Sveti arhijerejski sinod

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Sveti arhijerejski sinod Srpske pravoslavne crkve je neka vrsta crkvene vlade, odnosno najviša izvršna (upravna i nadzorna), kao i sudska vlast u djelokrugu definisanom Ustavom Srpske pravoslavne crkve.

Predsjednik Svetog arhijerejskog sinoda je patrijarh srpski Irinej.

Sastav[uredi - уреди | uredi kôd]

Sveti arhijerejski sinod sastavljaju patrijarh, kao predsjednik i četiri eparhijska arhijereja, kao članovi.

Članove Svetog arhijerejskog sinoda bira Sveti arhijerejski sabor na dvije godine i to svake godine po dvojicu. Biraju se za vrijeme redovnog proljećnog zasjedanja Svetog arhijerejskog sabora u maju, pa im mandat traje do sabora za dvije godine. Do 2005, Sinod je osim patrijarha činilo četiri člana i svake godine su birana po dva nova člana kada starim istekne mandat. Od maja 2005, Sinod čini šest vladika i patrijarh, a 2007. je ponovo vraćeno na četiri člana i patrijarha.

Sveti arhijerejski sinod odlučuje, pod predsjedništvom patrijarha, o redovnom i vanrednom sazivu Svetog arhijerejskog sabora.

Sveti arhijerejski sinod donosi svoje odluke jednoglasno ili većinom glasova. Pri jednakoj podjeli glasova odlučuje glas predsjednika.

Djelokrug[uredi - уреди | uredi kôd]

Sveti arhijerejski sinod:

  • održava dogmatsko i kanonsko jedinstvo i stalnu vezu sa ostalim pravoslavnim crkvama;
  • čuva i brani čistotu učenja pravoslavne crkve o vjeri i moralu, suzbija svako nepravilno učenje, vjerske i moralne predrasude, praznovjerice i štetne običaje;
  • stara se o širenju pravoslavne vjere i rukovodi poslovima unutrašnje i spoljašnje crkvene misije;
  • stara se o zbližavanju i ujedinjenju hrišćanskih crkava;
  • ocjenjuje, odobrava, i prema nahođenju nagrađuje udžbenike vjeronauke, i knjige vjersko-moralne sadržine uopšte;
  • bdi nad životom i radom bogoslovskih i monaških škola, ustanova i zavoda za spremanje i vaspitanje kandidata za sve crkvene službe; bira nastavničko i vaspitačko osoblje, i stara se za njihovu spremu, postavlja ga i razrješava od dužnosti;
  • stara se za unapređenje crkvene književnosti; bira stipendiste za izučavanje pojedinih predmeta i, određuje nagrade za pisce;
  • bira urednika i upravlja službenim listom Srpske pravoslavne crkve i drugim zvaničnim izdanjima;
  • rukovodi poslovima oko prevoda i izdavanja Svetog pisma, djela svetih Otaca i radova vaseljenskih i pomjesnih crkvenih sabora;
  • bdi da se svete tajne najtačnije vrše i održava blagoljepije, pravilnost i jednoobraznost u vršenju crkvenog bogosluženja;
  • ocjenjuje i izdaje bogoslužbene knjige i njihove prevode;
  • ocjenjuje i odobrava izradu ikona za crkvenu i privatnu upotrebu;
  • izdaje uputstva za gradnju svetih hramova i manastira;
  • daje uputstva za izradu crkvenih utvari, odežda i ostalih crkvenih potreba;
  • stara se o jednobraznosti i usavršavanju crkvenog pojanja, osniva i nadzire pojačke škole;
  • stara se o čuvanju svetih moštiju svetaca, o ikonama i o drugim sveštenim predmetima;
  • stara se o crkvenoj umjetnosti, crkvenim umetničkim spomenicima, starinama i crkvenim muzejima;
  • daje objašnjenje po propisima u spornim pitanjima o crkvenom braku, i štiti svetinju crkvenog braka;
  • vodi brigu o crkvenim dobrotvornim i vaspitnim zavodima i ustanovama;
  • vodi nadzor nad radom arhijereja;
  • vodi brigu o udovim eparhijama i postavlja administratore eparhija;
  • daje čin arhimandrita i naprsni krst protojerejima, na pismeni obrazložen prijedlog eparhijskog arhijereja;
  • rukuje crkvenim fondovima i zadužbinama (zakladama) koje su njegovoj upravi povjerene;
  • stara se da se odnos Crkve i Države i interkonfesionalni odnosi u smislu zakona tačno i bez štete po pravoslavnu Crkvu održavaju;
  • priprema dnevni red i sprema prijedloge za Sveti arhijerejski sabor, i izvršuje njegove odluke;
  • obrazuje odbore (sekcije) stručnih lica radi pripremanja gradiva za rad svoj i Svetog arhijerejskog sabora;
  • bira u sporazumu sa patrijarhom činovnike i kancelarijsko osoblje svoje i Velikog crkvenog suda;
  • predlaže na odobrenje Svetom arhijerejskom saboru svoj poslovnik;
  • raspravlja sve sukobe o nadležnosti crkvenojerarhijskih vlasti, ukoliko Ustavom nije drukčije naređeno;
  • vodi vrhovni nadzor nad radom udruženja sveštenstva mirskog i monaškog reda, kao i svih drugih udruženja koja rade na korist vjere i pravoslavne Crkve;
  • proučava izvještaj Velikog crkvenog suda i sprovodi ga Svetom arhijerejskom saboru s mišljenjem i predlogom;
  • podnosi godišnji izvještaj o svome radu Svetom arhijerejskom saboru;
  • konačno rješava o osnivanju, spajanju i razdruživanju manastira;
  • vrši i sve druge poslove po ovom Ustavu koje mu Sveti arhijerejski sabor naročito povjeri;
  • sudi u prvoj instanciji:
    • međusobne nesuglasice arhijereja;
    • kanonske krivice arhijereja;
    • disciplinske službene krivice svojih organa i presuđuje njihove razmirice;
    • u poslednjoj instanciji disciplinske krivice nastavnog osoblja duhovnih škola.

