Piotrków Trybunalski

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Piotrków Trybunalski
Centralni trg
Centralni trg
Koordinate: 51°24′N 19°41′E / 51.400°N 19.683°E / 51.400; 19.683
Država  Poljska
Vojvodstvo Lodzko
Povjat Piotrków Trybunalski
Vlast
 - gradonačelnik Krzysztof Chojniak
Površina
 - Ukupna 67.2 km²[1]
Visina 200[1]
Stanovništvo (2019.)
 - Grad 73,090[1]
 - Gustoća 1,087 stan. / km²[1]
Vremenska zona UTC+1 (UTC+2)
Poštanski broj 97-300 i 97-312[1]
Karta
Piotrków Trybunalski na karti Poljske
Piotrków Trybunalski
Piotrków Trybunalski
Pozicija Piotrkówa Trybunalskog u Poljskoj

Piotrków Trybunalski ili samo Piotrków je grad od 73,090 stanovnika[1] u sredini Poljske u Lodzkom vojvodstvu.

Piotrków je ime Piotrków dobio po mitskom osnivaču Piotru Duninu koji je navodno izgradio prvu crkvu u 12. vijeku, a sufiks - Trybunalski, jer je od 1578. sjedište kraljevskog suda.[2]

Geografske karakteristike[uredi - уреди | uredi izvor]

Piotrków Trybunalski leži u dolini rijeke Pilice udaljen 53 km jugoistočno od Łódźa.

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Piotrków je prvi put spomenut 1217. u dokumentu Lešeka I Bijelog.[2] Gradska prava dobio je negdje između 13 / 14. vijeka, točan se datum nezna jer je povelja izgorila zajedno sa vijećnicom. Obnovu gradskih prava (po uzoru na magdenburška) dobio je 1404. od Poljsko-litavskog kralja Jagela.[2]

Poljski Sejm okupio se septembra 1468. u Piotrkówu, taj se datum uzima za početak poljskog parlamentarizma[2], iako je to bila dijeta a ne parlament. Od 1578. je sjedište kraljevskog suda za Velikopoljsku.[2]

Piotrków je podpao pod Kraljevinu Prusku 1793., nakon Druge podjele poljske - 1793.[2]

Da bi nakon Bečkog kongresa 1915. postao dio proruske Kongresne Poljske. Ponovno je dobio na važnosti izgradnjom željezničke pruge Varšava-Beč, sa stanicom u Piotrkówu 1846, i još više kad je 1867. postao administrativni centar Gubernije Piotrków, u kojoj su bili Łódź i Częstochowa. Podignuti su i industrijski pogoni pa je grad narastao na 40 000 stanovnika.[2]

Na samom početku Prvog svjetskog rata grad je nekoliko puta padao iz ruskih u njemačke ruke, i obrnuto, sve do decembra 1944. kad ga je zauzela Austro-ugarska vojska. Nakon obnove Poljske države 1918. Piotrków je izgubio administrativnu važnost.[2]

Jedinice Wehrmachta zauzele su Piotrków krajem septembra 1939., pa je od oktobra inkomporiran u novoformirano Generalno gubernatorstvo. Za Nacističke okupacije osnovan je geto (prvi u Evropi) koji je likvidiran u oktobru 1942. pa je oko 20 000 njegovih židovskih stanara prebačeno je u logor smrti Treblinka, u Malom getu ostalo je samo 3500 ljudi koji su pobijeni 1944.[2]

Crvena armija oslobodila je grad u 18. januara 1945., to je u Moskvi proslavljeno sa 20 salvi iz 224 topova. Između 1975.-1999.ponovno je bio administrativni centar vlastitog vojvodstva.[2]

Pobratimski gradovi[uredi - уреди | uredi izvor]

Piotrków Trybunalski ima ugovore o partnerstvu sa slijedećim gradovima; [3]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 "Poland: Lodzkie" (engleski). City population. https://www.citypopulation.de/en/poland/lodzkie/. Pristupljeno 19.03. 2021.. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 "Historia" (poljski). Piotrków Trybunalski. https://www.piotrkow.pl/nasze-miasto-t70/historia-miasta-t196. Pristupljeno 19.03. 2021. 
  3. "Miasta Partnerskie" (poljski). Piotrków Trybunalski. https://www.piotrkow.pl/nasze-miasto-t70/z-zycia-miasta-t87/miasta-partnerskie-t119. Pristupljeno 19.03. 2021. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]