Druga krajiška udarna brigada

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Druga krajiška udarna brigada

[[Datoteka:Dio 2. krajiške brigade u Trnavi 1944.jpg|250px|{{{opis_slike}}}]]

Segment NOV i PO Jugoslavije
Lokacija osnivanja Bošnjaci, kod Sanskog Mosta
Jačina 1.135 boraca
Formacija tri bataljona
Komandanti
Komandant Ratko Martinović





Angažovanje
Bitke Bihaćka operacija
Bosanski Novi decembra 1942.
Sanski Most decembra 1942.
Operacija Vajs I
Bitka na Neretvi
Prva tuzlanska operacija NOVJ
Druga tuzlanska operacija NOVJ
Bitka na Kopaoniku avgusta 1944
Kraljevački mostobran
Završne operacije
Odlikovanja Orden narodnog oslobođenja
Orden partizanske zvezde
Orden bratstva i jedinstva

Druga krajiška narodnooslobodilačka udarna brigada formirana je 2. avgusta 1942. godine u selu Bošnjacima kod Sanskog Mosta, od Udarnog i Četvrtog bataljona Drugog krajiškog partizanskog odreda i Udarnog bataljona Prvog krajiškog partizanskog odreda. Septembra 1942. godine imala je tri bataljona, četu pratećih opužija i protivtenkovski vod, sa ukupno 1.135 boraca.

Za svoje zasluge tokom Narodnooslobodilačkog rata dva puta je pohvaljena od Vrhovnog komandanta NOV i POJ Josipa Broza Tita. Odlikovana je Ordenom narodnog oslobođenja, Ordenom partizanske zvezde i Ordenom bratstva i jedinstva.

Borbeni put Druge krajiške brigade[uredi - уреди | uredi izvor]

Druga krajiška brigada se na samom početku svog ratnog puta istakla u oslobođenju Jajca, 25. septembra 1942. godine, a za postignute uspehe pri oslobođenju Bihaća, od 2. do 4. novembra, pohvaljena je od Vrhovnog komnadanta NOV i POJ Josipa Broza Tita - 6. novembra 1942. godine. Od 9. novembra se nalazila u sastavu Četvrte krajiške divizije. Istakla se u borbama u rejonu Ljubije, od 18. do 23. novembra i za Novi Grad, 26/27. novembra. Tada je sa Prvom krajiškom udarnom brigadom zarobila bataljon domobrana.

U Četvrtoj neprijateljskoj ofanzivi vodila je teške borbe na planini Grmeču kada je promrzlo oko 250 boraca. Potom je kraće vreme bila u sastavu Pete krajiške divizije, a od juna 1943. godine u Jedanaestoj krajiškoj diviziji. U pokretu prema srednjoj Bosni oko 40% sastava brigade je obolelo od pegavog tifusa.

Zajedno sa Petom krajiškom udarnom brigadom učestvovala je u oslobođenju Prnjavora 10. jula i u borbama oko Teslića, Tešnja, i Novog Šehera, krajem jula. Iz sastava Jedaneste divizije izašla je 12. septembra i severno od Doboja prelazi u istočnu Bosnu, gde je sa Sedamnaestom istočnobosanskom divizijom učestvovala u napadu Gradačac i Šamac, u oslobođenju i odbrani Tuzle, od 29. septembra do 7. oktobra 1943. godine, kada je po drugi put pohvaljena od strane Vrhovnog komandanta NOV i POJ Josipa Broza Tita.

Od 10. oktobra 1943. godine brgada se nalazila u sastavu 27. itočnobosanske divzije. Krajem oktobra dejstvovala je na području Romanije i Sokoca; 21. oktobra je u selu Sijercima razbila četničku Azbukovačku brigadu. U novembru 1943. godine borila se na području Jahorine, kada je zauzela Goražde i Foču. Od tada u svom sastavu je imala i jedan italijanski bataljon.

U decembru je bila zahvaćena nemačkom ofanzivom u istočnoj Bosni, a potom je 9. januara 1944. godine zauzela Vareš, vodila borbe oko Rogatice, Srebrenice, Renovice, Foče, Kalinovika i Trnova, ispod Jahorine, Treskavice i Bjelašnice, u gornjem toku reke Neretve i ponovo na Romaniji. Od 6. maja 1944. godine nalazila se ponovo u sastavu 17. istočnobosanske divizije.

U junu je brigada dejstvovala u Sandžaku. Posebno se istakla u borbama na Kacuberu, Turjaku i Smiljevici 22. i 23. jula, potom odlazi u Srbiju i zauzima: Jošanicu, 1. avgusta; Aleksandrovac, 10. avgusta; prešla Ibar 7. septembra, potom i Zapadnu Moravu i izbila u rejon Čačka i Užičke Požege, gde je u oktobru i novembru zajedno s jedinicama Crvene armije, vodila oštre borbe s nemačkim jedinicama.

Partizanke II krajiške brigade koje su pohađale sanitetski kurs u selu Lišju kod Prnjavora, avgusta 1943.

Posle borbi istočno od Bajine Bašte, kod Kondera, jelovika i Zaglavka od 4. do 6. decembra, u kojima je imala 147 izbačenih iz stroja, brigada je 15. decembra prešla južno od Janje preko Drine u istočnu Bosnu. U Semberiji i Majevici bila je angažovana u neprekidnim borbama sa nemačkim, ustaško-domobranskim i četničkim snagama. Posebno se istakla u borbama kod Janje 18. decembra; Čelića 21. decembra i 2. januara; Bijeljine od 26. do 29. januara; oko Drinjače i Zvornika u februaru; kod sela Trnova i Čengića i dr. U tim borbama imala je oko 500 boraca izbačenih iz stroja.

Krajem marta i početkom aprila 1945. godine dejstvovala je oko Srebrenika, u dolini reke Tinje i na planini Trebavi. 11. aprila prešla je reku Savu kod Brčkog i učestvovala u oslobođenju Županje, 13. aprila; Slavonskog Broda, 20. aprila i gonjenju neprijatelja preko Virovitice, Bilogore, Križevaca, Krapine i Rogaške Slatine do Slovenj-Gradeca, gde je 15. maja 1945. godine zarobila grupu od 830 neprijateljskih vojnika.

Narodni heroji Druge krajiške brigade[uredi - уреди | uredi izvor]

Neki od boraca Druge krajiške udarne brigade, proglašeni za narodne heroje Jugoslavije su:

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

Partizanska spomenica 1941. Segment isključivo posvećen Narodnooslobodilačkoj borbi.


Zvezda Petokraka Krajiške brigade Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije
Prva krajiška brigada | Druga krajiška brigada | Treća krajiška brigada | Četvrta krajiška brigada | Peta krajiška brigada | Šesta krajiška brigada | Sedma krajiška brigada | Osma krajiška brigada | Deveta krajiška brigada | Deseta krajiška brigada | Jedanaesta krajiška brigada | Dvanaesta krajiška brigada | Trinaesta krajiška brigada | Petnaesta krajiška brigada | Šesnasta krajiška brigada | Sedamnaesta krajiška brigada | Dvadeseta krajiška brigada