Teofil (car)

Izvor: Wikipedia
Teofilo

Teofilo na minijaturi iz madridskog rukopisa „Hronike“ Jovana Skilice, 11. ili 12. vek.
Teofilo na minijaturi iz madridskog rukopisa „Hronike“ Jovana Skilice, 11. ili 12. vek.

Datum rođenja 813.
Datum smrti 20. januar 842.
Poreklo
Porodica

Teofilo (grč: Θεόφιλος, rođ. 813. - umro 20. januara 842. godine) je bio vizantijski car od 829. do 842. godine. Bio je drugi vladar iz Amorijske dinastije i ujedno i poslednji car koji je sprovodio ikonoboračku politiku.

Biografija[uredi - уреди]

Rođen je 813. kao sin vizantijskog vojskovođe Mihaila Amorijca i njegove prve supruge Tekle. Kumovao mu je car Lav V Jermenin koga je Mihailo svrgao 820. godine.

Teofilo je 822. proglašen za očevog savladara, a presto je nasledio 829. godine nakon smrti Mihaila II. Za razliku od oca, Teofilo je bio veoma obrazovan tako da je sa teološkog stanovišta težio da napadne kult ikona. Želeo je da se predstavi kao vladar idealan u pravednosti i surovim merama je gonio ikonofile, ali i druge prekršioce zakona. Poštovanje ikona je zabranio carskom naredbom iz 832. godine.

Teofilo na obversu zlatnika iskovanog u Carigradu 829/30. Na reversu novca je, u skladu sa ikonoboračkom ikonografijom, prikazan krst umesto Hristovog lika.

Osvajanje Sicilije, koje su Arapi iz severne Afrike započeli u vreme Mihaila II, za vreme vlade njegovog naslednika je nastavljeno sa uspehom padom Palerma 831. godine. Ubrzo je na Siciliji osnovan poseban kalifat koji je sve do početka 11. veka predstavljao opasnost po hrišćanske države centralnog Sredozemlja. Sam Teofilo bio je tokom čitave vladavine preokupiran ratovima sa abasidskim Arapima. Ova borba vođena je sa promenljivom srećom, ali su Arapi 838. uspeli da zauzmu Ankiru (današnja Ankara) a zatim i Amorijon, grad u Frigiji odakle je vizantijska dinastija bila poreklom. Amorijon je upravo zbog toga sravnjen sa zemljom, oko 30 000 njegovih stanovnika je pobijeno, a ostatak je odveden u roblje.

Teofilo se nikada nije oporavio od poniženja nanetog padom Amorijona. Umro je 20. januara 842. godine, a na samrti je, po kasnijoj tradiciji, odobrio obnovu kulta ikona. Njegova supruga Teodora je, kao regent maloletnog Mihaila III, organizovala sinod na kome je obnovljeno poštovanje ikona.

Prethodnik:
Mihailo II Amorijac
Vizantijski carevi

829 - 842

Nasljednik:
Mihailo III