Jedinstveni matični broj građana

Jedinstveni matični broj građana (skraćeno JMBG; makedonski: Единствен матичен број на граѓанинот – ЕМБГ, slovenski: Enotna matična številka občana – EMŠO) lični je identifikacioni broj koji je dodeljivan svim građanima SFR Jugoslavije od 1976. godine.

Broj je još uvek u upotrebi u novonastalim državama od bivših republika SFRJ, osim u Hrvatskoj. 1. januara 2009. u Hrvatskoj JMBG je zamenjen Osobnim identifikacijskim brojem (OIB) koji je sačinjen od 11 nasumično izabranih cifara.

Uvođenje

Zakon o uvođenju jedinstvenog matičnog broja građana donet je 1976. godine na nivou SFRJ. Nakon državnog zakona o uvođenju matičnog broja usledili su republički zakoni o jedinstvenom matičnom broju građanina koji su donošeni u periodu od 1978. do 1980. godine u svakoj od republika i u pokrajinama. U republičkim zakonima je definisano:

1. da je rok uvođenja matičnog broja do 1987. godine;
2. da se broj dodeljivao svim licima prema prebivalištu, a novorođenoj deci prema mestu rođenja;
3. da matični broj određuju organi unutrašnjih poslova svuda sem u Vojvodini i u Sloveniji gde su to činili statistički zavodi;
4. da evidencija o matičnim brojevima pored samog broja sadrži i ime, prezime, ime jednog roditelja i mesto rođenja.

Uprkos tome u pojedinim republikama broj nije dodeljivan prema regionima mesta rođenja.

Kompozicija broja

Jedinstveni matični broj građana se sastoji od 13 cifara u formi: DD MM GGG RR BBB K (bez praznih mesta), gde su slova šifre za:

• DD - dan rođenja
• MM - mesec rođenja
• GGG - zadnje tri cifre godine rođenja
• RR - region rođenja ili prebivališta
• BBB - jedinstveni broj
• K - kontrolna cifra

Region rođenja ili prebivališta

Region rođenja ili prebivališta je dvocifren broj RR u JMBG-u i određen je sa:

• 00-09 – stranci koji su dobili SFRJ državljanstvo
• 10-19 – Bosna i Hercegovina
• 20-29 – Crna Gora
• 30-39 – Hrvatska
• 40-49 – Severna Makedonija
• 50-59 – Slovenija
• 60-69 – Građani sa privremenim boravkom
• 70-79 – Uža Srbija
• 80-89 – Vojvodina
• 90-99 – Kosovo

Predviđeni brojevi za dodelu JMBG-a prema regionima rođenja:

