Trinaesti srpski korpus NOVJ

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
13. srpski korpus

[[Datoteka:Jedinice XIII korpusa NOVJ ulaze u Niš 1944.jpg|250px|{{{opis_slike}}}]]

Segment Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije
Jačina 8.000 boraca
Formacija Druga prol. divzija

22. srpska divizija
24. srpska divzija

Komandanti
Komandant Ljubo Vučković





Angažovanje
Bitke Niška operacija
Kosovska operacija

Trinaesti srpski korpus NOVJ je formiran 7. septembra 1944. godine od Druge proleterske, 22. i 24. srpske divizije. Već 20. septembra, Druga proleterska divizija je izašla iz njegovog sastav, a ušla je 46. srpska divizija. Oktobra 1944. godine, u sastav korpusa je ušla i 47. srpska divizija. Komandant korpusa je Ljubo Vučković, narodni heroj, a politički komesar Vasilije Smajević.

Odlukom Vrhovnog štaba NOV i POJ od 3. decembra 1944. godine Štab korpusa je rasformiran, a jedinice korpusa su stavljene pod neposrednu komandu Glavnog štaba NOV i PO Srbije.

Borbeni put Trinaestog korpusa[uredi - уреди | uredi izvor]

Trinaesti srpski korpus je dejstvovao u južnoj Srbiji, na prostoru između reka Ibra, Zapadne Morave i Nišave, jugoslovensko-bugareske granice, reke Pčinje i granice Kosova. Naredbom Glavnog štaba NOV i PO Srbije, od 8. septembra 1944. godine, dobio je zadatak da razvije operacije u dolini Južne Morave i Nišave. Svojim dejstvom onemogućavao je povlačenje nemačkoj Grupi armija „E“ iz Grčke i Makedonije. Početkom septembra korpus je oslobodio: Vranje, Bujanovac, Vladičin Han i Surdulicu, 8. septembra; Babušnicu, Pirot, Caribrod i Bosilegrad, 10. septembra. Do polovine septembra neprijatelj je ostao samo i utvrđenim garnizinima u Nišu, Leskovcu i Vlastoincu. Korpus je 9. septembra razbio i Čegarski četnički korpus.

Krajem septembra i početkom oktobra, korpus je vodio borbe sa nemačkim jedinicama iz Grupe armija „E“, koje su pokušavale da se probiju od Skoplja ka Beogradu. Zajedno sa jedinicama Druge bugarske otačastveno-frontovske amrije i 223. divizije Crvene armije, od 8. do 14. oktobra učestvovao je u borbama za oslobođenje Niša. Korpus je 10. oktobra oslobodio Vlasotince, a 11. oktobra Leskovac i Vranje.

Oslobođenjem Niša i Vranja uništene su jake nemačke snage i presečena otstupnica Grupi armija „E“ Moravskom dolinom. U drugoj polovini oktobra i u novembru korpus je učestvovao u borbama za oslobođenje sevrnog Kosova. I učestvovao oslobođenju: Prištine, 19. novembra; Vučitrna, 20. novembra; Kosovske Mitrovice, 22. novembra i Novog Pazara, 30. novembra.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

Partizanska spomenica 1941. Segment isključivo posvećen Narodnooslobodilačkoj borbi.