Fatmir Gjata

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Fatmir Gjata
Biografske informacije
Rođenje 22. septembar 1922. (1922-09-22)
Korča, Kneževina Albanija
Smrt 1989 (u dobi od 67 ili 66 godina)
Tirana, Narodna Republika Albanija
Državljanstvo Albansko
Obrazovanje
Školovanje Književni institut Maksim Gorki
Zanimanje
  • Književnik
  • novinar
Opus
Socijalistički realizam

Fatmir Gjata (22. septembar 1922 – 1989) bio je albanski pisac iz razdoblja socijalističkog realizma.

Život[uredi - уреди | uredi izvor]

Fatmir Gjata rođen je u Korči 1922. godine.[1] Njegov otac, Isuf Gjata, bio je učitelj, borio se u odredima Narodnooslobodilačkog pokreta za vrijeme Drugog svjetskog rata i poginuo 1944. godine. Fatmir Gjata studirao je u francuskom liceju u Korči, a kasnije je pohađao Institut za književnost Maksim Gorki u Moskvi. U godinama borbe bio je zadužen za lokalne ilegalne novine. Kao komunist i pjesnik napisao je nekoliko svezaka poezije za vrijeme rata i kasnije, neke od kojih će postati čuvene partizanske pjesme. Isticale su se po marševskim entuzijazmom i po svečanom odabiru riječju.[1]

Međutim, u albanskoj književnosti Gjata je dobio svoje mjesto u razdoblju 1950-1989 zahvaljujući svojim romanima,[2] kazališnim predstavama, knjigama kratkih priča i scenarijima, od kojih će se neki pretvoriti u filmove poput Tana (1958), prvog albanskog filma.[3]

Fatmir Gjata poznat je i po tome što je vodio neke od najvažnijih instituta za umjetnost i kulturu u komunističkoj Albaniji. Bio je predsjednik Odbora za umjetnost i kulturu, član Albanskog udruženja književnika i umjetnika, 25 godina glavni urednik književnog časopisa Nëntori, novinar i član kolegijalnog vijeća za druge tiskovne organe kao što su Zëri i Popullit, Drita, Ylli, Hosteni itd.

Njegova su djela prevedena i na druge jezike, a mnoga su dobila nacionalne nagrade u Albaniji, kao što su "Prva nagrada Republike", "Orden zastave prve klase" itd.

Umro je u Tirani 1989. godine.

Važnija djela[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Këneta (sh. Močvara), 1959 (roman), gdje opisuje narodnu akciju isušivanja močvarnoga kraja i živo analizira psihologiju kolektiva[4]
  • Këshilltarët (sh. Savjetnici), 1979 (roman)
  • Në pragun e jetës (sh. Na pragu života), 1960 (pripovijetke)
  • Fillim pranvere (sh. Proljetna večer), 1977 (roman)
  • Brezat (sh. Generacije), 1968 (roman)
  • Tana, 1958 (roman)
  • Përmbysja (sh. Prevrat), 1954 (roman), u kome slika seljakovu ideološku transformaciju u okolnostima partizanske borbe[4]
  • Në tokën kineze-kujtime dhe tregime (sh. U kineskoj zemlji – memoari i priče), 1958 (koautor sa Sterjom Spasseom)
  • Me një torbë me fishekë: ditar (sh. S vrećom metaka: dnevnik), 1982 (memoari)
  • Rrugës mes njerëzve të thjeshtë (sh. Na ulicama među jednostavnim ljudima), 1969 (zbirka pripovjedaka)
  • Heronjt e Vigut (sh. Heroji Viga), 1959 (pripovijetka)
  • Armiqtë (sh. Neprijatelji), 1966 (roman)

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 Gjurmime albanologjike, Seria e shkencave filologjike, 15-16, Prishtina: Instituti Albanologjik i Prishtines, 1986, pp. 116–117, OCLC 475280214, https://books.google.com/books?id=ZqtiAAAAMAAJ&q=fatmir+gjata 
  2. Paul Schellinger (1998), Encyclopedia of the Novel, Routledge, p. 1254, ISBN 1579580157, https://books.google.com/books?id=FPdRAwAAQBAJ&q=fatmir+gjata&pg=PA1254 
  3. Fisnik Pulaj (1977) (Albanian), Filmi shqiptar, 8 Nëntori, p. 10, OCLC 5615835, https://books.google.com/books?id=oZAHAQAAIAAJ&q=fatmir+gjata 
  4. 4,0 4,1 Këlmendi 1977, str. 545.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Këlmendi, Ahmet (1977). Povijest svjetske književnosti, knj. 2. "Albanska književnost". Zagreb: Mladost.