1718

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Ovo je članak o godini 1718.
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 17. vijek18. vijek19. vijek
Decenija: 1680-e  1690-e  1700-e  – 1710-e –  1720-e  1730-e  1740-e
Godine: 1715 1716 171717181719 1720 1721
Švedska vojska vraća tijelo poginulog kralja Karla XII u Švedsku.
1718 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1718
MDCCXVIII
Ab urbe condita 2471
Islamski 1130 – 1131
Iranski 1096 – 1097
Hebrejski 5478 – 5479
Bizantski 7226 – 7227
Koptski 1434 – 1435
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1773 – 1774
 - Shaka Samvat 1640 – 1641
 - Kali Yuga 4819 – 4820
Kineski
 - Kontinualno 4354 – 4355
 - 60 godina Yang Zemlja Pas
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11718
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1718 (MDCCXVIII) bila je redovna godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u utorak po julijanskom kalendaru.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 3. 2. - Umro kralj Konga Pedro IV, nasleđuje ga Manuel II (do 1743), uvodi se rotacija rivalskih loza.
  • 14. 2. (3. 2. po j.k.) - Nakon što se vratio u Rusiju, Aleksej Petrovič je pritvoren, oduzeto mu je prestolonasledstvo, čega se i sam odriče u korist Petra Petroviča - sledi brutalni progon njegovih prijatelja. U ovo vreme osnovana Tajna kancelarija, ruska tajna policija tokom 18. stoleća.
  • februar - Bukurešt stradao u požaru, pogodiće ga i glad zbog suše, kao i kuga.

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 9. 4. - Novi osmanski veliki vezir je Damat Ibrahim-paša Nevšeherlija (do 1730), to vreme je poznato kao Period lala.
  • 15. 4. - François-Marie Arouet, poznatiji kao Voltaire, pušten je iz Bastilje nakon 11 meseci.
  • april - Iz Varaždinskog generalata javljeno da su se "Vlasi" pobunili i prinudili koprivničkog oberkapetana grofa Kenigsega da im preda originale carskih privilegija, za šta je uhapšen pop Nikola Teodorović Popović, ali ubrzo pušten[1]. Takođe se pominje da je u generalatu došlo do pobune jer je "unijatski vladika dao ubiti na vratima manastira Marče njegovog nepopustljivog pravoslavnog igumana i kad je silom počeo nagoniti narod na uniju"[2].
  • 23. 4. - U Rimu osnovana Papinska teološka akademija.
  • proleće - Izdata dva mlečanska dukala (7. maja i 4. juna[3]) o crkvenoj jurisdikciji vladike Danila nad pravoslavnim stanovništvom Boke kotorske, pre toga i dukal kojim su riječka i crmnička nahija primljene pod mletački protektorat kao i ranije katunska[4].
  • proleće - Bečki Ratni savet izveštava o naseljavanju 700 "turskih Vlaha" u Karlovačkom generalatu, u isto vreme Srbi su se naselili u Tušilović; tokom godine stanovnici hrvatskog Pounja se naseljavaju na novoj, bosanskoj strani, a Srbi iz unutrašnjosti Bosne se naseljavaju na Kozari[5].

