James IV od Škotske

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
James IV
James IV King of Scotland.jpg
Portret Jamesa IV
Kralj Škotske
Vladavina 11. jun 1488. - 9. septembar 1513.
Krunidba 24. jun 1488.
Prethodnik James III
Nasljednik James V
Supruga Margaret Tudor
Djeca James
Arthur
James V
Alexander
Dinastija Stuart
Otac James III
Majka Margaret od Danske
Rođenje 17. mart 1473.
Stirling
Smrt 9. septembar 1513.
kod sela Branxton u Northumberlandu (Engleska)

James IV (Stirling, 17. mart 1473. - Northumberland (Engleska), 9. septembar 1513.), bio je kralj Škotske, od 1488. - 1513.[1]

James je bio energični i prilično popularan vladar, koji je za svoje vladavine uspio ujediniti cijelu Škotsku i podvrći je pod svoju vlast. Usto je stabilizirao dvorsku riznicu i osigurao Škotskoj povoljniju poziciju na tadašnjoj političkoj karti Evrope.[1]

Biografija[uredi - уреди | uredi izvor]

James je stupio na prijestolje nakon što je njegov otac James III ubijen u borbi protiv pobunjenika 11. juna 1488. Iako je tada imao samo petnaest godina, odmah je počeo aktivno sudjelovati u vlasti. Tokom prve dekade svoje vlasti proširio je svoju vlast i na rijetko naseljena područja zapadne i sjeverne Škotske, a do 1493. uspio je pokoriti i posljednje nepokorene vladare po Hebridima.[1]

Iako James nije bio bog zna kako ratoboran, ipak je 1495. razbio krhko primirje s Engleskom odlučivši pomoći Perkinu Warbecku, pretendentu na engleski tron, tako što je napao njena granična područja. Taj ograničeni rat trajao je do decembra 1497. kad je nakon pregovora zaključeno sedmogodišnje primirje, ali su se granične čarke i nakon tog nastavile. Ipak su se odnosi između Engleska i Škotske smirili kad se 1503. James oženio sa Margaret Tudor, najstarijom kćerkom engleskog [[kralja Henry VII. Taj brak doveo je do tog da je jedan vijek kasnije, Jamesov praunuk - James VI stupio i na engleski tron kao James I.[1]

Svoj položaj je oslabio nakon što je došao u sukob sa engleskim kraljem Henryem VIII (vladao 1509. - 1547.). On je naime - 1512. postao saveznik Francuske u njenoj borbi protiv Engleske i velikih kontinentalnih sila. Kad je Henry napao Francusku 1513., James je odlučio usprkos sugestija svojih savjetnika, pomoći svoje francuske saveznike tako da napadne Englesku. Tokom augusta 1513. uspio je zauzeti četiri zamka po sjevernoj Engleskoj, ali mu je nakon toga vojska katastrofalno poražena u Bitci kod Floddena, pored sela Branxton u Northumberlandu 9. septembra 1513., u kojoj je i sam James poginuo, sa većinom svojih vazala.[1]

Naslijedio ga je tek rođeni sin James V.[1]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 "James IV" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/300044/James-IV. pristupljeno 02. 01. 2015. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]

Prethodnik: Kralj Škotske Nasljednik:
James III James V