Iranistika

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Iranske studije)
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Iranistika ili iranologija (perz. ایران‌شناسی, Iranšenasi) je naučna disciplina koja se bavi proučavanjem iranskih naroda, jezika i kulture tzv. Velikog Irana, kulturne regije koja obuhvaća dijelove Jugozapadne, Centralne i Južne Azije. Iranistika je izuzetno slojevita disciplina jer se ovisno o etno-jezičnim, historijskim, geografskim, religijskim i drugim parametrima preklapa s više različitih naučnih polja. Primjerice, prahistorija i starovjekovna historija iranskih naroda usko je vezana uz indoevropeistiku koja proučava i druge indoevropske narode odnosno jezike, dok se drevnom elamskom civilizacijom bavi asirologija. Također, budući da se historiografija starovjekovne iranske historije u uvelike temelji na grčko-rimskim djelima, iranistika se u velikoj mjeri isprepliće i s klasičnom filologijom. Zbog izmijenjenih vjersko-političkih okolnosti i kulturne difuzije od ranog srednjeg vijeka, iranistika je usko vezana i s islamistikom odnosno arabistikom i turkologijom, a zbog srodnih uvjeta tokom novog vijeka i s indologijom. U Evropi se početkom izdvajanja iranistike iz tradicionalne domene orijentalistike smatra 1771. godina kada je A. H. Anquetil-Duperron preveo Avestu s perzijskog na francuski jezik. Interes za iranistiku na evropskom kontinentu javlja se u različitim državama iz raznoraznih razloga – Britanci su iskazivali zanimanje za perzijski jezik s obzirom da je bio lingua franca u Indiji gdje su imali velike ekonomske apetite, Francuzi zbog jačanja diplomatskih odnosa s iranskom safavidskom i kadžarskom dinastijom, Nijemci zbog (danas zastarjelih) teorija o zajedničkom rasnom porijeklu, itd. Istaknute evropske obrazovne institucije s iranskim studijama su Slobodni univerzitet u Berlinu, Univerzitet u Beču, Sorbonne Nouvelle u Parizu, te britanski Cambridge i Oxford. U Sjedinjenim Državama bitnije odjele iranistike pokrenuli su A. V. W. Jackson na Univerzitetu Columbia i R. N. Frye na Univerzitetu Harvard, a važni istraživački centar predstavlja i Orijentalni institut pri Univerzitetu u Chicagu.

Povezano[uredi - уреди | uredi izvor]