Beogradska mitropolija

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Beogradska mitropolija je bila pomjesna autonomna (od 1831.) te autokefalna crkva (od 1879. do 1920. godine). Prije toga je bila eparhija Vaseljenske patrijaršije u Otomanskom carstvu pod nadležnošću grčkih fanariota.

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Dimitrije Pavlović, posljednji beogradski mitropolit i prvi patrijarh ujedinjene SPC.

Mitropolija beogradska nastala je iz Beogradske episkopije, koja je do 1831. godine bila u neposrednoj nadležnosti Carigradske patrijaršije. Nakon uspostave srpske autonomije (1831), proglašena je i autonomna Beogradska mitropolija pod jurisdikcijom Carigradske patrijaršije. Carigradski patrijarh je pristao da mu knez predlaže episkope, a da ih on potvrđuje. 1832. g. je Srbija sklopila sa carigradskom patrijaršijom sporazum o samoupravi srpske Crkve.[1]

Mitropolija je bila umešana u međudinastičke borbe u Srbiji, pa je prvi mitropolit Petar Jovanović, kao protiv Obrenovićevac, nakon povratka kneza Miloša na vlast bio prinuđen da podnese ostavku 1859. godine, nakon čega je otišao u karlovačku mitropoliju i postao je episkop gornjokarlovački.[1]

Godine 1878. priznata je nezavisnost Srbije, a godinu dana, 1879. godine je Beogradska mitropolija dobila autokefalnost.

Eparhije[uredi - уреди | uredi izvor]

U sastavu Beogradske mitropolije nalazile su se eparhije: Beogradska, Užička i Šabačka. Nešto kasnije nastale su i Požarevačka i Timočka eparhija, a poslije prisajedinjenja (1878) i Niška eparhija. U 20. vijeku, postojale su sljedeće eparhije: Beogradska, Šabačka, Žička, Niška i Timočka. Beogradski episkop je bio arhiepiskop i mitropolit Srbije.

U toku balkanskih ratova (1912—1913) u sastav Beogradske mitropolije su ušle i eparhije: Skopska, Veleško-debarska i Prizrenska.

Ustrojstvo[uredi - уреди | uredi izvor]

Arhijerejski sabor je bio najviša crkvena vlast u Kraljevini Srbiji. Predsjednik mu je mitropolit, a članovi svi eparhijski episkopi. Redovno se sastajao jedanput godišnje u proljeće ili jesen. Sjednicama je obično prisustvovao i referent za crkvene poslove pri Ministarstvu prosvjete Kraljevine Srbije. Pored vjerskih, duhovno-disciplinskih, liturgijskih i vjeronaučnih poslova, u djelokrug Arhijerejskog sabora spadao je i izbor episkopâ, organizovanje eparhija, parohija i manastira, te rukovanje crkvenim fondovima i uticanje na donošenje državnih zakona i uredaba za Crkvu i sveštenstvo. Osim toga, kao crkveno-sudska vlast, Sabor je sudio i raspravljao sve međusobne razmirice episkopâ i mitropolita, kao i njihove krivice i bračne sporove kralja i članova Kraljevskoga doma.

Za rješavanje crkvenih sporova, godine 1836. je osnovana je Opšta konzistorija, a 1839. i eparhijske konzistorije.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Radoslav M. Grujić: „Pravoslavna srpska crkva“

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]