Hatta (10 598), lučki grad Jebel Ali (31634), udaljen 35 km od prijestolnice, te predgrađa Aweer 35 km, Sujoh, Lusaili, Maha i Faqa.

Karta naselja Dubaja
Pustinjska unutrašnjost

Historija[uredi - уреди]

Nukleus današnjeg emirata je naselje Dubai poznato od 1799.[2] Još 1820. lokalni šeici tadašnjeg Dubaja, koji je tada bio bitno manji, potpisali su sa Britancima sporazum o miru i suradnji, iako je sve do 1833. formalno taj kraj bio pod vlašću Emirata Abu Dabi.[2] Te 1833. jedna grupa ribara i lovaca na biserne školjke predvođena porodicom Al-Falasi (potomci današnje vladarske dinastije Al-Maktoum) napustila je zbog svađa i rivalstva Abu Dabi, i bez otpora preuzela vlast u Dubaju. Od tada je Emirat Dubai postao (mjereno lokalnim standardima), moćna država, koja je bila često u sukobu sa svojim bivšim vladarima. [2]

Historijski centar grada Dubaja - Bastakija

Zaljevski pirati vezani uz šeike Al Qasimi (Kasimi) iz Sharjaha pokušali su preuzeti kontrolu nad Dubajom, ali su se njegovi šeici uspjeli odhrvati tim nasrtajima, i sačuvati svoju nezavisnost , lukavo huškajući susjede jedne protiv drugih. Ipak su i oni zajedno s ostalim susjednim emiratima bili primorani potpisati sa Britanijom ugovor o slobodnoj plovidbi - 1835. a zatim i trajni ugovor o pomorstvu 1853. , što je sve vodilo do potpisivanja - ugovora o suradnji iz 1892. kojim je Britanija stekla kontrolu nad zaljevskim emiratima, a oni postali njezini protektorati.[2]

Kad su se Britanci 1971. konačno povukli iz Perzijskog zaljeva - Emirat Dubai je postao jedan od najistaknutijih osnivača Ujedinjenih Arapskih Emirata.[2]

Šeici Dubaja, su za razliku od većine svojih susjeda, poticali trgovinu, tako da je početkom 20. vijeka grad Dubai izrastao u važnu luku[2].U koju su se naselili brojni strani trgovci (većinom Indijci), tako da je ona do 1930-ih postala poznata po izvozu bisera. Današnji grad Dubai je nešto potpuno drugo - prije svega on je velika trgovačka metropola - izlog zapadnjačke robe.[2]

Većina banaka i osiguravajućih društava iz Ujedinjenih Arapskih Emirata ima sjedište u Dubaju. Nakon devalvacije zaljevskog rupija - 1966., Emirat Dubai se pridružio Kataru u projektu osnivanja nove monete rial, ali se 1973. priklonio ostalim emiratima u osnivanju nove nacionalne valute -dirham. Emirat ima potpuno liberaliziranu trgovinu zlatom, pa se preko njega odvija znatan šverc zlatnih poluga u Indiju, u kojoj je trgovina zlatom puno restriktivnija.[2]

Sreća je zadesila Dubai 1966. kad je otkriveno polje nafte - Fateh (to na arapskom doista i znači sreća).[2] Ono je udaljeno oko 120 km istočno od grada u moru. Već do 1970-ih na toj lokaciji izgrađena su tri 20 katna podmorska tanka, svaki kapaciteta od 500.000 barela.[2] Njih zbog oblika, koji liče na izokrenutu šampanjsku čašu zovu - Tri piramide Dubaja.[2]

Lista vladara Dubaia[uredi - уреди]

Emiratom vladaju šeici iz dinastije Al-Maktoum.[3]

Privreda i transport[uredi - уреди]

Procijenjene rezerve nafte Emirata Dubai su manje od 1 / 10 susjednog Abu Dabija, ali to nije smetalo Dubaju da se pored prihoda prodaje nafte u kombinaciji s trgovinom razvije u vrlo prosperitetnu državu. Dubai je gradio i brojne industrijske pogone, između ostalog veliku talionicu aluminija, povezanu sa pogonom za frakcioniranje prirodnog plina, izgrađene krajem 1970-ih. Od kraja 1980-ih proizvodnja aluminija se drastično povećala nakon dogradnje topioničkih pogona.[2]

Palmini otoci (Jumeirah)

Današnji Emirat Dubai je koncentriran na planove razvoja turizma, transporta i industrije, koji bi u budućnosti trebali nadoknaditi prihode od nafte, koja će presahnuti. S tom svrhom je još 1972. izgrađena nova duboka luka Rashid (imenovana tako po emiru), kojoj je naknadno 1979. dograđen i suhi vez za supertankere.[2] U nastojanju da potakne ulaganja u industriju, još početkom 1980-ih, luka i industrijski centar - Jebel Ali proglašena je bescarinskom zonom, taj potez je bio toliko uspješan, da su brojne internacionalne kompanije privučene tim otvorile svoja predstavništva u toj zoni.[2] Danas nadzor nad radom i daljnjim ulaganjima u luku i bescarinsku zonu, vodi Uprava luke Dubai, osnovana početkom 1990-ih upravo sa tom svrhom.[2]

Emirat je izgradio veliki međunarodni Aerodrom Dubai koji je vremenom postao obavezna međustanica za letove prema Dalekom Istoku, uz to je Dubai bio inicijator osnivanja Emirate Airlines, nacionalnog avioprijevoznika Ujedinjenih Arapskih Emirata, koja je osnovana sredinom 1990-ih.[2] Uz sve to u septembru 2009. puštena je u rad i prva linija metroa, kao prva u zaljevskoj regiji.[2]

Izvori[uredi - уреди]

  1. 1.0 1.1 1.2 "UNITED ARAB EMIRATES" (engleski). Citypopulationde. http://www.citypopulation.de/UAE.html. pristupljeno 08. 09. 2014.. 
  2. 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.17 2.18 2.19 2.20 2.21 "Dubai" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/172717/Dubai#ref94714. pristupljeno 08. 09. 2014. 
  3. 3.0 3.1 "Dubai" (engleski). Regnal chronology. http://my.raex.com/~obsidian/arabia.html#Dubai. pristupljeno 09. 09. 2014.. 

Vanjske veze[uredi - уреди]