Hiperinflacija

Izvor: Wikipedia

U ekonomiji, hiperinflacija je inflacija koja je "potpuno van kontrole", stanje kada cene veoma brzo rastu dok valuta gubi svoju vrednost. Nijedna od definicija hiperinflacije nije opšte prihvaćena. Prema jednoj definiciji, hiperinflacija je slučaj kada je inflacija više 20% ili 30% na mesečnom nivou.

Osobine[uredi - уреди]

Knjiga Filipa Kagana (Phillip Cagan) Monetarna dinamika hiperinflacije (The Monetary Dynamics of Hyperinflation) iz 1956. godine, smatra se prvom ozbiljnijom studijom hiperinflacije i njenih efekata. U njoj, Kagan je hiperinflaciju definisao kao mesečnu stopu inflacije od najmanje 50%.

Datoteka:500milijardi.jpg
Posledica hiperinflacije u SR Jugoslaviji, novčanica od 500.000.000.000 (petsto milijardi) jugoslovenskih dinara. Novčanica sa najvećim apoenima u istoriji.

Međunarodni računovodstveni standard opisuje četiri znaka da je u ekonomiji možda došlo do hiperinflacije:

  1. Stanovništvo uglavnom nastoji da svoju imovinu čuva u ne-valutnom obliku ili u relativno stabilnoj stranoj valuti. Sav novac u lokalnoj valuti se odmah troši dok mu nije pala njegova kupovna moć.
  2. Stanovništvo cene uglavnom preračunava, iako izražene u domaćoj valuti, u odnosu na stranu stabilniju valutu. Cene se ponekad čak i izražavaju u stranoj stabilnijoj valuti, iako se roba naplaćuje u njenoj protivrednosti u domaćoj valuti.
  3. Prodaje i kupovine na kredit postaju sve omiljeniji zato što inflacija umanjuje vrednost rata.
  4. Kamate, plate i cene se vezuju za cenovni indeks, i kumulaciona stopa inflacije, u roku od tri godine, dostiže ili prelazi 100%.

Stope inflacije od nekoliko stotina procenata mesečno su se više puta mogle videti. Neki od ekstremnih slučajeva su:

  • Nemačka 1926. godine, kada je stopa inflacije bila 3.25 × 10(6) procenata mesečno (cene su se duplirale svakih 49 sati).
  • Grčka tokom nacističke okupacije (1941-1944) sa 8.55 × 10(9) procenata mesečno (cene su se duplirale svakih 28 sati).
  • Najozbiljniji poznati incident inflacije se desio u Mađarskoj nakon završetka Drugog svetskog rata (1945) sa 4.19 × 10(16) procenata mesečno (cene su se duplirale svakih 15 sati).
  • SR Jugoslavija je pretrpela inflaciju od 5 × 10(15) procenata mesečno (cene su se duplirale svakih 16 sati) u periodu od 1. oktobra 1993. do 24. januara 1994. godine.

Hiperinflacija širom sveta[uredi - уреди]

Države koje su bile pogođene hiperinflacijom: