24. srpska divizija NOVJ

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Dvadesetčetvrta srpska divizija

[[Datoteka:Borci 13 brigade u oslobođenom Nišu.jpg|250px|{{{opis_slike}}}]]

Segment Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije
Lokacija osnivanja Jablanica, Pusta reka
Jačina *jun 1944: 2000 vojnika i oficira
*februar 1945: 9185 vojnika i oficira
Formacija 11. srpska brigada
13. srpska brigada
17. srpska brigada
Komandanti
Komandant Mile Čalović





Angažovanje
Bitke Topličko-jablanička operacija 1944
Niška operacija 1944.
Kosovska operacija

24. srpska divizija NOVJ formirana je 10. juna 1944. godine na području Jablanice u Pustoj reci. Pri osnivanju u njen sastav su ušle Jedanaesta i Sedamnaesta srpska brigada NOVJ, a uskoro su ušle i Trinaesta (13. juna) i Petanesta srpska brigada NOVJ (20. juna). Krajem novembra, iz njenog sastava izišla je Petnaesta brigada. Divizija je isprva nosila naziv Četvrta srpska divizija.

Prilikom formiranja, divizija je imala oko 2000, a 28. februara 1945. 9185 boraca.

Do 6. septembra 1944, divizija je bila pod komandom Glavnog štaba NOV i PO Srbije, potom u sastavu Trinaestog srpskog korpusa.

Borbeni put divizije[uredi - уреди | uredi izvor]

Artiljerija 24. srpske divizije NOVJ, sprema se da tuče položaje Bugara kod Lebana, juli 1944.

Značajnije borbe vodila je u junu sa bugarskom 27. divizijom na planini Radanu, kod Petrovca, Rasovice, u kojima je razbila jedan bugarski puk. Krajem juna i početkom jula vodila je borbe sa delovima Južnomoravske i Rasinsko-topličke grupe korpusa JVuO.

Za vreme Topličko-jablaničke operacije u julu, zajedno sa 21. srpskom divizijom primila je glavni teret borbe u borbama sa Četvrtom grupom jurišnih korpusa JVuO, delovima Srpske državne straže i delovima bugarske 27. divizije. Potukla je i većim delom zarobila snage bugarskog 123. puka u selu Prekopčelici.

Posle ove operacije, divizija je dejstvovala u prostoru Lebana, na komunikaciji LeskovacVranje i Leskovac–Lebane, i do početka septembra vodila je borbe s nemačkim jedinicama grupe armija E, naročito u Grdeličkoj klisuri, kod Doljevca i Leskovca koji je 30. avgusta i 19./20. septembra napadala, prodrla u grad, ali se oba puta povukla.

Za vreme izvođenja Niške operacije dejstvovala je zapadno od Niša. Sa 47. srpskom divizijom na liniji Doljevac–Mramor uz podršku artiljerije Bugarske tenkovske brigade vodila je 12. oktobra teške borbe protiv glavnine 7. SS divizije „Princ Eugen“, a 14. oktobra u sadejstvu s istim jedinicama i uz podršku avijacije Crvene armije, potpuno je razbijena glavnina nemačke 7. SS divizije na prostoru Mramor–Jug-Bogdanovac, pri čemu su zaplenjene velike količine ratnog materijala.

U Kosovskoj operaciji, divizija je dejstvovala na desnom krilu rasporeda i istakla se u borbama na liniji Ugljarski kršKrtinjakTačevac i zauzimanjem Bajgore od 23. do 28. oktobra.

Od 3. decembra 1944, divizija je stavljena pod komandu Glavnog štaba NOV i PO Srbije i čistila je na Kosovu teren od balista i drugih albanskih neprijateljskih snaga. Od marta 1945, postala je rezerva Generalštaba JA.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

Partizanska spomenica 1941. Segment isključivo posvećen Narodnooslobodilačkoj borbi.

Spoljašnje veze[uredi - уреди | uredi izvor]