Članovi[uredi - уреди | uredi kôd]

Dosadašnji članovi Sinoda (osim patrijarha) bili su: [n 1]

20. vek[uredi - уреди | uredi kôd]

21. vek[uredi - уреди | uredi kôd]

Od maja 2007. sekretar Sinoda je protojerej-stavrofor Savo B. Jović.

Izvori[uredi - уреди | uredi kôd]

  1. http://www.eparhija-dalmatinska.hr/Episkop-Maksimilijan-c.htm
  2. „Archive copy”. Arhivirano iz originala 2006-12-19. https://web.archive.org/web/20061219134549/http://www.mitropolija-zagrebacka.org/episkop1.htm. Pristupljeno 2011-08-16. 
  3. „Archive copy”. Arhivirano iz originala 2008-09-15. https://web.archive.org/web/20080915130436/http://www.eparhija-timocka.org/istorijat/episkopi.htm#EMIL. Pristupljeno 2011-08-16. 
  4. „Archive copy”. Arhivirano iz originala 2006-06-22. https://web.archive.org/web/20060622194607/http://www.mitropolijadabrobosanska.org/sematizam/mitropoliti+nk.php?category=14. Pristupljeno 2011-08-16. 
  5. „Archive copy”. Arhivirano iz originala 2004-02-14. https://archive.today/20040214114026/http://www.eparhija-branicevska.org/eparhija/i_obnova.htm. Pristupljeno 2011-08-16. 
  6. „Archive copy”. Arhivirano iz originala 2008-04-01. https://web.archive.org/web/20080401063834/http://www.teofil.cg.yu/ISTBIBL/katalog.html. Pristupljeno 2011-08-16. 
  7. http://www.eparhija-dalmatinska.hr/Episkop-Nikanor-c.htm
  8. http://www.eparhija-dalmatinska.hr/Episkop-StefanB-c.htm
  9. „Archive copy”. Arhivirano iz originala 2006-06-22. https://web.archive.org/web/20060622194619/http://www.mitropolijadabrobosanska.org/sematizam/mitropoliti+vm.php?category=15. Pristupljeno 2011-08-16. 
  10. „Archive copy”. Arhivirano iz originala 2007-06-10. https://web.archive.org/web/20070610095813/http://www.sremska.spc.yu/cir/eparhija/episkop.htm. Pristupljeno 2011-08-16. 
  11. „Archive copy”. Arhivirano iz originala 2005-03-12. https://web.archive.org/web/20050312183644/http://www.eparhija-branicevska.org/eparhija/i_poslerata.htm. Pristupljeno 2011-08-16. 
  12. http://www.vesti.rs/Hronika/Optuzbe-izmislio-albanski-lobi.html
  13. „Saopštenje Svetog arhijerejskog sabora, maj 2005.”. Arhivirano iz originala 2011-08-12. https://web.archive.org/web/20110812035840/http://www.spc.rs/sr/saopstenje_za_javnost_sa_redovnog_zasedanja_svetog_arhijerejskog_sabora_maj_2005_godine_0. Pristupljeno 2011-08-16. 
  14. „Saopštenje Svetog arhijerejskog sabora, maj 2007.”. Arhivirano iz originala 2012-10-23. https://web.archive.org/web/20121023141547/http://spc.rs/sr/saopstenje_za_javnost_sa_redovnog_zasedanja_svetog_arhijerejskog_sabora_maj_2007_godine_0. Pristupljeno 2011-08-16. 
  15. „Saopštenje Svetog arhijerejskog sabora, maj 2009.”. Arhivirano iz originala 2012-10-23. https://web.archive.org/web/20121023193804/http://spc.rs/sr/saopstenje_za_javnost_svetog_arhijerejskog_sabora_spc_odanog_u_beogradu_od_14_do_22_maja_2009_godine. Pristupljeno 2011-08-16. 
  16. „Saopštenje Svetog arhijerejskog sabora, maj 2011.”. Arhivirano iz originala 2011-05-31. https://web.archive.org/web/20110531232013/http://spc.rs/sr/saopstenje_za_javnost_svetog_arhijerejskog_sabora_srpske_pravoslavne_crkve. Pristupljeno 2011-08-16. 

Napomene[uredi - уреди | uredi kôd]

  1. Podaci do 2001. su nekompletni.

Vidi još[uredi - уреди | uredi kôd]