Vrbeštica

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Vrbeštica
Osnovni podaci
Država  Srbija
Pokrajina Kosovo i Metohija
Upravni okrug Kosovski
Opština Štrpce
Stanovništvo
Geografija
Koordinate 42°14′12″N 20°58′44″E / 42.2367°N 20.9789°E / 42.2367; 20.9789
Nadmorska visina 974 m
Vrbeštica na karti Srbije
Vrbeštica
Vrbeštica
Vrbeštica na karti Srbije
Ostali podaci
Pozivni broj 0290
Registarska oznaka UR


Koordinate: 42° 14′ 12" SGŠ, 20° 58′ 44" IGD
Vrbeštica je naseljeno mesto u opštini Štrpce, smešteno na nadmorskoj visini od 930 do 1050 metara. U selu živi oko 650 stanovnika.

Geografija[uredi - уреди | uredi kôd]

Teritorija sela Vrbeštica nalazi se u južnom delu Srbije, u autonomnoj pokrajini Kosovu i Metohiji. Smeštena je u zapadnom delu opštinske teritorije Štrpce. Seoski atar se proteže od makedonske granice na jugu do suvorečke opštine na severu. Vrbeštica je selo razbijenog tipa i uglavnom se nalazi u dolini Vrbeštičke reke koja je leva pritoka Lepenca.

Selo Vrbeštica je bogato rudama (koja je u prošlosti eksploatisana), šumama, prostranim pašnjacima i poljanama prekrivenim raznim planinskim lekovitim biljem i divljim voćem. Trenutno u selu živi oko 650 stanovnika srpske nacionalnosti. Uz pozitivan prirodni priraštaj, selo je poznato i po velikoj migraciji stanovnika i to većinom u centralnu Srbiju (Batočina i okolina).

Osnovnu školu „Šarski odred“ pohađa oko 100 učenika. U selu postoji pravoslavna crkva Svetog Ilije i isposnica svetog Petra, koja je od sela udaljena 5 kilometara.

Istorija[uredi - уреди | uredi kôd]

U sastav srpske srednjovekovne države, Sirinićka župa je ušla početkom XIII veka, u vreme Stefana Prvovenčanog. U Sirinićkoj župi, u srednjem veku postojala su dva grada:Grčki grad kod Vrbeštice i Čajlije, ostaci tvrđave, blizu Brezovice.

Vrbeštica se pominje u turskom popisu iz 1455. godine. Po ovom popisu ona tada ima 53 kuće. Broj stanovnika je konstantno rastao pa je pred Drugi svetski rat imala 109 kuća, a 1986. godine 206 kuća. Prvu školu Vrbeštica je dobila 1928. godine. Selo je elektrificirano 1969. godine, a vodovod je dobila 1983. godine.[1]

Brezovica je nekada bila naselje u okviru Vrbeštice, ali je početkom osamdesetih postala samostalno selo.

Rudarstvo[uredi - уреди | uredi kôd]

Na severnim obodima Sirinićke župe ima ruda hroma. Eksploatacija rude je počela 1894. godine kada su otvorena dva rudnika a kasnije još dva u Vrbeštici i Jažincu. Svi rudnici su bili u vlasništvo solunskog društva Alatini. Rudnici su prestali sa radom za vreme Balkansih ratova i Prvog svetskog rata, da bi nakon Prvog svetskog rata bio obnovljen rad od strane Aseo.a.d. iz Skoplja. Rad je obnovljen samo u rudnicima u Vrbeštici, dok su oni u Jažincu napušteni.[2] Šezdesetih godina dvadesetog veka napušteni su rudnici i u Vrbeštici.

Poreklo stanovništva po rodovima[uredi - уреди | uredi kôd]

Podaci iz 1939[3]:

  • Budurići (2 kuća., Sv. Đorđe Alimpije), starosedeoci.
  • Bontići (4 kuća., Sv. Đorđe Alimpije) su nepoznate starine.
  • Kostići (4 kuća., Sv. Nikola) su nepoznate starine.
  • Radunjići (15 kuća., Sv. Petka), davnašnji doseljenici iz skopskog kraja.
  • Stanisavljevići (19 kuća) i Bandulići (3 kuća) deljenici Stanisavljevića, slave podjednako dve slave: Sv. Prečistu i Sv. Iliju). Doseljeni su oko sredine XVIII veka od preko Drima, iz današlje severne Albanije.
  • Pavlevići (10 kuća) i Ivkovići (1 kuća), doseljeni zajedno sa Stanisavljevićima kao tri brata, te im je i slava ista.
  • Borzanovići (9 kuća., Sv. Nikola). Doseljen predak Borzan iz Pološke oblasti u početku XIX veka, kada su mu muslimani tamo oduzeli imanje. (Borzan, Đorđija, Stanislav, Staja 60 godina.

Demografija[uredi - уреди | uredi kôd]

Etnički sastav prema popisu iz 1981.
Srbi
  
918 99.67%
Muslimani
  
1 0.11%
ostali
  
2 0.22%
Demografija[4]
Godina Stanovnika
1948. 854
1953. 931
1961. 1065
1971. 1228
1981. 925
1991. 790

Vidi još[uredi - уреди | uredi kôd]

Reference[uredi - уреди | uredi kôd]

  1. Mileta Bukumirić, Onomastika Sirinićke župe. - Onomatološki prilozi, Beograd (Srpska akademija nauka i umetnosti. Odeljenje jezika i književnosti. Odbor za onomastiku), 1981, knj. IX, str. 385-386.
  2. A. Urošević, O Kosovu...,str.215-216
  3. Podaci „Naselja“ (dr. A. Urošević: Šarplaninska Župa Sirinić)
  4. Šablon:DemEvrKiMBr

Spoljašnje veze[uredi - уреди | uredi kôd]