Malcolm III od Škotske

Izvor: Wikipedia
Malcolm III
kralj Albe
Vladavina 1058–1093
Krunidba 1057?/25. april 1058?, Scone
Prethodnik Lulach
Nasljednik Donald III
Suprug/a Ingebjorg Finnsdotter
Margaret of Wessex
Potomstvo
Duncan II, kralj Albe
Edward, princ Škotske
Edmund
Ethelred
Edgar, kralj Albe
Alexander I, kralj Albe
David I, kralj Albe
Edith/Matilda, kraljica Engleske
Mary, grofica Boulognea
Kuća Kuća Dunkeld
Otac Duncan I, kralj Albe
Majka Suthen
Rođen/a 26. mart 1031. (1031-03-26)
Škotska
Umro/la 13. novembar 1093. (dob: 62)
Alnwick, Northumberland, Engleska

Máel Coluim mac Donnchada (moderni gelski: Maol Chaluim mac Dhonnchaidh,[1] u većini angliciziranih kraljevskih popisa navođen kao Malcolm III, a u kasnijim vijekovima i s nadimkom Canmore, "Big Head" ("Velika glava")[2][3] bilo doslovno ili kao referenca na njegove vještine vođe,[4] "Long-neck" (Digovrati);[5] ? _-13. novembar 1093) bio je kralj Škota od 1058. do 1093. Rodio se kao najstariji sin Duncana I (Donnchad mac Crínáin). Malcolmova duga vladavina od 35 godina je predstavljala uvertiru u tzv. škoto-normansko doba. Najbolje je, međutim, poznat kao historijska podloga za istoimeni lik u znamenitoj Shakespeareovoj tragediji Macbeth.

Malcolmova vlast se nije pružala na cijeloj teritoriji današnje Škotske: sjever i zapad je ostao u rukama nordijskih, norod-gelskih i gelskih klanova i državica, a Škotska je ostala u granicama zacrtanim od strane prethodnog kralja Malcolma II (Máel Coluim mac Cináeda) sve do 12. vijeka. Malcolm III je vodio niz ratova protiv Engleske, koje se obično tumače njegovim nastojanjem da osvojio englesko sjeverno vojvodstvo (earldom) Northumbrija. Ti pohodi, međutim, nisu rezultirali nikakvim značajnijim teritorijalnim proširanjem. Malcolmu kao najveće dostignuće historičari pripisuju to što je uspio obnoviti, odnosno održati dinastiju koja će Škotskom vladati u kasnijim periodima,[6] iako njegova uloga "osnivača dinastije" ima više veze s propagandom koju su stvarali njegov najmlađi sin David i njegovi potomci, nego sa historijskom stvarnošću.[7]

Malcolmova druga supruga Margaret od Wessexa je kasnije beatificirana te postala jedini škotski kraljevski svetac. Sam Malcolm, međutim, nije uživao reputaciju pobožnog vladara. Sa izuzetkom opatije Dunfermline, njegovo ime se ne povezuje sa osnivanjem ili pomoći crkvenim institucijama, odnosno vjerskim reformama.

Sadržaj/Садржај

Preci[uredi - уреди]

Izvori[uredi - уреди]

  1. Máel Coluim mac Donnchada je srednjovjekovni gelski oblik.
  2. Ritchie, p. 3
  3. Burton, vol. 1, p. 350, states: "Malcolm the son of Duncan is known as Malcolm III., but still better perhaps by his characteristic name of Canmore, said to come from the Celtic 'Cenn Mór', meaning 'great head'". It has also been argued recently that the real "Malcolm Canmore" was this Malcolm's great-grandson Malcolm IV, who is given this name in the contemporary notice of his death. Duncan, pp. 51–52, 74–75; Oram, p. 17, note 1.
  4. "King Malcolm CANMORE OF SCOTLAND III & St Margaret “Atheling” OF ENGLAND". Millsgen.com. 2010-06-28. http://www.millsgen.com/gen/famgroups/fg05/fg05_045.htm. pristupljeno 2012-11-08. 
  5. Orkneyinga Saga, c. 33.
  6. Ime njegove porodice je predmet rasprave. "Kuća Dunkeld" je izraz koji se gotovo nikada ne koristi; "Canmoreski kraljevi" ili "dinastija Canmore" nis općeprihvaćeni, kao ni kovanice Richarda Oramas natpisom "meic Maíl Coluim" ili "MacMalcolm" Michjaela Lyncha. Za rasprave v. Duncan, pp. 53–54; McDonald, Outlaws, p. 3; Barrow, Kingship and Unity, Appendix C; Reid. Broun iscrpno raspravlja o porijelu.
  7. Hammond, p. 21. Prvi rodoslov koji porijeklo vuče od Malcolma umjesto Kennetha MacAlpina (Cináed mac Ailpín) ili Fergus Móra datira iz vladavine Aleksandra II, v. Broun, pp. 195–200.

Literatura[uredi - уреди]

Vanjske veze[uredi - уреди]

Kraljevske titule
Prethodi:
Lulach
kralj Škota
1058–1093
Slijedi:
Donald III