John Balliol

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
John Balliol
John Balliol.jpg
Crtež Johna Balliola
Kralj Škotske
Vladavina 1292. - 1296.
Krunidba 30. novembar 1292.
Prethodnik Margaret,
Nasljednik Robert Bruce
Supruga Isabella od Warenna
Otac John od Balliola
Majka Dervorguilla od Gallowaya
Rođenje oko 1250.
?
Smrt april 1313.
Dvorac Galliard, Normandija, Francuska
Vjera katolik

John Balliol (?, oko 1250. - Dvorac Galliard, Normandija, april 1313.) bio je kralj Škotske, od 1292. do 1296. nakon tog ostatak života proveo je u progonstvu.[1]

Njega su njegovi zemljaci zvali Toom Tabard (škotsko-gelski: Prazni kaput)[1] jer je usprkos tome što je bio favorit engleskog kralja Edwarda I (i njegova marioneta), nakraju izgubio sve.

Biografija[uredi - уреди | uredi izvor]

John je bio najmlađi sin Johna od Balliola i Dervorguille kćeri lorda od Gallowaya. Kako su mu braća pomrla bez djece, on je 1278 naslijedio sve porodične feude po Engleskoj i Francuskoj a 1290. naslijedio je i Galloway. [1]

Te iste godine umrla je Margaret, pa je škotski tron ostao upražnjen, pa je Balliol postao jedan od 13 pretendenata za taj položaj. On se već prije toga razmetao svojim kraljevskim porijeklom, na osnovu rodoslovlja svoje majke, ona je naime bila kći Margarete, najstarije kćeri Davida, grof od Huntingdona, koji je pak bio brat kralja Malcolma IV i Williama I. U tom nadmetanju glavni suparnik bio mu je Robert Bruce.[1]

Engleski kralj Edward I sastao se sa škotskim plemstvom u dvorcu Norham (Northumberland) i inzistirao da on bude taj koji će presuditi - tko od kandidata treba postati škotski kralj. [1]

Njegov dvorski savjet u kom je bilo 104 ljudi, raspravljao je o kraljevskim kandidatima više od godinu dana, na kraju su dali prednost - Balliolu na osnovu njegove jednostavne tvrdnje, - da on po krvnoj liniji ima prednost.[1] Edward I je tu odluku potvrdio 17. novembra 1292, a Balliol je okrunjen u Sconu, nakon tog je 26. decembra posjetio Edwarda u Newcastlu.[1]

John se međutim, ubrzo pokazao nezahvalnim jer kad je u junu 1294. Edward zatražio od njega da Škotska da vojsku za njegov planirani pohod na Gaskonju, Škoti su umjesto toga sklopili ugovor o uzajamnoj pomoći sa Francuzima. Kad je u januaru 1296. - Edward sam poslao vojsku na Gaskonju, Škoti su provalili u sjevernu Englesku. Na tu provokaciju Edward je brzo reagirao, tako da je već 30. marta napao Škote i preoteo im Zamak Berwick, nakon tog su u njegove ruke padale jedna za drugom i sve druge škotske utvrde, a na kraju i Montrose u kojoj je John Balliol pred Edwardom podnio abdikaciju. Na toj ceremoniji oduzet mu je i vitez položaj a morao je (u znak poniženja) i skinuti oklop - zbog tog je zaradio nadimak Toom Tabard (Prazni kaput).[1]

Na kraju je zatvoren u londonski Tower u kom je ostao do jula 1299, kad je na intervenciju pape oslobođen, ostatak života proveo je u Normandiji.[1]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 "John Balliol" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/304591/John. pristupljeno 25. 11. 2014. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]

Prethodnik: Kralj Škotske Nasljednik:
Margaret Robert Bruce