Ratko Martinović

Izvor: Wikipedia
RATKO MARTINOVIĆ
[[Datoteka:R45-yo0357-Partizanska-spomenica-1941.png|center|250px|{{{opis_slike}}}]]
Datum rođenja {{{datum_rođenja}}}
Mesto rođenja {{{država_rođenja}}}
Profesija vojno lice

Učešće u ratovima Narodnooslobodilačka borba
U toku NOB-a načelnik GŠ NOV i PO Srbije
Služba Vojska Kraljevine Jugoslavije
NOV i PO Jugoslavije
Jugoslovenska narodna armija
Godine službe 19331958.
Čin general-potpukovnik

Odlikovanja
Orden ratne zastave
Orden partizanske zvezde
Orden zasluga za narod sa zlatnim vencem
Orden bratstva i jedinsta
Partizanska spomenica 1941.

Ratko Martinović (19151994), učesnik Narodnooslobodilačke borbe i general-potpukovnik JNA.

Rana biografija[uredi - уреди]

Rođen 16. maja 1915. godine u Banja Luci. Potiče iz siromašne porodice. Nakon smrti oba roditelja odlazi u Sarajevo gde je upisao Vojnu akademiju, koju je završio 1933. godine kada je dobio čin inženjerijskog potporučnika. U čin poručnika je unapređen neposredno pred Drugi svetski rat.

Drugi svetski rat[uredi - уреди]

Wikicitati „Ja vam kažem da onaj koji je od mene više Nemaca ubio toliko puta više od mene vredi.[1]
()

Za vreme Aprilskog rata, nalazio se na dužnosti komandira inženjerijskog bataljona kod Sarajeva. Nakon kapitulacije Jugoslovenske kraljevske vojske, izbegao je zarobljeništvo i u aprilu se u Bosni pridružio grupi oficira, predvođenom pukovnikom Dragoljubom Mihailovićem, s kojom se prebacio u zapadnu Srbiju. Nekoliko meseci se skrivao sa pukovnikom Mihailovićem na Ravnoj gori (od maja do avgusta 1941.). Pukovnik Mihailović je branio da se napadaju žandarmi i Nemci, ili da se izvode sabotaže.[2] U avgustu 1941. godine, grupa "ravnogoraca", pod vođstvom poručnika Ratka Martinovića je napustila Ravnu goru da bi stupila u borbu protiv Nemaca.[2]

Ratko Martinović je svoju četničku delatnost razvio je na prostoru Valjevskog okruga. Uskoro mu se pridružio i valjevski sveštenik Vlada Zečević, pa je formiran „Vojno-četnički odred Martinović-Zečević“. Ratko Martinović je učestvovao na pregovorima sa partizanskim štabom za borbu protiv Nemaca. Komandovao je svojim odredom u zauzimanju Krupnja, opkoljavanju Šapca i napadima na Loznicu. Tokom bitke za Krupanj uspostavio je borbeno sadejstvo sa partizanima, i sve što je bilo potrebno za jedinstvo ustanka.[3]

9. septembra 1941. pukovnik Draža Mihailović je poslao majora Pantelića sa naređenjem da stavi Ratka Martinovića pod svoju komandu, što je Martinović odbio. Njegova četa je tada bila narasla na oko tri stotine boraca.[3] U odgovoru, pop Zečević i Martinović su napisali zajedničko pismo Draži Mihailoviću, u kome su mu poručili: "Ako stupite u borbu protiv Nemaca, priznajemo vas za svog komandanta. U protivnom, mi borbu produžujemo, a vas ne priznajemo za komandanta."[3] Ubrzo potom, pukovnik Mihailović ga je osudio na smrt "zbog dezerterstva i neposlušnosti". U približno isto vreme, i Nemci su ga ucenili sa 50.000 dinara.[3]

— Dobro poručniče — zapitao sam Martinovića — a zar se ne bojite što vas je Draža osudio na smrt?

— Kakav Draža — prezrivo je odmahnuo rukom Martinović — meni je kao oficiru i patrioti savjest mirna: ja se borim protiv neprijatelja, a to nije zabranjeno ni po kakvim pravilima jugoslovenske vojske.[4]

Nakon četničkog napada na Užičku republiku, Ratko Martinović prelazi sa Vladom Zečevićem na stranu partizana. Dobio je dužnost Načelnika štaba Valjevskog partizanskog odreda. Posle Prve neprijateljske ofantive, ostaje u Zapadnoj Srbiji sa Valjevskim partizanskim odredom, koji je u decembru 1941. godine još uvek imao 1.800 prekaljenih boraca.

Posle niza teških borbi i višestrukog deljenja odreda (iz njega su se posle dirljivog rastanka na Divčibrama izdvojili Kosmajski, Tamnavski i Suvoborski odred koji su uništeni) u periodu decembar 1941. - mart 1942. godine, poslednji ostaci Valjevskog partizanskog odreda (grupa od 85) boraca i rukovodilaca raznih jedinica Valjevskog partizanskog odreda), se prebacuju, noću preko Drine u Istočnu Bosnu. Pod maskom četničkih oznaka, probijaju se ka Proleterskim brigadama, na koje konačno nilaze.

U toku Narodnooslobodilačake borbe Ratko Martinović je u NOV i POJ imao dužnosti:

U čin majora je unapređen 1. maja 1943; potpukovnika 1. novembra 1943; pukovnika 8. jula 1944.

Posleratni period[uredi - уреди]

Posle rata, Ratko Martinović se pored oficirskog posla, bavio i pisanjem knjiga vezanih za strategiju.

U čin general-majora je unapređen 12. juna 1946; a general-potpukovnika 30. aprila 1955. godine.

Iz Vojne službe se povukao 1958. godine. Umro 14. aprila 1994. u Beogradu.

Knjige[uredi - уреди]

Objavio je tri knjige:

  • „Značaj dejstva grupe partizanskih odreda u zapadnoj Srbiji (1941-1945)“, Beograd, 1980. godina
  • „Rukovođenje oružanom borbom“, Beograd, 1987. godina
  • "Kobne odluke", Narodna knjiga, Beograd 1986. godina.
  • „Od Ravne gore do Vrhovnog štaba“, Beograd, 1989. godina

Odlikovanja[uredi - уреди]

Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja, među kojima: Ordena bratstva i jedinstva, Ordena partizanske zvezde trećeg reda i Medalje za hrabrost.

Literatura[uredi - уреди]

Partizanska spomenica 1941. Deo isključivo posvećen Narodnooslobodilačkoj borbi.

Izvori[uredi - уреди]

Vidi još[uredi - уреди]

Spoljašnje veze[uredi - уреди]