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 3. 7. - Nakon što su prošle godine zauzeli habsburšku Sardiniju, sada se iskrcavaju na savojsku Siciliju, Palermo pada posle četiri dana a ubrzo i ostatak ostrva osim Messine.
  • 7. 7. (26. 6. po j.k.) - Carević Aleksej Petrovič umro u Petropavlovskoj tvrđavi nakon dodatne torture ispitivanja, mada je pre dva dana osuđen na smrt za izdaju.
  • 14. 7. - Mletačka vlada potvrdila odluke o slobodi pravoslavne veroispovesti u celoj Dalmaciji (arhimandrit Stefan Ljubibratić dogodine posvećen za episkopa, kada počinje i kampanja katoličkog klera za oduzimanje prava pravoslavcima)[7]. Osnovana Topaljska komunitad (opština) na severozapadu Boke.
  • 18. 7. - Španci opsedaju Messinu (do kraja septembra).
  • 20. - 22. 7. - Još jedna pomorska bitka kod Matapana, Mlečani porazili osmansku flotu.
  • 21. 7. - Požarevački mir - Habsburška Monarhija od Osmanlija uzima Banat i jugoistočni Srem (trajno, do 1918), kao i bosansku Posavinu, Srbiju severno od Zapadne Morave i Malu Vlašku tj. Olteniju (do 1739).
    • Granice Austrije: Karpati, Olta, Dunav, Timok do blizu Zaječara, Morava kod Ćićevca sa Stalaćem, Zapadna Morava, sa Čačkom, sa Lešnicom, do Bijeljine, šest do deset kilometara južno od Save, uz Unu do Novoga, sa Furjanom. Venecija gubi Moreju, ostatke na Kreti i Gabelu na Neretvi, potvrđen Imotski i Čačvina. Dubrovnik se okružuje turskim teritorijem, kao zaštitom od Venecije[8], tj. Neum i Sutorina su deo turske Bosne.
    • Banat izravno pod Dvorskom komorom kao Temišvarski Banat do 1779[9] (prvi čelnik grof Florimund Mersi), komora je najveći posednik i u Bačkoj, Baranji, Sremu. Sjeverni Banat je uglavnom golema močvara rijeke Aranke-Zlatice, "koja je nalikovala moru", u vezi s močvarom Begeja i Tamiša i plavnim terenom Tise do Titela; u južnom Banatu Alibunarska močvara oko Brzave; dosta močvara i u Bačkoj i Srijemu[10].
    • Delovi Srbije pripadaju Banatu tj. Temišvarskoj administraciji: Krajinski okrug, kao i Golubački, Zviški i Homoljski srez Požarevačkog okruga. Ostatak Srbije je Beogradska administracija (Kraljevina Srbija). Srbijom neposredno upravlja car, privremena uprava do 1720 (gen. grof Josif Odvijer)[11]. Zemlja je opustela, u Kragujevačkoj nahiji ima 38 naseljenih prema 160 nenaseljenih sela, u Resavkoj 16 prema 54, na celom području 664 prema 386 nenaseljenih (ili 582 naseljena mjesta sa 3950 gospodarstava)[12]
    • Princ Eugen je u Srbiji osnovao srpsku narodnu miliciju, na čelu sa dvojicom oberkapetana: Vuk Isaković-Crnobarac i Staniša Marković-Mlatišuma[13].
    • Četiri crnogorske općine, Grbalj, Maini, Pobori i Brajići pripale Mletačkoj republici (razgraničenje završeno 1721), vladika ostaje crkveni poglavar u tim općinama (manastir Stanjevići u Mainama), i nekim naseljima Boke, uz ograničena prava (Crna Gora obuhvaća pet nahija, Katunsku, Pješivačku, Riječku, Lješansku i Crmničku, stvarno slobodna jedino Katunska). Mletački protektorat Crne Gore prestaje [14]. Tokom rata je bilo preseljavanja iz Hercegovine i Crne Gore u Boku, čime je učvršćena pravoslavna srpska većina[15].
  • 21. 7. - Sabor istočnih patrijarha u Carigradu prokleo Timoteja, svetogorskog monaha koji je od sultana kupio pećki patrijaršijski presto, i koji je tamo i zaseo - ipak, Porta vraća Mojsija Rajovića tek nakon velikog mita[16]. Pećka patrijaršija nakon Požarevačkog mira ima 22 eparhije (bilo ih je 40 sredinom prošlog veka), manje od polovine pod izravnom jurisdikcijiom[17].
  • 27. 7. - Austrija sklopila u Požarevcu prvi trgovinski ugovor sa Turskom: slobodan uvoz austrijske robe osim oružja i municije, Austrija dobija pravo na konzule u većim trgovačkim mjestima. Veneciji je carina smanjena na 3%, ipak, počinje njeno slabljenje[18]. I turski trgovci, pretežno Grci i Cincari, dobijaju povlastice u habsburškim zemljama, "poseban problem u trgovini u XVIII st. u Hrvatskoj"[19].
  • 10. 9. - Car, kao ugarski kralj Karlo III, prenio i na Srbe u Srbiji "sve sloboštine i povlastice, što je darovao istom [srpskom] narodu u ostalim... nasljednim zemljama", Srbi žele jedan sabor (sobranije) i jednog mitropolita a carske vlasti bi odvojenu Beogradsku i Karlovačku mitropoliju[21] Karlo III potvrdio mitropolita Mojsija Petrovića, priznao autokefalnost Beogradske mitropolije[22].
  • septembar - Dok boravi u Beču, mitropolit Mojsije moli ruskog poslanika da ruski car pošalje Srbima po jednog učitelja za slovenski i grčki jezik[23].
  • septembar - Tahir-paša Mahmudbegović iz Peći zatražio ferman da krene u istrebljenje razbojnika; ubrzo zatim dukađinski sandžak je dat Mehmed-paši iz Đakovice, Tahir-paša se "ne pominje među živima", raja, naročito iz vučitrnskog sandžaka, seli se na sever[24].
  • septembar - Bitka na rijeci Saluen: Džungari uništili kinesku ćingovsku ekspediciju prema Lhasi.
  • 30. 9. - Španci zauzeli Messinu nakon opsade.

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 15. 10. - Bitka kod Milazza: Španci porazili austrijske snage koje su prešle iz Italije, ali ostaje im mostobran.
  • 28. 10. - Švedski kralj vodi još jednu kampanju u Norvešku (tada pod danskom krunom).

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Istorija s. n. IV-1, 186-7
  2. Ćorović, Vladimir. Istorija srpskog naroda - Ruski uticaj među Srbima. rastko.rs
  3. Stamatović, Mr Aleksandar Kratka istorija Mitropolije Crnogorsko-primorske (1219-1999) - Glava III Mitropolija crnogorska za vrijeme mitropolita Petrovića. rastko.rs
  4. Istorija s. n. IV-1, 36
  5. Istorija s. n. IV-1, 177
  6. Historija n. J. II, 1258
  7. Istorija s. n. IV-2, 48
  8. Historija n. J. II, 833-4
  9. Historija n. J. II, 1134
  10. Historija n. J. II, 1138
  11. Historija n. J. II, 1343-4
  12. Historija n. J. II, 1349
  13. Istorija s. n. IV-1, 114
  14. Historija n. J. II, 1253, 1258
  15. Istorija s. n. IV-1, 37
  16. Istorija s. n. IV-1, 538
  17. Historija n. J. II, 1355
  18. Historija n. J. II, 835
  19. Historija n. J. II, 1089
  20. Setton, 447
  21. Historija n. J. II, 1154
  22. Istorija s. n. IV-1, 126
  23. Istorija s. n. IV-1, 133
  24. Istorija s. n. IV-1, 102
Literatura