1813

< | 18. vijek | 19. vijek | 20. vijek | >
< | 1780-e | 1790-e | 1800-e | 1810-e | 1820-e | 1830-e | 1840-e | >
<< | < | 1809. | 1810. | 1811. | 1812. | 1813. | 1814. | 1815. | 1816. | 1817. | > | >>

1813 u drugim kalendarima

Gregorijanski	1813 MDCCCXIII
Ab urbe condita	2566
Islamski	1227 – 1229
Iranski	1191 – 1192
Hebrejski	5573 – 5574
Bizantski	7321 – 7322
Koptski	1529 – 1530
Hindu kalendari
- Vikram Samvat	1868 – 1869
- Shaka Samvat	1735 – 1736
- Kali Yuga	4914 – 4915
Kineski
- Kontinualno	4449 – 4450
- 60 godina	Yin Voda P(ij)etao (od kineske N. g.)
Holocenski kalendar	11813
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1813 (MDCCCXIII) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom odn. redovna godina koja počinje u srijedu po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju kalendare).

Događaji

Januar/Siječanj

• 28. 1. - Objavljena Gordost i predrasuda, roman Jane Austen.

Februar/Veljača

• 6. 2. - Praizvedba Rossinijevog Tancredi-ja (do kraja godine i "Italijan u Alžiru" i "Aurelijan u Palmiri").
• 8. 2. - Rat Šeste koalicije: ruska vojska ušla u Varšavu.
• 28. 2. - Kališki sporazum Rusije i Pruske protiv Napoleona.
• veljača - Englezi se iskrcali na Lastovo.

Mart/Ožujak

• 4. 3. - James Madison započinje drugi mandat predsednika SAD.

+ Rusi ušli u Berlin napušten od Francuza.

• 10. 3. - Prvi put dodjeljen Željezni križ.
• 17. 3. - Proglas "Mom narodu" pruskog kralja Friedricha Wilhelma III. - poziv na borbu protiv Napoleona.
• 29. 3. - Meksički rat za nezavisnost: bitka kod Rosalisa, republikanci porazili rojaliste u današnjem Teksasu.

April/Travanj

• 27. 4. - Britansko-američki rat 1812. ("Rat 1812."): bitka kod Yorka, Amerikanci nakratko zauzeli taj grad (današnji Toronto).

Maj/Svibanj

• 2. 5. - Bitka kod Lützena: Napoleon odbio rusko-pruski napad kod Lajpciga.
  • Nakon ovoga Porta odlučuje da pokrene ratnih pohod na Srbiju.
• 29. 5. - Francuzi napravili liniju optičkog "telegrafa" Metz-Mainz.

Jun/Juni/Lipanj

• 21. 6. - Peninsularni rat: bitka kod Vitorije, odlučujuća pobeda Wellingtonove koalicije nad Josephom Bonapartom.

Jul/Juli/Srpanj

• ca. 15. 7. - Počinje trostrana turska ofanziva na Karađorđevu Srbiju.
  • Zatim: Negotin pao nakon Hajduk Veljkove pogibije; zaobiđeni položaji kod Deligrada i osvojen Požarevac; žestoke borbe na Drini, na Lešnici i Loznici, na Zasavici oko šanca Ravnje.
• srpanj - Englezi zauzeli Šipan, Mljet i Koločep, te uveli stare dubrovačke zakone.

Avgust/August/Kolovoz

• 6. 8. - Simón Bolívar na čelu Venecuele, ubrzo dobija titulu El Libertador.
• 13. 8. - Novine serbske - iz carstvujušćeg grada Viene, prvi broj (Dimitrije Davidović i Dimitrije Frušić, izlazile do 1821).
• 24. 8. - Izvedena prva pozorišna predstava na srpskom - Joakim Vujić postavio komad "Kreštalice" u peštanskom Mađarskom pozorištu.
• 27. 8. - Bitka kod Drezdena - Napoleon porazio udružene Austrijance, Ruse i Pruse (poslednja francuska pobeda na nemačkom tlu).
• august - Austrijsko Carstvo proglašava rat Francuskoj, gen. Franjo Tomašić napada Ilirske pokrajine, Hrvati u francuskim jedinicama mu prilaze.

Septembar/Rujan

• 8. 9. - Vladika Petar I izdao proglas o napadu na Francuze u Boki - zatim: jedna crnogorska vojska zauzima Budvu i Verige a druga ide na Kotor, dok Englezi zauzimaju Herceg Novi.
• septembar - Turci probili front kod Smedereva, osujećena planirana poslednja bitka kod Šapca (Karađorđeva bolest uticala na moral vojske).

