1481.

1481.. po kalendarima
Gregorijanski	1481.. (MCDLXXXI)
Ab urbe condita	2234.
Islamski	885–886.
Iranski	859–860.
Hebrejski	5241–5242.
Bizantski	6989–6990.
Koptski	1197–1198.
	Hindu kalendari
• Vikram Samvat	1536–1537.
• Shaka Samvat	1403–1404.
• Kali Yuga	4582–4583.
	Kineski
• Kontinualno	4117–4118.
• 60 godina	Yin Metal Vo(l); (od kineske Ng.)
Holocenski kalendar	11481.
	p • r • u
	Podrobnije: Kalendarska era

Milenijum:	2. milenijum
Vjekovi:	14. vijek – 15. vijek – 16. vijek
Decenija:	1450-e 1460-e 1470-e – 1480-e – 1490-e 1500-e 1510-e
Godine:	1478 1479 1480 – 1481 – 1482 1483 1484

Ovo je članak o godini 1481.

Godina 1481 (MCDLXXXI) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak (1. 1. po julijanskom kalendaru).

Događaji

30. 1. - 2. 3. - Veliki slavonski Sabor i opći kraljevski sud u Zagrebu (i kralj Matija je u gradu).
10. 3. - Kralj Matija šalje Blaža Mađara sa vojskom u pomoć Otrantu.
april - Sultan Mehmed II priznao Mlečanima Grbalj, Paštroviće i Crmnicu (protivno želji tamošnjih stanovnika)^[1].
1. 5. - Otomanska invazija Otranta: napuljsko-ugarska armija na čelu sa princom Alfonsom opsela turski Otranto.
3. 5. - Umro je sultan Mehmed II Osvajač - uz meteže i borbu za vlast sa bratom Džemom, naslediće ga Bajazit II (vl. 1481-1512).
- Nekoliko dana kasnije janičari ubili velikog vezira Mehmet-pašu, neredi u prestonici.
21. 5. - Bajazit stigao u Stambol i proglašen za sultana.

+ Umro danski i norveški kralj Kristijan I., nasleđuje ga sin Hans.

28. 5. - Džem porazio Bajazitove snage, u Bursi se proglasio za sultana Anadolije (ali Bajazit ne želi podeliti carstvo).
jun - Vlatko Hercegović upada u Bosnu, ali nakon što mu je Daut-paša uništio vojsku beži u Novi.

+ Gjon Kastrioti II, Skenderbegov sin, dolazi u Albaniju gde diže ustanak (pridružio mu se Nikola Dukađini).

15. 6. - Ivan Crnojević i Leka Dukađin stigli u Dubrovnik i odmah nastavljaju za svoje zemlje^[2].
20. 6. - Bajazitove snage porazile Džemove kod Jenišehira blizu Burse - Džem beži, tri meseca kasnije stiže u mamelučki Kairo^[3].
21. 6. - Papska bula Aeterni regis potvrđuje Kanare Španiji a Afriku i istočnije zemlje Portugalu (kako su se dogovorili 1479. i '80).
13. 7. - Kralj Matija dozvolio Slavoncima da smiju po volji prodavati sol i izvan oblasti kraljevskih solnih komora.
15. 7. - Ugarski sabor oslobodio "Rašane i ostale šizmatike" od plaćanja desetine katoličkoj crkvi.
28. 8. - João II postaje portugalski kralj samostalno (vl. 1481-95, biće prozvan "Savršeni vladar").
10. 9. - Alfonso Napuljski oslobodio Otranto.
septembar - Ivan Crnojević razbio Turke, goni ih Ivan Kastriot; Crnojević će kroz nekoliko meseci postići sporazum sa sultanom - priznanje vrhovne vlasti uz plaćanje danka.
novembar - Ugarska vojska se okupila kod Rama (Stefan Batori, Pavle Kiniži, despot Vuk, Jovan Jakšić) i prelazi u Srbiju.
- Pobeđeni smederevski zapovednik Skender-beg i ubijen golubački vojvoda, zalet do Kruševca, iz kraja odvedeno 50-60.000 Srba koji će se naseliti u Banatu^[4].
novembar, druga polovina - Hercegovački sandžak-beg Ajas-beg opseo Herceg Novi, Vlatku pomažu napuljski kralj Ferdinand (lađe) i kralj Matija Korvin (četa mađarskih vojnika).
13. 12. - Vlatko Hercegović napustio Herceg Novi^[5] (grad se drži još oko mesec i po dana).
17. 12. - Pismo Bajazita II preti Dubrovniku prekidom mira ako i dalje budu pomagali Mađarima u Novom.
22. 12. - Sporazum u Stansu (Stanser Verkommnis) uz intervenciju pustinjaka Niklausa sprečava raspad Stare Švajcarske konfederacije; Fribourg i Solothurn će postati novi kantoni.

Tokom/tijekom godine

Prvi put spomenute Delnice i Tounj.
U Španiji prvi Auto-da-fé (spaljivanje žrtava Inkvizicije), u Sevilji.
Smrću vojvode Šarla IV, Anjou, Maine i Provansa testamentarno pripadaju kralju Luju XI, kao i pretenzije na napuljsku krunu (Šarlov stric René I je bio napuljski kralj 1435-42).
Ludovico Sforza postaje regent mladom Gian Galeazzu um. dečakove majke Bone Savojske.
Tizoc /tisok/ je novi vladar Tenochtitlána (1481-86).
1484-92 - Donat Đurđević na čelu Mrkanske biskupije.

Rođenja

Glavni članak: :Kategorija:Rođeni 1481.

15. 1. - Ashikaga Yoshizumi, japanski šogun († 1511)
2. 3. - Franz von Sickingen, nemački vitez († 1523)
7. 3. - Baldassare Peruzzi, italijanski slikar i arhitekta († 1536)
1. 7. - Kristijan II., kralj Danske, Norveške i Švedske († 1559)
Benvenuto Tisi Il Garofalo, italijanski slikar († 1559)
ca. Antonio de Guevara, španski hroničar i moralista († 1545)

Smrti

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1481.

6. 1. - Ahmet bin Kučuk, han Velike Horde
3. 5. - Mehmed II, turski sultan (* 1432)
21. 5. - Kristijan I., kralj Danske i Norveške (* 1426)
28. 8. - Afonso V, kralj Portugala (* 1432)
21. 9. - Bartolomeo Platina, pisac i vatikanski bibliotekar (* 1421)
Lekë Dukagjini, albanski velikaš (* 1410)
Šarl IV Anžujski, titularni kralj Italije itd.
Jean Fouquet, francuski slikar (* 1420)
Ikkyū, japanski monah i pesnik (* 1394)
Axayacatl, astečki vladar
Job Gorjanski, poslednji potomak porodice

Reference

↑ Istorija Crne Gore, str. 319
↑ Istorija Crne Gore, str. 323
↑ Encyclopedia of the Ottoman Empire, p. 129
↑ Dr. Ž. Fajfrić, Sveta loza Brankovića, rastko.rs
↑ Istorija Crne Gore, str. 321

Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)
Vladimir Ćorović, Historija Bosne
Grupa autora, Istorija Crne Gore

[1] Istorija Crne Gore, str. 319

[2] Istorija Crne Gore, str. 323

[3] Encyclopedia of the Ottoman Empire, p. 129

[4] Dr. Ž. Fajfrić, Sveta loza Brankovića, rastko.rs

[5] Istorija Crne Gore, str. 321

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]