Jan II Kazimir Vasa

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Jan II Kazimir Vasa
Schultz John II Casimir Vasa.jpg
Portret Jana Kazimira (Marcello Bacciarelli)
Kralj Poljsko-Litvanske Unije
Vladavina 1548. - 1668.
Krunidba 1649.
Prethodnik Vladislav IV., kralj Poljske
Nasljednik Michał Korybut Wiśniowiecki
Supruga Marie Louise Gonzaga, Claudine Françoise Mignot
Djeca Jan Sigismund Vasa, Maria Anna Vasa
Dinastija Vasa
Otac Sigismund III Vasa
Majka Constanza od Austrije
Rođenje 22. mart 1609.
Krakov
Smrt 16. decembar 1672.
Nevers, Kraljevina Francuska
Pokop 1676.
Wawelska katedrala (tijelo)
Saint-Germain-des-Prés, Pariz (srce)

Jan II Kazimir Vasa (poljski: Jan II Kazimierz Waza, litvanski: Jonas Kazimieras Vaza, Krakov, 22. mart 1609. - Nevers, 16. decembar 1672.) bio je kralj Poljsko-Litvanske Unije iz Dinastije Vasa koji je vladao od 1548. do 1668.[1]

Njegovu vladavinu obilježili su veliki teritorijalni gubici nastali u ratovima protiv Ukrajinaca, Tatara, Šveđana i Rusa.[1]

Biografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođen je kao drugi sin poljskog i švedskog kralja - Sigismunda III Vase.[1]

Za vrijeme Tridesetogodišnjeg rata još od 1635. borio se habsburškoj strani protiv Kraljevine Francuske. Na putu za Španjolsku gdje je trebao preuzeti dužnost admirala zarobili su ga Francuzi i držali u zatvoru od 1638. do 1640. Nakon puštanja iz zatvora odlučio je odustati od vojne karijere i 1646. ušao u isusovački red, ali je godinu dana kasnije odustao od tog i napustio redovništvo.[1]

Nekoliko mjeseci nakon smrti svog brata kralja Vladislava IV, Jan Kazimir je u maju 1648. izabran za kralja Poljsko-Litvanske Unije i ubrzo se oženio sa udovicom svog brata Marie Louise Gonzagom.[1]

Jan Kazimir pokušao je pregovorima okončati ustanak svojih poprilično autonomnih ukrajinskih podanika Zaporoških kozaka, ali su protiv tog bili Poljsko litavski magnati, koji se nikako nisu željeli odreći svojih feudalnih prava nad kozacima. Na njihov pritisak pokrenuo je kampanju protiv Kozaka i njihovih tatarskih saveznika i porazio ih u Berestečkoj bitci 28. - 30. juna 1651.[1]

Ali to nije bio kraj njegovih muka na tom frontu, jer se kozački hetman Bogdan Hmeljnicki obratio za pomoć ruskom caru Alekseju I. i sklopio sa njim početkom 1654. Perejaslavski sporazum o zajedničkoj borbi protiv Poljsko-litavske dominacije u Ukrajini, pa su borbe počele iznova.[2]

Dok se Kazimirova vojska borila na istoku, Švedska je vojska napala sa zapada i do oktobra 1655. zauzela veći dio zemlje.[1]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 John II Casimir Vasa king of Poland (engleski). Encyclopaedia Britannica. https://www.britannica.com/biography/John-II-Casimir-Vasa. Pristupljeno 14.03.2021. 
  2. The Cossacks (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/466681/Poland/28187/The-Cossacks. Pristupljeno 14. 03. 2021. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]