Oktobar/Listopad

• 3. 10. - Karađorđe napustio Beograd.
• 5. 10. - Bitka na Temzi u Gornjoj Kanadi, William Henry Harrison porazio Britance, poginuo indijanski vođa Tecumseh.
• 5. 10.? - Turci ušli u Beograd, poraz Prvog srpskog ustanka (ipak, otpor u unutrašnjosti traje još oko mesec i po dana);
  • u Austriju beži preko 120.000 ljudi, većina se vraća u Srbiju do kraja godine.
• 8. 10. - Kraljevina Bavarska prelazi u redove Koalicije.
• 16 - 19. 10. - Bitka kod Lajpciga ili Bitka naroda - Rusija, Pruska i Austrija odlučujuće porazili Napoleona.
• 18. 10. - Pobuna u Konavlima protiv Francuza.
• 24. 10. - Rusko-persijski rat okončan Gulistanskim mirom - kadžarska Persija gubi današnji Azerbejdžan, Dagestan i istok Gruzije.

Novembar/Studeni

• 2. 11. - Trst se vraća pod austrijsku vlast.
• 6. 11. - Kongres u Chilpancingu proglasio nezavisnost Meksika (Miguel Hidalgo y Costilla je proglasio 1810).
• 10. 11. - Skupština u Dobroti proglasila ujedinjenje Crne Gore i Boke (u Kotoru su još Francuzi).
• 23. 11. - Konavljani napali francuski Dubrovnik.

Decembar/Prosinac

• 1. 12. - Poslije neodređenog odgovora francuskog cara Napoleona I na mirovne uslove saveznika, Rusija, Pruska i Austrija su se odlučile za invaziju Francuske.
• 2. 12. - Holandija proglasila nezavisnost od Francuske, za suverena proglašava Willema I.
• 6. 12. - Francuski Zadar se predao austrijskoj vojsci Franje Tomašića posle 34-dnevne opsade i pobune Ličana.
• 11. 12. - Ugovor iz Valençaya - francusko-špansko primirje i povratak Ferdinanda VII. na španski presto; Kortes odbacio ugovor čim je Ferdinand stigao u Madrid.
• 18. 12. - Britanci i indijanski saveznici ušli u SAD, 29. 12. zapaljen Buffalo.
• 21. 12. - Ulaskom Austrijanaca u Švajcarsku, dolazi kraj tamošnjeg perioda Medijacije (ustav ukinut osam dana kasnije).

Tokom/tijekom godine

• Ilirske pokrajine se vraćaju pod habsburšku vlast, biće formirane Kraljevina Dalmacija (sa Bokom Kotorskom) i Kraljevina Ilirija koja je na početku zauzimala i dio Kraljevine Hrvatske.
• Traité des poisons Mathieu Orfila - začetak toksikologije.
• U V. Britaniji obnovljena povelja Britanske istočnoindijske kompanije: uglavnom gubi trgovački monopol, istaknut suverenitet Krune nad Indijom.
• Čileanski rat za nezavisnost (1810-1826).
• Švajcarac (Johann) Jean Louis Burckhardt video Abu Simbel.

Rođenja

• 13. 1. - Ljudevit Vukotinović, hrvatski književnik i političar († 1893)
• 19. 1. - Sir Henry Bessemer, engleski pronalazač († 1898)
• 11. 2. - Otto Ludwig, njemački književnik († 1865)
• 15. 2. - Persida Karađorđević, kćerka Jevrema Nenadovića, majka kralja Petra († 1873)
• 5. 5. - Sören Kierkegaard, danski filozof († 1855)
• 22. 5. - Richard Wagner, njemački kompozitor († 1883)
• 12. 7. - Claude Bernard, francuski fiziolog
• 5. 8. - Ivar Aasen, norveški pisac
• 10. 10. - Giuseppe Verdi, italijanski kompozitor († 1901)
• 13. 11. (1. 11. po j.k.) - Petar II Petrović Njegoš, srpski vladika Crne Gore († 1851)
• 29. 11. - Fran Miklošič, slovenački filolog, srpski akademik († 1891)
• Bogdan Zimonjić, hercegovački ustanik († 1909)
• Gligor Milićević, hercegovački ustanik († 1911)

Smrti

• 10. 4. - Joseph Louis Lagrange, matematičar i astronom (* 1736)
• 28. 4. - Mihail Kutuzov, ruski feldmaršal (* 1745)
• 20. 7. - Hajduk Veljko Petrović, srpski vojvoda (* 1780)
• 6. 8. - Dimitrije Parezan, srpski vojvoda
• avgust - Petronije Šišo, srpski bimbaša
• 28. 8. - Jovan Kursula, heroj Prvog srpskog ustanka (* 1768)
• 10. 12. - Adalbert Adam Barić, pravnik, ekonomist, spisatelj (* 1742)
• Ivan Jugović, profesor Velike škole, sekr. Pravitelstvujuščeg sovjeta (* 1772)
• Anta Bogićević, srpski vojvoda (* ca. 1758)
• Zeka Buljubaša, junak (* ca. 1785)
• Jovan Došenović, srpski pesnik (* 1781)
• Jovan Kursula, srpski ratnik (* 1768)
• ca. Stojan Abraš, srpski ratnik
• Jovan Došenović, srpski književnik (* 1781)