republika	cifre	0	1	2	3	4	5	6	7	8	9
stranci	0	mešana upotreba	stranci u Bosni i Hercegovini	stranci u Crnoj Gori	stranci u Hrvatskoj	stranci u Severna Makedonija	stranci u Sloveniji	ne koriste se	stranci u Užoj Srbiji	stranci u Vojvodini	stranci na Kosovu
Bosna i Hercegovina	1	Banja Luka	Bihać	Doboj	Goražde	Livno	Mostar	Prijedor	Sarajevo	Tuzla	Zenica
Crna Gora	2	ne koristi se	Podgorica	Bar, Ulcinj	Budva, Kotor, Tivat	Herceg Novi	Cetinje	Nikšić	Berane, Rožaje, Plav, Andrijevica	Bijelo Polje, Mojkovac	Pljevlja, Žabljak
Hrvatska	3	Osijek	Bjelovar, Virovitica, Koprivnica, Pakrac	Varaždin, Međimurje	Zagreb	Karlovac	Lika	Istra, Primorje	Sisak, Banija	Dalmacija	mešana upotreba
Severna Makedonija	4	ne koristi se	Bitolj	Kumanovo	Ohrid	Prilep	Skoplje	Strumica	Tetovo	Veles	Štip
Slovenija	5	u celoj Sloveniji	ne koriste se
	6	građani sa privremenim boravkom
Centralna Srbija	7	građani upisani u MKR DKP Republike Srbije (po čl. 5, st. 28. u vezi sa čl. 3. st. 3. Zakona o JMBG)	Beograd	Aranđelovac, Batočina, Despotovac, Jagodina, Knić, Kragujevac, Lapovo, Paraćin, Rača, Rekovac, Svilajnac, Topola, Ćuprija	Aleksinac, Babušnica, Bela Palanka, Blace, Dimitrovgrad, Doljevac, Gadžin Han, Kuršumlija, Merošina, Niš, Niška Banja, Pirot, Prokuplje, Ražanj, Svrljig, Žitorađa	Bojnik, Bosilegrad, Bujanovac, Crna Trava, Lebane, Leskovac, Medveđa, Preševo, Surdulica, Trgovište, Vladičin Han, Vlasotince, Vranje	Boljevac, Bor, Kladovo, Knjaževac, Majdanpek, Negotin, Soko Banja, Zaječar	Golubac, Kučevo, Malo Crniće, Petrovac na Mlavi, Požarevac, Smederevo, Smederevska Palanka, Velika Plana, Veliko Gradište, Žabari, Žagubica	Bogatić, Koceljeva, Krupanj, Lajkovac, Loznica, Ljig, Ljubovija, Mali Zvornik, Mionica, Osečina, Ub, Valjevo, Vladimirci, Šabac.	Aleksandrovac, Brus, Gornji Milanovac, Kraljevo, Kruševac, Lučani, Novi Pazar, Raška, Sjenica, Trstenik, Tutin, Varvarin, Vrnjačka Banja, Ćićevac, Čačak	Arilje, Bajina Bašta, Ivanjica, Kosjerić, Nova Varoš, Požega, Priboj, Prijepolje, Užice, Čajetina
Vojvodina	8	Bač, Bačka Palanka, Bački Petrovac, Beočin, Novi Sad, Sremski Karlovci, Temerin, Titel, Žabalj	Apatin, Odžaci, Sombor	Ada, Bačka Topola, Kanjiža, Kula, Mali Iđoš, Senta, Subotica	Bečej, Srbobran, Vrbas	Kikinda, Nova Crnja, Novi Kneževac, Čoka	Novi Bečej, Sečanj, Zrenjanin, Žitište	Alibunar, Kovačica, Kovin, Opovo, Pančevo	Bela Crkva, Plandište, Vršac	Inđija, Irig, Pećinci, Ruma, Stara Pazova	Sremska Mitrovica, Šid
Kosovo i Metohija	9	ne koriste se	Glogovac, Kosovo Polje, Lipljan, Novo Brdo, Obilić, Podujevo, Priština	Kosovska Mitrovica, Leposavić, Srbica, Vučitrn, Zubin Potok, Zvečan	Dečani, Istok, Klina, Peć	Đakovica	Dragaš, Gora, Mališevo, Opolje, Orahovac, Prizren, Suva Reka	Kačanik, Uroševac, Štimlje, Štrpce	Gnjilane, Kosovska Kamenica, Vitina

Jedinstveni broj

Jedinstveni broj je trocifren broj BBB u JMBG-u i određen je sa:

• 000-499 za muški rod
• 500-999 za ženski rod

Kontrolna cifra

Kontrolna cifra je jednocifreni broj K u JMBG-u.

Za izračunavanje kontrolne cifre, JMBG zapisujemo u obliku: A₁A₂A₃A₄A₅A₆A₇A₈A₉A₁₀A₁₁A₁₂A₁₃ i računamo sumu S:

S = 7·A₁ + 6·A₂ + 5·A₃ + 4·A₄ + 3·A₅ + 2·A₆ + 7·A₇ + 6·A₈ + 5·A₉ + 4·A₁₀ + 3·A₁₁ + 2·A₁₂

i cifra K, tj. A₁₃ se dobija prema formuli:

K = S mod 11, tj. cifra K je jednaka ostatku pri deljenju broja S sa 11.

Ako ostatak pri deljenju broja S brojem 11 označimo sa m, onda za:

• m = 0, kontrolna cifra K = 0.
• m = 1, matični broj pogrešan, pa se broj BBB uvećava za 1 i račun kreće ispočetka.
• m veće od 1, kontrolna cifra K = 11 - m.

Formula za izračunavanje kontrolne cifre u spredšit programima

Ako se uvedu skraćenice:

• A₁ - podaci prvih 12 cifara
• B₁ - kontrolna cifra (poslednja cifra)
• C₁ - ceo broj sa kontrolnom cifrom,

kod za izračunavanje kontrolne cifre u programima za tabelarnu kalkulaciju će biti:

B₁ = 10-MOD(SUMPRODUCT(MID(A₁,{1,2,3,4,5,6;7,8,9,10,11,12},1)*{7,6,5,4,3,2})-1,11)

C₁ = IF(B₁ = 10; "neispravno!" ; A₁&B₁)

Vanjske veze

• Izračun JMBG-a - Google Sheets
• ZAKON O JEDINSTVENOM MATIČNOM BROJU GRAĐANA ("Sl. glasnik RS", br. 24/2018)