1781

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Ovo je članak o godini 1781.
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 17. vijek18. vijek19. vijek
Decenija: 1750-e  1760-e  1770-e  – 1780-e –  1790-e  1800-e  1810-e
Godine: 1778 1779 178017811782 1783 1784
Cornwallisova predaja kod Yorktowna.
1781. po kalendarima
Gregorijanski 1781. (MDCCLXXXI)
Ab urbe condita 2534.
Islamski 1195–1196.
Iranski 1159–1160.
Hebrejski 5541–5542.
Bizantski 7289–7290.
Koptski 1497–1498.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1836–1837.
Shaka Samvat 1703–1704.
Kali Yuga 4882–4883.
Kineski
Kontinualno 4417–4418.
60 godina Yin Metal Vo(l)
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11781.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1781 (MDCCLXXXI) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 10. 6. - Temišvarski episkop Mojsije Putnik, "dvorski kandidat",[5] izabran je za karlovačkog mitropolita (do 1790).
  • 5. 9. - Američki rat za nezavisnost: Bitka u zalivu Chesapeake u kojoj francuska flota pod komandom admirala grofa de Grassea nanosi veliki poraz britanskoj floti, čime je prekinuta opskrba britanskih trupa u Virdžiniji.
  • 13. 10. odn. 21. 12. - Jozefinizam - Edikt o vjerskoj toleranciji među kršćanskim vjerama: sloboda vjere za protestante i pravoslavce, uključujući i Ugarsku i Hrvatsku. Pravoslavci tako mogu osnivati svoje vjerske općine i u banskoj Hrvatskoj, npr. u Zagrebu 1786.[6] Sada se slobodno mogu naseljavati protestantski Slovaci i kalvinski Mađari u Banat odn. Bačku.[7]
  • oktobar - Sofronije Kutovali je preuzeo iz Venecije upravu nad pravoslavnim crkvama u Veneciji, Istri, Dalmaciji i Boki kotorskoj kao egzarh vaseljenskog patrijarha.[8]
  • 19. 10. - Američki rat za nezavisnost: Opsada Yorktowna završena kapitulacijom britanskih snaga pod Lordom Cornwallisom američkim i francuskim trupama čime su praktički okončana neprijateljstva u Sjevernoj Americi.
  • 1. 12. - Jozefinizam - Patent o kmetstvu: ukinuta lična zavisnost kmetova u austrijskoj polovini države.[9]
  • 7. 11. - U Sevilji (Španija) rimokatolička inkvizicija posljednji put počinila zločin javnog spaljivanja "grešnika" optuženih za jeres.
  • 29. 11. - Masakr na Zongu, prilikom koga posada istoimenog britanskog teretnog broda baca stotinjak prevoženih robova u more; kasniji pokušaj brodovlasnika da naplate osiguranje tereta izaziva sudski spor koji će dovesti do zgražanja javnosti i dati značajan poticaj abolicionističkom pokretu.
  • 29. 11. - U Londonu osnovan Drevni red druida, prva organizacija koja nastoji obnoviti i njegovati druidske tradicije iz pret-kršćanskog doba.
  • krajem godine - Posebna sultanova naredba traži obustavljanje nasilja i da se raja odvraća od iseljavanja u Austriju - spahije, čitluk-sahibije i zakupci poreza vrše zulum nad rajom.[10] Početkom 1780-tih ipak prelaze manje grupe, npr. 30 porodica iz Bosne u Srem i Slavoniju u prvoj polovini ove godine.[11]
  • 28. 12. - Pošto je ranije tokom godine crnogorski guvernadur Jovan Radonjić ponovo dolazio u Beč radi pomoći i zaštite, sada je u Crnu Goru došlo poslanstvo pukovnika Pavlića/Paulića - dogodine dogodine vrše snimanja i šalju izveštaje.[12][1]

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Njemački filozof Immanuel Kant objavljuje Kritiku čistog uma.
  • Car Josif II je naredio da se u srpske škole uvede latinica - nakon više predstavki će odustaje od te odluke 1785.[13]
  • Dekret o Banatu: Josif II je nedavno inkorporirani Tamiški Banat podredio različitim dvorskim ustanovama, banatskim administrativnim tijelima i vojsci.[14]
  • 1778-81 - Trgovac Avram Miletić je sastavio "Pesmaricu"[15] sa 129 pesama, urbanih lirskih i nekoliko epskih.
  • 1781-83 - Draškovićevo vlastelinstvo Steničnjak se uključuje u Karlovački generalat.[16]

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 Istorija s. n. IV-1, 524
  2. Historija n. J. II, 869
  3. Historija n. J. II, 1375
  4. Istorija s. n. IV-1, 357
  5. Istorija s. n. IV-1, 276
  6. Historija n. J. II, 1100
  7. Historija n. J. II, 1146-47
  8. Istorija s. n. IV-2, 58
  9. Historija n. J. II, 876
  10. Istorija s. n. IV-1, 354
  11. Istorija s. n. IV-1, 355
  12. Historija n. J. II, 1275
  13. Istorija s. n. IV-2, 92
  14. Historija n. J. II, 1165
  15. Istorija s. n. IV-2, 142
  16. Istorija s. n. IV-1, 223
Literatura
  • Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959
  • Istorija srpskog naroda, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1), drugi tom (IV-2)